Vekaletle devredilen miras hakkımı nasıl alabilirim?

Merhaba. Anlattığınız tablo, “vekaletin kötüye kullanılması” (dededen alınan vekaletle taşınmazların mirasçılardan mal kaçıracak şekilde devredilmesi) ve/veya “muris muvazaası” (gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterilmesi) iddialarıyla, tapuların geri alınmasına kadar gidebilen bir uyuşmazlığa işaret ediyor. Böyle bir durumda “artık hiçbir hak kalmadı” sonucu otomatik çıkmaz; devirlerin nasıl yapıldığı ve taşınmazların halen kimin üzerinde olduğu belirleyicidir.

Önce şunu netleştirelim: Siz, annenizin tek çocuğu olarak annenizin miras payına halef olursunuz. Yani dedenizin mirasında annenize düşecek payı talep edebilmeniz kural olarak mümkündür; mesele, bunun hangi dava türüyle ve kime karşı ileri sürüleceğidir.

Uygulanabilir yol haritası

1. Mirasçılık belgelerini (veraset ilamı) alın. Hem dedenize ilişkin mirasçılık belgesi (annenizin mirasçı olduğunu gösterecek), hem de annenize ilişkin mirasçılık belgesi (sizin annenizin mirasçısı olduğunuzu gösterecek) pratikte gerekir. Sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir.
2. Tapu kayıtlarını ve işlem belgelerini toplayın. Tapu müdürlüğünden taşınmazların “tapu kayıt örneği, tedavüllü kayıt”ları; noterden de dedenizin verdiği vekaletnamenin örneği ve tapudaki resmi senetler (satış/bağış/ölünceye kadar bakma vb.) istenir.
3. Taşınmazlar hâlen teyze/dayı gibi aile bireylerinin üzerindeyse çoğu olayda:

• Vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptali ve tescil davası (ve gerekiyorsa terditli tazminat) gündeme gelir. Yargıtay, özellikle akrabalık, bedelin düşük gösterilmesi, devir zinciri gibi olgularla “iyi niyet”in sıkı araştırılmasını ister.
• Devirler dedenizin “mirasçıdan mal kaçırma” amacıyla satış gibi gösterildi ise muris muvazaası hukuki sebebine dayanılarak tapu iptal/tescil istenebilir.

4. Taşınmazlar üçüncü kişilere satıldıysa: Üçüncü kişi iyiniyetli ise tapu iptali zorlaşabilir; bu durumda çoğu kez tazminat hattı önem kazanır. Tapuya güven ilkesi (TMK 1023) bu noktada kritik.
5. Saklı payınız ihlal edildiyse ayrıca/alternatif olarak tenkis davası değerlendirilir; burada 1 yıllık ve 10 yıllık süre tartışmaları çok önemlidir (somut tarihlere göre hesaplanır).

Sonuç olarak: Devirlerin iptali veya payınız oranında tescil (ya da mümkün değilse tazminat) hukuken mümkündür; ancak doğru dava türü, vekaletnamenin içeriğine, devirlerin türüne ve taşınmazların bugünkü maliklerine göre belirlenir.

• Tapular şu an hâlâ teyze/dayıların üzerinde mi, yoksa dışarıdan üçüncü kişilere satıldı mı?
• Bu devirler dedeniz hayattayken yaklaşık hangi yıl(lar)da yapıldı (en azından yıl olarak)?