Deneme Süresindeki İşçilerin Toplu İşten Çıkarılması ve İhbar Süreleri

Merhaba,

Sorularınızı tek tek ve güncel iş hukuku mevzuatına göre detaylıca yanıtlıyorum.

1. Deneme Süresinde Olan Personellerin Aynı Gün İşten Çıkışı

4857 sayılı İş Kanunu’na göre deneme süreli iş sözleşmesi, taraflara deneme süresi içinde (en fazla 2 ay, toplu iş sözleşmesi yapılmışsa en fazla 4 ay) herhangi bir süreye ve tazminata gerek olmaksızın sözleşmeyi feshetme hakkı tanır. Yani işveren, deneme süresi içerisindeki bir işçiyi herhangi bir gerekçe göstermeksizin, bildirim süresi ve kıdem/ihbar tazminatı ödemeden derhal işten çıkarabilir ve bu işlem SGK'ya “01 - Deneme Süreli İş Sözleşmesinin İşverence Feshi” çıkış kodu ile yapılır.

Aynı gün 8 deneme süreli personelin işten çıkarılmasında hukuken bir sakınca yoktur. Ancak, bu sayı toplu işçi çıkarma kapsamına giriyorsa durum değişir.

2. Deneme Süresindeki İşçiler Toplu İşçi Çıkarma Kapsamına Girer mi?

Toplu işçi çıkarma (m.29), işyerinde çalışan işçi sayısına ve aynı ay içinde işten çıkarılan işçi sayısına göre özel prosedürler gerektirir. Fakat Yargıtay ve uygulamalar, deneme süresiyle çalışanların sözleşmelerinin sona erdirilmesini genel olarak toplu işçi çıkarma kapsamı dışında tutmaktadır. Çünkü deneme süresindeki işçiler, işyerinde "sabit kadrolu" veya "sürekli işçi" olarak değerlendirilmez ve işçinin deneme süresi sona ererse akdi kendiliğinden veya işveren/işçi tarafından feshedilebilir.

Ancak, çok sayıda deneme süresindeki personelin aynı anda çıkarılması, sayı olarak büyükse ve toplu işçi çıkarma kapsamında tartışmalı hale gelebilir. Uygulamada deneme süresindeki fesihler toplu çıkıştan sayılmamaktadır (işyerini kapatma gibi açık durumlar hariç).

Daha fazla bilgi için: EY Türkiye – Toplu İşçi Çıkarma Kapsamı

3. Bir Grup İşçinin İhbar Süreli Feshinin Aynı Zamanda Bildirilmesi

Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir grup işçinin ihbar süresi verilerek ve/veya ihbar tazminatı ödenerek aynı anda işten çıkarılması, toplu işçi çıkarma sınırlarını aşmıyorsa serbesttir. Ancak aşağıdaki sınırlara dikkat etmelisiniz:

• Aynı ay içinde işyerinde 20-100 çalışan varsa en az 10 kişi,
• 101-300 çalışan varsa en az yüzde 10’u,
• 301’den fazlaysa en az 30 kişi işten çıkarılıyorsa işveren “toplu işçi çıkarma” prosedürüne (İŞKUR, Çalışma Bakanlığı ve sendikaya bildirim, 30 gün bekleme süresi vs.) tabidir.
• Bu sınırların altında toplu bildirim ve özel prosedür gerekmez, yalnızca iş kanunundaki fesih kurallarına ve SGK bildirimi yükümlülüğüne uyulmalıdır.

Özetle

• Deneme süresindeki personellerin aynı anda ve aynı gün işten çıkarılmasında yasal bir engel yoktur.
• Deneme süresindekiler çoğunlukla toplu işçi çıkarma kapsamının dışında kalır.
• Bir grup işçiye ihbar süreli fesih aynı anda uygulanabilir, ancak sayının toplu işçi çıkarma limitini geçmemesine dikkat edilmelidir.

Sorunuzun uygulamaya ve işyeri çalışan sayısına göre detayları değişebileceğinden, ayrıca şirketinizin koşulları özelinde bir iş hukuku avukatından yüz yüze destek almanızı tavsiye ederim.

Saygılarımla.

Kaynak: EY Türkiye – Toplu İşçi Çıkarma Kapsamı SGK İşten Çıkış Kodları 2025 Leybib Yalkın - Deneme Süresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler