Otoparka Bırakılan Arabalar: Otoparkın Sorumlulukları Nelerdir?
Otoparka bırakılan arabaların durumunu hiç merak ettiniz mi? Peki ya, arabanızı bir otoparka bıraktığınızda gerçekte hangi durumlar otoparkın sorumluluğuna giriyor? Bu makalede, otoparkların sorumluluğu konusunu ayrıntılı bir şekilde ele alacağız. Otoparklarda neler olabileceği, hangi durumların sizin kimlik kartınızdaki fotoğrafınız kadar kişisel olduğunu, hangi durumların ise otopark işletmesinin ayırt etmesi gerektiği konularını öğreneceksiniz. Karışık ve zorlu görünen bu konuyu anlamak aslında hiç de zor değil. Kesinlikle okumaya değer bir konuda sizi bilgilendirmeye hazır olun!
Otoparkın Hukuki Sorumluluğu
Hukuki Çerçevede Sorumluluk Kavramı
İçerik olarak baktığımızda, otopark kullanıcılarının ve işletmecilerinin hukuki hak ve sorumlulukları bulunur. Bu sorumluluklar, hem yasalar hem de otopark işletmecileri ile kullanıcıları arasındaki sözleşme gereği ortaya çıkar.
Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları
Hukuki anlamda, otoparka bırakılan araçlardan otopark işletmecisi sorumludur. Bu sorumluluk doğrudan işletmecinin eylem ve ihmalleri neticesinde araca gelebilecek zararları kapsar. Örneğin, araçta hırsızlık ya da hasar oluşması durumunda işletmecinin bunu önlemek adına gereken önlemleri alıp almadığı sorgulanabilir. Ancak bu sorumluluk kesin ve mutlak değildir. İşletmenin kusuru olmaksızın meydana gelen zararlar için sorumlu tutulmaması gereklidir.
Otopark İşletmelerinin Yükümlülükleri
Otopark işletmecilerinin, öncelikli olarak araçların güvenliği adına gereken önlemlerin alınmasından sorumlu olduğunu belirtmek gerekir. İşletmenin hukuki yükümlülükleri arasında; araçların güvenliğini sağlayacak ekipmanın bulundurulması, uygun güvenlik önlemlerinin alınması ve gerektiğinde aracın muhafaza altına alınması yer alır. Güvenlik ihlallerini önlemenin yanında, otopark işletmesi aynı zamanda hukuken park alanından sorumlu olup, alanın kullanımından kaynaklı her türlü olumsuzluktan kaçınmalıdır.
Yasa ve Yönetmelikler
Türkiye genelinde otopark işletmecilerine yönelik bir dizi yasa ve yönetmelikler bulunmaktadır. Bu yasalar ve yönetmelikler, işletmecinin araç sahiplerine karşı sorumluluklarını ve yükümlülüklerini belirler.
2024 Türkiye Hukuk Kuralları
2024 yılında yürürlüğe giren "Otopark Yönetmeliği", işletmecilerin sorumluluklarını daha ayrıntılı bir şekilde belirlemiştir. Yönetmelikte ayrıca otopark işletmecilerinin, müşterilere doğru bilgileri sağlama ve otopark alanını düzgün bir şekilde kullanımına yönelik yükümlülükleri de vurgulanmıştır.
Geçerli Yönetmelikler ve Yaptırımlar
Geçerli yasa ve yönetmeliklere aykırı hareket eden otopark işletmeleri, ağır maddi yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu hukuki yaptırımlar, otopark işletmecilerinin haklarına olan saygıyı ve müşterilere olan sorumlulukları güvence altına almayı hedefler. Hukuki yaptırımlar, genellikle maddi cezalar, faaliyetin durdurulması veya hatta işletmenin lisansının iptaline kadar gider.
Yasa ve yönetmeliklere uyum konusunda otopark işletmecilerinin bir hukuk danışmanı ile çalışması, olası hukuki sorunları ve cezaları önleme konusunda büyük yardımcı olabilir.
