Devri yapılmayan araç nedeniyle haciz oldu; bedeli nasıl alırım?
Anonim
1 cevap
15 yıldır devri yapılmayan bir araç, şirket üzerine kayıtlı olduğu için vergi borcu nedeniyle haczedildi. Aracın bedelini şirket sahibinden almak istiyorum. Bu durumda hangi hukuki yollara başvurabilirim, hangi belgeler gerekir ve zamanaşımı açısından bir sorun olur mu?
Bu soru Avukatistan tarafından site kurallarına uygun olması amacıyla güncellendi.
Cevaplar
Merhaba. Anlattığınız tabloda iki ayrı mesele var: (i) haczedilen aracı “benim” diyerek kurtarma/bedeli koruma, (ii) 15 yıl önce ödediğiniz bedeli şirkete veya şirket sahibine rücu ederek tahsil.
Önce şunu netleştireyim: Türkiye’de tescilli araçların satış ve devri kural olarak noter işlemiyle yapılır; noter devri ve tescil süreci işletilmediyse, araç hukuken hâlâ şirket üzerinde göründüğünden vergi borcu nedeniyle haciz riski devam eder.
1) Haciz aşamasında “istihkak” (aracın size ait olduğu iddiası)
Haciz vergi borcundan kaynaklıysa 6183 sayılı Kanun uygulanır. Üçüncü kişi olarak istihkak iddiası ileri sürülebilir; idare kabul etmezse size mahkemeye başvurmanız için 7 günlük süre bildirilir. Ancak sizde noter satış/devri yoksa, “mülkiyet bende” iddiasını ispat pratikte çok zorlaşır. Bu nedenle istihkak yolu çoğu olayda aracı kurtarmaktan çok, süreci uzatıp masraf doğurabilir. Yine de haciz çok yeni ise dosya görülmeden “kesin işe yaramaz” denemez.
2) Araç bedelini şirketten/şirket sahibinden isteme (alacak)
Burada en sık dayanaklar: sözleşmeye aykırılık nedeniyle iade veya sebepsiz zenginleşme. Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı, hakkı öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde zenginleşmeden itibaren 10 yıl. Genel alacak zamanaşımı da kural olarak 10 yıl. Sizin olayınızda “15 yıl” geçtiği için, zamanaşımı itirazı gelirse davanın kaybedilme riski çok yüksek. Zamanaşımını “kurtarabilecek” istisnai durumlar; borcun yazılı/mesajla kabulü, kısmi ödeme, icra takibi açılması gibi kesilme/durma halleri veya bedelin daha geç tarihte iadesinin kararlaştırılması gibi özel delillerdir.
3) Pratik yol haritası ve gerekli belgeler
Elinizdeki delile göre önce icra takibi (itiraz gelirse itirazın iptali/alıacak davası) veya doğrudan alacak davası düşünülür. Dosyada genellikle şunlar işe yarar:
Son bir kritik nokta: Araç şirketin üzerindeyse, kural olarak muhatap şirket tüzel kişiliğidir; şirket sahibinden şahsen tahsil için ayrıca kişisel sorumluluk doğuran (kişiye yapılan ödeme, hileli davranış, kişisel taahhüt/aval vb.) somut delil gerekir.