Nisbi Geçit Hakkının Amacı Dışında Kullanılması Durumunda Nasıl Bir Yol İzlenmeli?

Merhaba,

Geçit hakkı ile ilgili yaşadığınız sorunun çözümü ve hukuki boyutları hakkında detaylı bir şekilde bilgi paylaşmak isterim.

1. Geçit Hakkı Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Geçit hakkı, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesi çerçevesinde, üzerinde geçit hakkı tesis edilen taşınmazdan faydalanılarak genel yola ulaşmak isteyen komşu taşınmaz malikine tanınmış sınırlı ayni bir irtifak hakkıdır. Nisbi geçit hakkı, mevcut yolun yetersiz olması nedeniyle, yolun genişletilmesi ya da daha etkin kullanılabilmesi amacıyla kurulabilir.

Bu hak, sadece yol geçişi sağlamak amacıyla kullanılır; park etmek, depo olarak kullanmak ya da taşınmaz sahibinin geçit hakkına sahip olmayan kişilere avantaj sağlamak gibi başka amaçlarla kullanılamaz.

2. Geçit Hakkının Amacı Dışında Kullanılması (Park Etmek, Çit Çekmek vb.)

Geçit hakkı, sadece geçişe olanak tanıyan bir haktır. Üzerinde geçit hakkı tesis edilen parselin maliki veya lehine geçit hakkı tanınan kişi:

• Geçit güzergahını başka amaçlar için (örneğin araç park etmek, engelleyici çit çekmek, depo yapmak vs.) kullanamaz.
• Komşu taşınmaz sahibinin fiilen yolunu kapatamaz ya da erişimi engelleyemez.
• Geçit hakkı parsel sahibi tarafından da, kendi mal varlığını koruma hakkı aşılmadan sadece hak sahibinin “geçişini” sağlamak amacıyla kullanılmak zorundadır.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, geçit hakkının kötüye kullanılması, asıl hakkın ihlali anlamına gelir ve geçit hakkını sağlayan mahkeme kararına aykırıdır.

3. Hak İhlalinde Ne Yapmalısınız?

Eğer komşunuz, geçit hakkı yolunu amacı dışında kullanıyor ve sizin geçişinizi engelliyorsa:

1. Noter veya İhtarla Uyarı: Öncelikle karşı tarafa noter kanalıyla veya yazılı bir ihtar ile, geçit yolunun amacı dışında kullanılmamasını, engellerin kaldırılmasını talep edin.
2. Sulh Yolu: Arabuluculuk veya uzlaşmayla, problemi çözmek için bir araya gelmeyi deneyebilirsiniz.
3. Dava Açılması: Eğer ihlal sürdürülecek olursa, Asliye Hukuk Mahkemesi’nde bir “müdahalenin men’i” (haksız müdahalenin engellenmesi) davası açabilirsiniz. Ayrıca geçit yolunuzun fiilen açılması ve engellerin kaldırılması için “eski hale getirilmesi” (iade-i hale) talebinde de bulunulabilir.
4. Zarar Durumu: Ayrıca geçiş engellendiği için ortaya çıkan zararlarınız varsa tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

4. Sıkça Sorulan Noktalar

• Geçit yolu üzerinde araç park etmek veya çit çekmek kesinlikle yasaktır, çünkü bu geçişi engeller.
• Geçit hakkının amacı dışına çıkılması, hakkın kötüye kullanılmasıdır. Bu durumda yasal yollara başvurabilirsiniz.
• Mahkeme kararı varsa, kararın aynen uygulanmasını talep edebilirsiniz.

Sonuç ve Tavsiye

Geçit hakkı amacı dışında kullanılamaz, amacı dışında kullanıldığında ve sizin yolunuza engel olunduğunda hakkınızı yazılı olarak bildirip sonuç alamazsanız mahkemeye başvurma hakkınız var. Uygulamada bu tip uyuşmazlıkların en etkili çözümü, noter aracılığıyla ihtar göndermek ve ardından mahkemede müdahalenin men’i davası açmaktır.

Gelişen durumlara uygun olarak bir avukata veya hukuki danışmana başvurup konuda yardım almanız, hak kaybı yaşamanızı önleyecektir.

Yardımcı olabileceğimiz başka bir konuda tekrar yazabilirsiniz.

Saygılarımla.