Müşterilerin Otoparkta Bırakılan Araçlarla İlgili Hakları
Araç Sahibinin Hakları
Bıraktığınız araba ile ilgili bir sorun yaşadığınızda, araç sahibi olarak bazı temel haklara sahipsiniz.
Maddi ve Manevi Tazminatlar
Bir otopark işletmesi, otoparka bırakılan aracın zarar görüp görmemesinden hukuken sorumludur. Aracınız, otoparkta herhangi bir zarar görürse, bu zararın maddi karşılığı, işletme tarafından size ödenmelidir. Bu sorumluluk, otopark işletmesinin kusuru olmasa bile geçerlidir. Zararın manevi boyutu da unutulmamalıdır. Arabasına bağlı olan bir sürücü, o arabayı zarar görebileceği bir yere bırakmaz ve bu nedenle aracın zarar görmesi sürücüyü manevi açıdan da etkileyebilir. Bu durumda, araç sahibinin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunmaktadır.
Hukuki Başvuru Yolları
Aracınıza otoparkta zarar gelmesi durumunda, işletmeye karşı hukuki yollara başvurma hakkınız bulunmaktadır. Öncelikle, zararı tespit ettikten sonra, bu durumu işletme yetkilisine bildirmeli ve bir tutanak tutturmalısınız. Daha sonra avukatınız yardımıyla hukuki süreci başlatabilirsiniz.
Sözleşmenin Önemi ve Detayları
Otopark kullanırken işletme ile aranızda bir ilişki kurulur ve bu ilişki, genellikle sözleşme yoluyla düzenlenir.
Standart Otopark Sözleşmeleri
Otopark işletmelerinin çoğu, müşterilerine standart bir otopark sözleşmesi sunar. Bu sözleşme, otoparkın kullanımı ve işletmenin sorumlulukları hakkında genel bilgiler içerir. Sözleşmeyi imzalarken, içeriğini dikkatlice okumanız ve haklarınızı anlamanız önemlidir.
Sözleşmeye Konulması Gereken Maddeler
Bu noktada, otopark sözleşmesinin içermesi gereken bazı önemli detaylar da var. İdeal bir otopark sözleşmesi, işletmenin araçlar üzerindeki sorumluluğunu, olası bir zarar durumunda tazminat koşullarını ve başvuru yollarını net bir şekilde belirtmelidir. Bu maddeler, müşteri ve işletme arasındaki hukuki ilişkiyi netleştirdiği için, sözleşmeye dahil edilmesi önemlidir.
Otopark Sorumluluğu Kapsamındaki Hukuki Davalar
Dava Süreci ve Uygulamalar
Otopark sorumluluğu konusu, hukuki boyuta taşındığında genellikle en çok merak edilen kısmı başlarken süreci ve hangi uygulamaların devreye girdiğidir. Araç sahibinin, aracını otoparka bırakırken genelde en son düşündüğü durumlardan biri olmasına rağmen, bu süreç zaman zaman son derece önemli bir konuma gelebiliyor. 🚗
Otoparka bırakılan araçlarla ilgili çıkan hukuki problemler genellikle yasal sürecin başlatılmasını gerektirir. Bu durumda, ilk olarak tüketici hakem heyetine başvurulur. Arabanın otoparkta bırakıldığı zaman zarfında herhangi bir zarar görürse, otopark işletmecisi bu zarardan hukuki olarak sorumlu tutulabilir. Bu durumda, araç sahibi maddi tazminat talep edebilir.
Tazminat talepleri, genellikle aracın mevcut değeri, tamir masrafları ve aracın kullanılamaz olduğu süre zarfındaki zararın maddi karşılığı üzerinden hesaplanmaktadır. Öte yandan, manevi tazminat talepleri de bu davalarda nadiren de olsa söz konusu olabilir. 🔎
Her ne kadar bu süreçler çehreli ve zaman alıcı gibi gözükse de, gerektiği zaman kişi haklarını korumak adına oldukça önemli olmaktadır.
Örnek Dava Sonuçları ve İçtihatlar
Yargıtay, otoparka bırakılan araçlarla ilgili olarak çeşitli davalara bakmış ve bu konuya birçok emsal karar vermiştir. Özellikle Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, konunun Türk Borçlar Kanununun hizmet sözleşmelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde ele alınması gerektiğine karar vermiştir. Bu kararlarda, otopark işletmecinin araçları koruma borcu olduğu ve bu borcunu yerine getirmediği takdirde araç sahibine maddi tazminat ödeme yükümlülüğü olduğu belirtilmiştir. 📖
Örneğin, bir dava sonucunda otoparka bırakılıp çalınan araç ile ilgili olarak otopark işletmecisi hukuki açıdan sorumlu tutulmuş ve araç sahibinin zararını karşılamasına karar verilmiştir. Otoparka bırakılan ve daha sonra çalınan bir araca ilişkin dava süreci boyunca, Yargıtay bu olayı bir emsal kabul etmiş ve otopark işletmecilerinin araçların çalınmasına karşı dikkatli olmaları gerektiğine karar vermiştir. 🏛️
Otoparka bırakılan araçlarda ortaya çıkan sorunların hukuki boyutta ele alınması, hem otopark işletmecilerinin hem de araç sahiplerinin haklarını korumaktadır. Bu nedenle, bir otopark işletmesi açmadan önce veya otoparka araç bırakmadan önce bu hukuki süreçleri ve dava örneklerini incelemekte fayda vardır.
Otopark Güvenliği ve Önlemler
Otopark güvenliği, müşteriler tarafından otoparka bırakılan araçların korunmasını sağlar. Bu koruma aşamasında alınacak önlemler, otopark işletmelerinin sorumluluklarını büyük ölçüde belirler. Gözden geçireceğimiz önemli noktalardan biri, elbette güvenlik tedbirlerinin rolü olacaktır.
Güvenlik Tedbirlerinin Rolü
Güvenlik tedbirleri, otoparkın işletmesinin sorumluluğunda olup, otoparkın hukuki sorumluluğunu belirler.
Kamera ve Güvenlik Sistemleri
Otoparka bırakılan araçların güvenliği, kamera ve güvenlik sistemleri ile sağlanır. Bu sistemler 24/7 canlı olarak çalışır ve bütün olayları kaydeder. Tüm bu bilgiler hukuki süreçlerde kanıt olarak kullanılabilir.
Personel Eğitimi ve Bilgilendirme
Personel eğitimi, çoğunlukla göz ardı edilen ama çok önemli bir güvenlik tedbiridir. Eğitimli bir personel, olası hırsızlık ve hasar durumlarında hızlı ve etkili bir şekilde tepki vermek için gereken becerilere sahip olacaktır.
Risk Yönetimi Stratejileri
Risk yönetimi stratejileri, otoparkta meydana gelebilecek her türlü olumsuz durumu önlemeye yönelik kurallar ve standartları içerir.
Olay ve Kaza Durumunda Yapılması Gerekenler
Otoparkta bir olay ya da kaza durumunda neler yapılması gerektiğini bilmek önemlidir. Bu durumlar, otopark işletmecisinin müşterilere karşı olan hukuki sorumluluklarını etkiler.
Sigorta Kapsamı ve Koruma
Son olarak, otopark işletmelerinin çoğu, araçlara verilebilecek her türlü hasar için sigorta kapsamını sağlar. Bu sigorta kapsamı, araç sahiplerine maddi bir koruma sağlar ve otopark işletmecisinin potansiyel maddi sorumluluklarını azaltır.
Not: Otoparka aracınızı bıraktığınızda, otopark işletmecisinin hukuki sorumluluklarından ve güvenlik önlemlerinden haberdar olun. Kendi haklarınızı ve aracınızın güvenliğini sağlama almak için, otopark işletmecinizin bu önlemleri alıp almadığını kontrol etmekte fayda vardır. 🚗🅿️🔒
Sıkça Sorulan Sorular
Otoparka araba bırakırken mutlaka fiş veya sözleşme almak zorunda mıyım?
Zorunda değilsiniz; otoparkla aranızdaki ilişki kural olarak yazılı şekle bağlı olmadan da kurulabilir. Ancak ispat kolaylığı için fiş/çıkış fişi veya giriş kaydı istemeniz pratikte önemlidir. Ayrıca yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyeti olan yol kenarı otoparklarda işletmenin girişte “Otopark Giriş Bilgi Fişi”, çıkışta da mali değeri olan ÖKC fişi vermesi gerekir. Araç/eklentilerinde zarar veya hırsızlıkta işletmeci kural olarak sorumludur.
Otopark fişi kaybolduysa araç teslimi ve haklarım nasıl etkilenir?
Otopark fişinin kaybolması, aracı geri alma hakkınızı ortadan kaldırmaz; ancak işletme, yanlış kişiye teslimi önlemek için kimlik, ruhsat/tescil belgesi, anahtar ve plaka kaydı gibi bilgilerle teslim yapmayı isteyebilir. Araç görevliye/işletmeye teslim edildiyse ilişki çoğunlukla saklama (vedia) niteliğindedir; işletme aracı koruma ve doğru kişiye iade konusunda özen borcu taşır.
Vale hizmeti verilen otoparkta araç hasar görürse sorumluluk kime ait olur?
Vale hizmetinde aracı anahtarıyla birlikte valeye/otoparka teslim ettiyseniz, kural olarak otoparkı işleten işletme ve (ayrıysa) vale firması, TBK m.579 kapsamında saklayan sıfatıyla aracın hasarından/çalınmasından sorumlu olur; ancak zararın araç sahibinin kusuru, mücbir sebep veya eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat ederlerse sorumluluktan kurtulabilirler. “Sorumluluk kabul edilmez” türü ilanlarla sorumluluktan kaçınmaları da genel olarak mümkün değildir (TBK m.578/2).
Otoparkta hırsızlık olursa hangi delillerle otoparkın kusurunu ispat edebilirim?
Otoparkın kusurunu (ve teslimi) pratikte şu delillerle güçlendirebilirsiniz:
- Teslim/emanet ilişkisi: giriş fişi–bilet, abonelik sözleşmesi, ödeme kaydı, vale fişi, giriş-çıkış kayıtları.
- Güvenlik zafiyeti: çalışmayan/eksik kamera, kapı-bariyer arızası, yetersiz aydınlatma, güvenlik görevlisi vardiya çizelgesi ve olay kayıt defteri.
- Olayın tespiti: polis tutanağı, parmak izi/inceleme, tanık beyanı, hasar–eksik eşya fotoğrafları.
- CCTV için usul: kayıtları “kendiniz” hukuka aykırı temin etmeyin; mahkemeden/karakoldan resmi yolla celp edilmesini isteyin.
Araç otoparkta çizildiyse hasarı belgelemek için ilk hangi adımları atmalıyım?
Hasarı sigorta ve olası hukuki süreçte ispatlamak için aynı anda görsel delil + resmî kayıt toplamaya odaklanın:
- Fotoğraf/video çekin: Aracın tamamı, plaka, çizik yakın planı, konum/park çizgileri ve çevreyi farklı açılardan kaydedin.
- Karşı taraf varsa: Yaralanma yoksa maddi hasarlı kaza tespit tutanağını (kağıt ya da Sigortam360/Mobil Kaza Tutanağı) birlikte doldurun.
- Karşı taraf yok/kaçtıysa: 112 üzerinden polis/jandarmaya bildirin; olayın tutanakla kayıt altına alınmasını isteyin ve otopark güvenliğinden kamera kaydını muhafaza etmelerini talep edin.
Otopark kameraları görüntü vermeyi reddederse görüntülere nasıl erişebilirim?
Otopark işletmesi “veri sorumlusu” olarak kamera kaydını kişisel veri kapsamında yönetir; önce yazılı başvuruyla (KVKK m.11 kapsamında) görüntünüzün/kendinizle ilgili kısmın verilmesini isteyin. Veri sorumlusu en geç 30 gün içinde cevaplamak zorundadır.
- Cevap yoksa/retse: ret cevabını öğrendiğiniz tarihten 30 gün, her hâlde başvurudan 60 gün içinde KVKK Kurulu’na şikâyet edebilirsiniz.
- Suç/zarar iddianız varsa: savcılığa başvurup kaydın resmi yolla istenmesini talep edebilirsiniz.
Otopark girişindeki “sorumluluk kabul edilmez” tabelası hukuken geçerli olur mu?
Genelde tek taraflı “sorumluluk kabul edilmez” tabelası işletmeyi sorumluluktan kurtarmaz; araç/anahtar teslimi gibi hâllerde otopark–vale hizmeti, işletmeye koruma/özen borcu yükler ve zarar doğarsa tazmin sorumluluğu gündeme gelir. Yargıtay da, otoparka teslim edilen aracın çalınması örneğinde işletmenin sorumluluğuna (vedia/emanet ilişkisine) dayanarak yaklaşmaktadır. Tüketici işlemlerinde ayrıca tüketici aleyhine sorumluluğu kaldıran/azaltan standart kayıtlar haksız şart sayılıp hükümsüz kabul edilebilir.
Anahtarı otoparka bırakmadan park ettiysem yine de otopark sorumlu olur mu?
Anahtarı bırakmadan kendiniz park edip aracı fiilen kendi hâkimiyetinizde tuttuysanız, çoğu olayda otoparkla “saklama sözleşmesi” (TBK m.561) kurulmuş sayılmaz; bu durumda işletmenin sorumluluğu genellikle kendi kusuru/ihmalinin ispatına bağlıdır.
Ancak araç görevliye/valeye teslim edilmişse ya da otopark giriş-çıkışı kontrol ederek koruma-taahhüdü altına girmişse, anahtarın bırakılmaması tek başına sorumluluğu kaldırmaz.
Ücretli otopark ile ücretsiz otoparkta işletmenin sorumluluğu farklı mı olur?
Ücretli–ücretsiz ayrımından çok, aracın işletmeye “teslim edilip edilmediği” belirleyicidir. Araç/anahtar otopark görevlisine (vale vb.) fiilen teslim edilirse, TBK m.579 gereği işletme kaybolma/hasar/hırsızlıktan kural olarak sorumludur; “sorumlu değiliz” ilanları da kurtarmaz. Ayrıca kusur yüklenmedikçe sorumluluk, günlük saklama ücretinin 10 katı ile sınırlanır.
Ücretsiz otoparkta sadece yer tahsisi varsa (teslim yoksa), genelde sorumluluk işletmenin kusurunun ispatına daha çok bağlı değerlendirilir.
Otopark görevlisi aracı başka yere çekip kaza yaparsa tazminatı kim öder?
Otopark görevlisi aracı sizin izninizle hareket ettirirken kaza yaparsa, üçüncü kişilere verilen zarar için kural olarak araç “işleten”inin sorumluluğu doğar; bu zarar genelde zorunlu trafik sigortasından limitler dâhilinde ödenir.
Sizin aracınızdaki zarar yönünden ise aracı teslim alan otopark/işletme ve görevli, emanet edilen araca özen borcu ve adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında tazminle yükümlü olabilir; işletme ödese de çalışana rücu edebilir.
Otoparkta araçtan eşya çalınırsa işletme hangi durumlarda sorumlu tutulur?
Araç otoparka işletmeye/çalışanına bırakılmışsa (fiş verilmesi, kapalı alan, giriş-çıkış kontrolü, vale/anahtar teslimi gibi) otopark işleteni, araç ve eklentilerinin çalınmasından kural olarak sorumludur; ancak zararın araç sahibinin/a refakatçinin kusurundan, mücbir sebepten veya eşyanın niteliğinden doğduğunu ispatlarsa kurtulabilir. Ücretli olsa da “sorumlu değiliz” yazılarıyla sorumluluk kaldırılamaz. Kusur yoksa tazminat günlük saklama ücretinin 10 katı ile sınırlanabilir.
Otoparkta yangın, sel gibi olaylarda araç zarar görürse otopark tazminat öder mi?
Otoparkın tazminat ödeyip ödememesi, ilişkinin sadece yer tahsisi mi yoksa saklama (vedia) sözleşmesi mi olduğuna bağlıdır. Aracı fiilen otoparka bırakıp teslim fişi alıyorsanız/anahtarı teslim ediyorsanız genelde TBK m.561 vd. saklama ilişkisi kabul edilir ve otopark, aracı güvenle korumak için gerekli önlemleri almadıysa yangın/sel zararını öder. Nitekim Yargıtay, otopark sisteminin yetersiz olduğu bir sel olayında “mücbir sebep” savunmasını kabul etmeyip sorumluluk kurmuştur. “Sorumluluk kabul edilmez” yazısı da ağır kusur hâllerinde geçerli sayılmaz.
Otopark ücretini kartla ödedim ama fiş verilmediğinde ispatı nasıl yapabilirim?
Kartla ödediyseniz banka hareketi/ekstresi (dekont), mobil bankacılıktaki işlem detay ekranı ve varsa POS slipi/SMS bildirimi ödemeyi ispatta güçlü delildir. Ayrıca otopark işletmesinden mali değeri olan YN ÖKC fişi talep edebilirsiniz; yol kenarı otoparklarda girişte “Otopark Giriş Bilgi Fişi”, çıkışta ise bunun mali fişe dönüştürülmesi gerekir. Fiş verilmemesi/itiraz için bankanıza yazılı başvurup kayıt altına alın; gerekirse bankacılık hakem yolunu kullanın.
Otopark işletmesi zararımı karşılamazsa hangi kuruma şikayet edebilirim?
Otopark için ücret ödediyseniz (hizmet ilişkisi), işletme zararınızı karşılamazsa Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz; 2026’da 186.000 TL altı uyuşmazlıklarda başvuru mercii hakem heyetidir.
Zarar tutarı 186.000 TL ve üzerindeyse hakem heyetine gidilemez; önce dava şartı arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi (yoksa asliye hukuk) yoluna başvurulur.
Otopark kaynaklı zarar için dava açmadan önce ihtar çekmek gerekli mi?
Otopark kaynaklı zarar için dava açmadan önce ihtar çekmek kural olarak zorunlu bir “dava şartı” değildir; doğrudan dava açabilirsiniz. Ancak tazminatı otopark işleteninden talep ederken sorumluluk TBK m.579 kapsamında gündeme gelir.
Buna rağmen ihtarname pratikte faydalıdır: Talebinizi yazılı ve ispatlanabilir şekilde bildirir ve çoğu olayda temerrüt/faiz başlangıcı için önem taşır (TBK m.117).
Profesyonel hukuki danışmanlık mı arıyorsunuz?
Avukatistan üzerinden kolayca hukuki danışmanlık talebi oluşturup, sisteme kayıtlı binlerce avukattan teklif alabilirsiniz.
- Avukatistan, avukatlardan alınan hizmetler için herhangi bir ücret ya da komisyon talep etmez.
- Hizmetlerimiz yalnızca avukatlarla iletişim kurmanıza yardımcı olmak içindir; avukatlar tarafından verilen hizmetlerden Avukatistan sorumlu tutulamaz.
İlginizi Çekebilir
-
Özel Mülküme İstediğimi Almama Hakkım Var Mı?
Özel mülk sahibi olarak, mülkünüze müdahale edilmesine karşı hangi haklara sahipsiniz? Mülkiyet hakları ve yasalar hakkında kapsamlı bilgi edinin!