Türkiye'deki Banka Borcum Yurt Dışında Haciz İşlemi Yaratır mı?

Merhaba,

Sorunuza istinaden Türkiye’de bulunan banka borcunuzun, yurtdışında – örneğin Sırbistan’da – üzerinize kayıtlı bir araç gibi malvarlığınıza haciz uygulanıp uygulanamayacağı konusunu güncel yasal mevzuat ve uluslararası uygulamalar ışığında detaylıca açıklamak isterim.

Türkiye’deki Borcun Yurt Dışında Haczi – Genel Bilgi

Öncelikle, Türkiye’deki bir banka borcunuz için Türkiye’de başlatılan icra ve haciz işlemleri doğrudan yurtdışında, Sırbistan gibi başka bir ülkede yer alan malvarlığınıza (örneğin otomobil, taşınmaz vb.) otomatik olarak uygulanamaz. Her ülke, kendi egemenlik alanı içerisinde cebri icra (haciz) yetkisine sahiptir. Yani Türkiye’deki mahkeme kararları – tanıma/tenfiz gibi özel prosedürler olmadan – yabancı ülkede icra edilemez.

Yurtdışında Hangi Şartlarda Haciz Mümkün?

Türkiye’de borcunuz olduğu için doğrudan Sırbistan’daki malvarlığınıza Türk icra müdürlükleri tarafından işlem yapılamaz. Ancak alacaklı banka (veya vekili) aşağıdaki yöntemlerle talepte bulunabilir:

• Alacaklı, Türkiye’de mahkemeden kesinleşmiş bir karar (ilam) elde eder.
• Bu karar, Sırbistan’da da geçerli olabilmesi için Sırbistan mahkemelerinden tanıma ve tenfiz talebinde bulunur.
• Sırbistan mahkemesi Türk mahkeme kararını inceler ve kendi usul kurallarına göre tanır/tenfiz ederse, o zaman Sırbistan’da bulunan malvarlığınıza (örneğin araç) yerel mahkemeler/kamu icra dairesi tarafından haciz uygulanabilir.

Ancak bu süreç hem maliyetli hem de pratikte karmaşıktır. Ayrıca Sırbistan’ın tanıma/tenfiz prosedürlerine tabiidir ve taraflar arasında Türk mahkemesi kararının usulüne uygun biçimde verilmiş olması gerekir.

Avrupa Birliği ve Avrupa Ödeme Emri Prosedürü

AB ülkeleri arasında, "Avrupa Ödeme Emri" gibi toplu ve hızlandırılmış alacak prosedürleri mevcut olsa da, Sırbistan şu anda AB üyesi değildir. Bu nedenle Türkiye ile Sırbistan arasında otomatik mahkeme kararlarının icrası senkronize değildir. Yine klasik tanıma ve tenfiz süreçleri uygulanır. AB üyesi ülkelerde dahi, otomatik olmayan alacaklar için genelde ulusal hukuk prosedürleri işletilir.

Türkiye’deki Borçtan Dolayı Yurt Dışına Çıkış Yasağı veya Diğer Sonuçlar

• Özel banka borçları nedeniyle otomatik yurt dışı çıkış yasağı uygulanmaz.
• Haciz yalnızca Türkiye sınırları içindeki maaş, mevduat hesabı, taşınmaz, araç, vb. için mümkün olur.
• Sırbistan’daki özel malvarlığınıza işlem uygulanmaz, ancak alacaklılar aşamalı olarak yukarıdaki prosedürlere başvurabilir.

Sık Yapılan Yanlışlar ve Pratikte Sonuçlar

• Türkiye’deki borç için yurt dışında işlem başlatmak genelde zordur ve çoğu zaman alacaklılar bu prosedüre başvurmaz.
• Ancak, borcun hacme/kritik bir öneme ulaştığı, alacaklının ısrarcı olduğu durumlarda işlem başlatılabiliyor.
• Eğer Türkiye’de adınıza kayıtlı bir mal varsa, bunlara haciz konulması çok daha hızlı ve yaygındır.

Özet

• Türkiye’deki banka borcunuzun doğrudan Sırbistan’daki arabanız üzerinde hızlıca bir hacze yol açması oldukça düşük ihtimaldir; bu, tanıma ve tenfiz davası gerektirir.
• Türkiye’de bulunan malvarlıklarınız daha kolay haczedilebilir.
• Hakkınızda kesinleşmiş bir Türk mahkemesi ilamı alınmadan Sırbistan’da bir işlem yapılmaz.

Her aşamada hak kaybı yaşamamak için hem Türkiye’de hem de ikamet ettiğiniz ülkede bir avukattan danışmanlık alınmasını tavsiye ederim.

Saygılarımla.

Kaynaklar:

• Yurtdışı İcra Takibi ve Uluslararası Alacak Tahsili
• Yurt Dışında Yaşayan Borçluya Karşı Takip Mümkün mü?
• Sınır Ötesi Alacakların Tahsilinde Avrupa İlamsız İcra Takibi ve Avrupa Ödeme Emrinin Düzenlenmesi
• Uluslararası Alacak Takibi