ÖTV indirimli araç akrabanın borcu nedeniyle haczedilir mi?
FY
Fatih Y.
2 cevap
2022 yılında babaannem adına ÖTV indirimli bir araç alındı. Araç fiilen babam tarafından alındı ve aileden toplam 17 kişi için kullanım vekâleti çıkarılmıştı.
Babaannemin vefatından sonra, 17 kişiden birinin şahsi borcu nedeniyle 23.04.2025 tarihinde araca haciz ve yakalama kararı geldi. Araç yaklaşık 10 aydır yedieminde bekliyor.
Tanıdık bir avukat icra hukuk mahkemesine başvurdu ancak hâkim talebi reddetti. Hacizden sonra 7 gün içinde itiraz edemedik.
Sorularım:
- 17 kişiden birinin borcu nedeniyle araca nasıl haciz ve yakalama kararı çıkarılabilir?
- Bu aşamada hangi hukuki yola başvurmalıyız (icra hukuk / asliye hukuk)?
- Haczi koyduran bankaya karşı dava/şikâyet yolu var mı?
- Araç değeri yaklaşık 1.000.000 TL, borçlu akrabanın borcu yaklaşık 500.000 TL. Banka avukatına miras payı kadar ödeme teklif ettik kabul etmedi. Bu durumda nasıl hareket etmeliyiz?
Not: İcra hukuk mahkemesine ayrıca dilekçe verdim, henüz sonuçlanmadı.
Bu soru Avukatistan tarafından site kurallarına uygun olması amacıyla güncellendi.
Cevaplar
Cevap gelecek mi acaba
Merhaba, yaşadığınız durum maalesef miras (tereke) mallarında çok sık karşımıza çıkıyor; ilk bakışta “17 kişiden 1’inin borcu yüzünden 1 milyonluk araca nasıl yakalama çıkar?” gibi görünse de, hukuken borçlunun miras payı nedeniyle terekeye dahil mala haciz uygulanabilmesi mümkün olabiliyor.
Babaanneniz vefat ettiğinde araç “babaannenin malı” olmaktan çıkıp, veraset ilamındaki mirasçılar arasında elbirliği mülkiyetiyle paylaşıma kadar ortak bir tereke malı haline gelir. Bu yüzden alacaklı banka, borçlu olan mirasçının “miras payını” hedefleyerek icra dosyasında haciz isteyebilir; uygulamada araç gibi bölünemeyen mallarda haciz/yakalama, fiilen tüm aracı yediemine çektirip sonrasında satış aşamasına götürebildiği için diğer mirasçıları da çok ağır etkiler. Bu çerçevenin dayanağını Türk Medeni Kanunu’nun miras ortaklığına ilişkin hükümlerinde görebilirsiniz (metin: Türk Medeni Kanunu).
Sizin dosyada kritik mesele şu: Bankanın yaptığı işlem “borçlunun payını aşacak şekilde” mi yürütülüyor, yoksa doğru şekilde “pay haczi” mantığıyla mı? İcra hukuk mahkemesinde (icra mahkemesi) genelde iki ana yol konuşulur: icra müdürlüğü işlemlerine karşı şikayet ve haciz/istihkak prosedürleri. Şikayetlerde süreler çoğu durumda öğrenmeden itibaren 7 gün gibi kısa olduğundan, 23 Nisan 2025’te gelen yakalamaya karşı o tarihte işlem yapılmaması hak kaybı yaratmış olabilir; ama yine de dosyanın içeriğine göre “süresiz şikayet” tartışması doğuran açık usulsüzlükler (ör. borçlunun mirasçı olmaması, yanlış kişiye haciz, yetkisiz işlem) varsa hâlâ müdahale alanı çıkabiliyor. İcra süreci ve şikayet mantığı İcra ve İflas Kanunu çerçevesindedir (metin: İcra ve İflas Kanunu).
“Bankayı dava edebilir miyiz?” kısmında ise şunu net söyleyeyim: Bankanın sırf haciz istemesi tek başına haksız fiil sayılmaz; tazminat gibi bir dava ancak açıkça hukuka aykırı ve kusurlu bir haciz (yanlış kişi, borçlu olmayanın malına bilerek yönelme gibi) ispatlanırsa anlamlı hale gelir. Pratikte öncelik, icra dosyasında haczin kapsamını doğru zemine çekmek ve aracın 10 aydır yedieminde yatmasının maliyetini büyütmeden dosyayı yönetmektir.
Bu aşamada “Asliye Hukuk mu, İcra Mahkemesi mi?” sorunuz için genelde doğru ayrım şudur: icra müdürlüğü işleminin iptali/kaldırılması hedefleniyorsa icra mahkemesi; terekeye/mülkiyete ilişkin daha temel bir uyuşmazlık (ör. mirasçılık/paylaşım/ortaklığın giderilmesi gibi) hedefleniyorsa genel mahkemeler gündeme gelir. Sizin olayınız, anlattığınız haliyle, ağırlıkla icra dosyası ekseninde ilerliyor.
Devam edebilmem için 2 kısa bilgiye ihtiyacım var: