21 yıl önce alınan miras hakkında adil paylaşım yapılmaması durumu

Merhaba,

Öncelikle yaşadığınız durum için üzgün olduğumu belirtmek isterim. Sorduğunuz konuda, annenizin mirastan feragat etmiş olması ve bu feragatin sonuçları 2025 Türkiye hukukunda kanun ve Yargıtay kararlarıyla net biçimde düzenlenmiştir.

Mirastan Feragatın Hukuki Sonuçları Nelerdir?

• Mirastan feragat sözleşmesi, ancak miras bırakan (annenizin babası) sağ iken, miras bırakan ile mirasçı (anneniz) arasında noterde yapılır ve resmi şekil şartına tabidir. (TMK md.528)
• Sözleşme iki türlü olabilir:
  • İvazlı (karşılıklı menfaat/bedel karşılığı)
  • İvazsız (karşılıksız)
• Feragat eden kişi (anneniz), bu sözleşme ile yasal mirasçılığından ve tüm haklarından (ya da sözleşmedeki kapsam kadar) feragat etmiş olur; miras açıldığında da bu kişi miras payı talep edemez.
• Eğer feragat ivazsız ise, annenizin çocukları olarak sizler mirasçılık hakkınızı koruyabilirsiniz. Ancak ivazlı (karşılıklı menfaat/bedel verilerek) feragat varsa, bu hak altsoyu da kapsayacak şekilde tamamen düşer; siz de anneden dolayı mirasçı olamazsınız.

Geçerli Bir Mirastan Feragat Sözleşmesinde Sonradan Dava Açılması Mümkün mü?

• Feragat sözleşmesi resmi şekle uygun (noterde, miras bırakan ve mirasçı birlikte, tanıklar huzurunda) yapılmamışsa veya irade sakatlıkları varsa (aldatma, tehdit, hata gibi), ya da annenize vaat edilen bir bedel verilmeyip alacak hakkından vazgeçme iradesi sakatlanmışsa, bu durumda sözleşmenin iptali için dava açabilirsiniz.
• Ancak; 21 yıl gibi çok uzun bir süre geçmiş, yani feragat veya hile/hata gibi hukuksuzlukları öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlükârda 10 yıl geçtiği durumlarda hak düşürücü süre sorunu ortaya çıkabilir.
• Sözleşmenin gerçekten anneniz tarafından mı, iradesiyle mi ve usule uygun şekilde mi imzalandığı araştırılır.

Fiilen Mirasçılıktan Hiçbir Hak Alınmamışsa Ne Yapılabilir?

• Eğer annenize karşılıklı bir menfaat/bedel vaat edilip verilmemiş ise (mesela ‘karşılığında ... verilecekti ama hiç verilmedi’) ve bu yazılı belgelerle ispatlanabiliyorsa, feragatnameye rağmen bedel davası açma imkânı olabilir.
• Muris muvazaası (mal kaçırma, gerçek iradeye aykırı işlem) iddiası varsa, miras hakkı zedelenen mirasçılar, 'kötü niyet/hile/muvazaa' gerekçesiyle tapu iptal ve tescil davası da açabilirler.

Şimdi Ne Yapmalısınız?

1. Annenizin imzaladığı “mirastan feragat sözleşmesinin” noter örneğini veya eşdeğer resmi belgesini çıkartmalısınız.
2. Sözleşmede annenize bir bedel taahhüt edilmiş ve ödenmemişse bunu ispatlamanız gerekir. Bedel ödenmemişse hakkınız olabilir.
3. Sözleşme irade sakatlığı, baskı, aldatma ile yapılmışsa, öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl içerisinde iptali için dava açabilirsiniz. (Ama hak düşürücü süreye dikkat etmek gerekir.)
4. Sözleşme şekil olarak eksikse veya geçersizse (örneğin noter huzurunda düzenlenmemişse, imza annenize ait değilse), mahkemede bunun geçersizliğinin tespiti davası açabilirsiniz.

Sonuç

• Geçerli, noter huzurunda yapılan ve ivazlı bir mirastan feragat sözleşmesi varsa hem annenizin hem de sizin mirasçılık hakkınız düşmüştür.
• Eğer böyle bir sözleşme yoksa, ya da imzalanan belge geçersiz/geçersizliğe açık ise, haklarınız için mahkemede dava açma imkânınız vardır.
• Özellikle “bedel ödenmediği” iddiası belgeyle ispatlanabiliyorsa hukuki süreç başlatabilirsiniz.

Bu konuda tüm belgeleri bir araya getirip, bir avukata başvurmanız, hakkınızda kayıp yaşanmaması adına çok önemlidir.

Detaylı bilgi için Medeni Kanun madde 528 ve devamı maddelerine bakabilirsiniz.

Saygılarımla.

Kaynak (Mirastan Feragat Sözleşmesi ve Dava Hakkı) Kaynak (Resmi Şartlar ve İptal Halleri) Kaynak (Mirastan Feragat Sözleşmesinin İptali ve Koşulları)