Engelli çalışana mobbingte ücret ve haklarım nelerdir?

Merhaba,

Öncelikle yaşadığınız sürecin oldukça zorlayıcı ve hukuka aykırı olabileceğini belirtmek isterim. Sorduğunuz konuları, güncel mevzuat ve emsal kariyer sitelerinden derlediğim bilgiler doğrultusunda, anlaşılır şekilde açıklıyorum.

Engelli Çalışanın Gece Çalıştırılması ve Fazla Mesai

• Türkiye’de engelli çalışanların hakları, 4857 sayılı İş Kanunu ve Engelliler Hakkında Kanun ile korunmaktadır.
• Engelli çalışanlar, istekleri dışında gece vardiyasında veya nöbetinde çalışmaya zorlanamazlar. Sağlık raporunuz varsa ve bu raporda gece çalışmanızın ya da fazla mesai yapmanızın sakıncalı olduğu belirtiliyorsa, işvereninizin bu taleplerde bulunması kesinlikle hukuka aykırıdır.
• Engelli çalışanlar için fazla mesai genel olarak yasaklanmamış olsa da, fazla mesai ancak sizin açık yazılı onayınızla yapılabilir. Sağlık durumunuz fazla çalışmaya engel teşkil ediyorsa, yine çalışma zorunluluğunuz yoktur.
• İşveren; engelli çalışanı görev tanımı dışında, ek işlerle veya kendisini bezdirecek şekilde çalıştırarak mobbing uygulayamaz. Bu durum hem İş Kanunu’na hem de ayrımcılığın ve mobbingin yasaklanmasına ilişkin hükümlerine aykırıdır.

Bu Durumda Yapabilecekleriniz

1. Şikayet/Hak Arama Yollarınız:

   • Durumu işverene yazılı olarak bildirerek yasaya aykırı çalışma koşullarına uymak istemediğinizi ve mağduriyetinizi belirtin.
   • İşyeri sendikasına veya İnsan Kaynakları’na başvurun.
   • Eğer işveren çözüm sunmazsa, Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR), ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezine başvurabilir, aynı zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na resmi şikayet yapabilirsiniz.

2. Haklı Fesih ve Kıdem Tazminatı:

   • Sağlık raporunuza, engel durumunuza ve yasal haklarınıza rağmen zorunlu şekilde gece vardiyasına/ek mesaiye bırakılmanız ve iş tanımınız dışında angarya yapılması “haklı nedenle fesih” hakkı doğurur.
   • İş Kanunu madde 24’e göre, bu tür durumlarda “istifa” değil, “haklı nedenle derhal fesih” dilekçesiyle ayrılmanız gerekir.
   • Dilekçede, engelli çalışan olarak yasal haklarınızın ihlal edildiğini, çalışma koşullarınızın keyfi olarak ağırlaştırıldığını, işverenin ısrarla hakkınızda mobbing uyguladığını ve dolayısıyla iş akdini 4857 sayılı İş Kanunu madde 24/II ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği “haklı nedenle feshettiğinizi” açıkça belirtmelisiniz.
   • Bu yolu kullanırsanız, KIDEM TAZMİNATI hakkınız doğar. Ancak ihbar tazminatı alamazsınız.

3. Dava Hakkınız:

   • İşveren tazminat ödemeyi reddederse, arabulucuya başvurarak (bu zorunludur) ardından İş Mahkemesi’ne dava açabilirsiniz.
   • Ayrıca uğradığınız mobbing nedeniyle manevi tazminat davası açmanız da mümkündür.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Mutlaka yaşanılan bütün bu süreci ve size verilen yazılı/atanan görev, çalışma saatleriyle ilgili belgeleri saklayın.
• Sağlık raporunuzu ve işyeri içi yazışmalarınızı, ispat açısından sıkı şekilde tutun.
• Mümkünse, bir avukata danışarak süreci başlatmanızı tavsiye ederim.

Sonuç ve Öneri

Özetle, siz istifa değil “haklı nedenle fesih” dilekçesi hazırlayıp ayrılırsanız, hakkınız olan kıdem tazminatını alıp, işverene de hukuki sorumluluk yüklemiş olursunuz. Bu tür hak arama yazısının örneğini bir iş hukuku avukatından destek alarak düzenlemeniz, ileride doğabilecek hak kayıpları riskinin önüne geçecektir.

Size kolaylıklar ve sabır diliyorum. Herhangi bir başka sorunuz olursa yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.