Banka borcu icrasında maaş/emekli maaşı haczi ve faiz nasıl işler?

Merhaba. Anlattıklarınızda birkaç farklı mekanizma var; maaş haczi, emekli aylığının haczedilmezliği/muvafakat, banka tarafından bloke (takas-mahsup) ve taşınmazın satışa gitmesi birbirinden ayrı işler.

1. Babam çalışıyor ama maaş haczi yok: bu normal mi? Evet, normal olabilir. Maaş haczi kendiliğinden başlamaz; alacaklının icra dosyasında maaş haczi talep etmesi ve icra müdürlüğünün işverene haciz yazısı (uygulamada 89/1 ihbar benzeri müzekkere) göndermesi gerekir. Maaş/ücret kural olarak haczedilebilir; ancak kesinti üst sınırı dörtte bir (1/4) kabul edilir (İİK m.83). Maaş haczi görünmemesinin sık sebepleri: alacaklının henüz talep etmemesi, işveren bilgisinin dosyada olmaması, borçlunun birden çok dosyası olması veya takiplerin farklı icra dairelerinde dağınık olmasıdır.

2. Eylül 2026’da emekli olunca emekli maaşından kesinti olur mu? “Biz kesilsin istiyoruz” nasıl yapılır? Genel kural: emekli aylığı nafaka ve SGK’nın 88. madde kapsamındaki alacakları dışında haczedilemez; haciz talebi gelirse borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü talebi reddeder (5510 m.93). Siz “kesilsin” diyorsanız, pratikte iki yol var:

• İcra dosyasına babanızın yazılı muvafakati verilerek emekli aylığından kesinti talebine izin verilmesi (muvafakat yoksa reddedileceği için, kesinti isteniyorsa muvafakat kritik).
• Banka kredisi özelinde ayrıca: Yargıtay İçtihadı Birleştirme (21.03.2025, E.2022/2 K.2025/1; RG 17.07.2025, 32958) sonrasında, tüketici kredisi sözleşmesinde emekli maaşı hesabından virman/takas/mahsup için verilmiş açık talimat varsa bankanın doğrudan bloke/mahsup yapabildiği kabul edildi. Bu, klasik “icra haczi”nden farklı bir mekanizmadır.

3. Faiz nasıl işler? Banka borçlarında faiz çoğu dosyada sözleşmesel (akdi) faiz + temerrüt faizi şeklinde, icra takibinde talep edilen başlangıç tarihinden itibaren işlemeye devam eder. Dosyaya ödeme yaptıkça faiz azalır; ödeme planı/sulh yapılmadıkça “1 yıl geçti, faiz durur” gibi bir kural yoktur. İcra dosyasında yapılan ödemelerin hangi kaleme mahsup edileceği (masraf-faiz-anapara sıralaması) somut dosyadaki tahsilat/mahsup şekline göre etkilenebilir; bu yüzden dosya hesap dökümüyle kontrol edilir.

4. Hisseli (müşterek) ev/tarlada satış ne zaman başlar, ne gerekir? Haciz konulmuş olması satışın otomatik başlayacağı anlamına gelmez. Taşınmazda hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istenmesi gerekir; satış istenirse kıymet takdiri, ilan ve e-satış (e-ihale) aşamalarına geçilir. Hisseli taşınmazda icra dosyasında çoğunlukla borçlunun hissesi satışa çıkar. Taşınmazın tamamının satılarak paylaştırılması çoğu durumda ayrıca ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası gerektirebilir.

• Borçlar tek bir bankada mı ve emekli maaşı aynı bankaya mı yatacak (maaş bankası belli mi)?
• Şu an kaç icra dosyası var ve dosyalarda “haciz tarihi” (taşınmaz üzerine konan haczin tarihi) nedir?

neredeyse 10 tane dosya farklı bankalar şuan bildiğim net değil 400bin toplam ama icraya düştüğü için faiz ne olur dosya masrafı ne olur rakam çok fazla yükselir mi

10 ayrı icra dosyası varsa borcun “çok yükselmesi” genellikle üç kalemden olur: (i) faiz, (ii) icra masraf ve harçları, (iii) karşı taraf vekalet ücreti. Toplamın ne kadar artacağı; her dosyanın türüne (ilamsız/kambiyo), takip tarihine, bankanın talep ettiği akdi/temerrüt faizi oranına ve dosyada haciz-satış gibi işlemler yapılıp yapılmadığına göre değişir.

Faiz yönünden: Banka alacaklarında çoğu dosyada takip talebinde sözleşmedeki akdi faiz ve temerrüt faizi istenir; icra takibi başlamış olması faizi “sabitler” veya “durdurur” diye bir kural yoktur, ödeme oldukça faiz yükü azalır. Sözleşmede faiz hükmü yoksa bu kez kanuni/temerrüt faizi rejimi devreye girer; oranlar dönem dönem değişebildiği için dosya bazında hangi faizle yürüdüğü takip talebinden okunur (Ulaştırma ve Altyapı/Adalet değil; Hazine ve Maliye uygulamaları ile birlikte yayımlanan “kanuni ve temerrüt faizi oranları” tabloları güncellenmektedir).

Masraf-harç yönünden: İcra dosyasında her işlem (tebligat, haciz, kıymet takdiri, satış ilanı, muhafaza vb.) masraf doğurur. Paranın icra dairesi üzerinden tahsili halinde ayrıca tahsil harcı doğar; bu harç tahsilatın hangi aşamada yapıldığına göre oranlıdır ve uygulamada yaklaşık %3 ile %11,38 bandında görülebilir. 2026 için maktu harç tutarları ise 31.12.2025 tarihli Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile güncellenmiştir.

Vekalet ücreti yönünden: Banka avukatla takip yapıyorsa, her dosyada karşı vekalet ücreti riski ayrıca oluşur; bu kalem de dosya sayısı arttıkça toplamı büyütür (nispi/maktu, dosya değerine göre).

Pratikte yapmanız gereken en kritik adım, “tahmin” yerine her dosya için net rakam almaktır:

• Her icra dairesinden veya UYAP’tan dosya bazında kapak hesabı / güncel borç hesap dökümü alın (faiz başlangıcı, faiz türü, masraf, vekalet ücreti ayrı ayrı görünsün).
• Aynı bankada birden çok dosya varsa “tek dosyada yapılandırma/sulh” teklifini yazılı yapın; dosya sayısı azaldıkça masraf ve vekalet ücreti etkisi de azalır.

İsterseniz, elinizdeki 10 dosyanın her birinin “takip tarihi” ve “asıl alacak” tutarlarını (yaklaşık) yazın; hangi dosyaların masraf/harç nedeniyle hızla şişmeye daha yatkın olduğunu ayrıştırıp daha doğru bir yol haritası söyleyebilirim.