Hisseli Tapuda Ölen Kişinin Payının Mirasçılara Geçmesi ve Kira Talebi

Merhaba,

Sorduğunuz "hisseli tapu", tereke paylaşımı, miras kalan evin satışı ve kira talebi konuları Türk Medeni Kanunu ve mevcut yargı uygulamaları çerçevesinde oldukça sık karşılaşılan, çeşitli detay ve hakları içeren bir alan.

Yaptığım güncel araştırmalar doğrultusunda aşağıda tüm haklarınızı ve izleyebileceğiniz yolu anlaşılır şekilde özetledim:

Hisseli Payı Satın Alma Hakkı ve Kayınpederin Evi Tasarrufu

1. Diğer Hissedarın Payını Satın Alma:

   • Miras yoluyla paylı (hisseli) mülkiyete sahip olduğunuz bu evde, tek başınıza doğrudan kayınpederinizin (diğer hissedarın) hissesini satın alma zorunluluğu getirecek bir hakkınız bulunmamaktadır.
   • Ancak, ister ortaklardan birisi (sizin gibi), ister tüm hissedarlar, paylaşma (izale-i şuyu) davası dediğimiz ortaklığın giderilmesi yoluna başvurabilir ve taşınmazın satılmasını mahkemeden talep edebilirsiniz. Satış sonunda taşınmazın bedeli hisseler oranında dağıtılır.

2. Kayınpederi Evi Boşaltmaya Zorlama:

   • Hissedarlar arasında hiçbiri diğerini tek başına evden çıkartamaz. Ancak, kullanma hakkı konusunda anlaşmazlık varsa, mahkemeden "fiili taksim" (kullanım şekli belirleme), örneğin size veya çocuğunuza belirli odaların veya evin tamamının kullanım hakkının verilmesini talep edebilirsiniz.
   • Eğer paydaşlardan biri evi tek başına kullanıyorsa ve diğer hissedarların rızası yoksa, diğer hissedarlara kira bedeli talep etme hakkı doğar.

Kira Bedeli Talebiniz

• Kayınvalidenizin vefatından itibaren evde oturma ve kira ilişkisi şöyle şekillenir:
  • Mirasın intikali ile siz ve çocuğunuz da evin paydaşı oldunuz. Kayınpederiniz evde sizlerin bilgisi/rızası olmadan münhasıran oturuyorsa, hak sahipleri olarak siz ve çocuğunuz, kayınvalidenizin vefat tarihinden (mirasçı olduğunuz andan) itibaren kendi payınız oranında kayınpederinizden kira bedeli talep edebilirsiniz.
  • Geriye dönük olarak da (genellikle 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde) bu kira bedelleri (ecrimisil) talep edilebilir. Kayınvalidenizin ölümünden eşinizin ölümüne kadar olan sürede ise, eşiniz ve babası, sizin de eşinizin vefatından sonra çocuğunuzla birlikte paydaş olarak baba karşısında hak iddia edersiniz.

Yapabileceğiniz Hukuki Yollar

4. Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Açmak:
   • Mahkemeden taşınmazın ortaklığına son verilmesini isteyebilir, satışa çıkarılmasını sağlayabilirsiniz. Satış sonunda bedel, pay oranında taraflar arasında bölüştürülür. Mahkeme genellikle açık artırma ile satışa karar verir ve kayınpeder bu esnada isterse ön alım ya da artırmada alım yapabilir.
5. Ecrimisil (Kira Bedeli) Davası Açmak:
   • Son 5 yıla kadar geriye dönük olarak, kullanım hakkınız olmadan evde kalan kayınpederden payınız oranında kira alacağı isteyebilirsiniz. Kira rayiç bedeli bilirkişiyle tespit edilir.
6. Sulh Yolu:
   • Öncelikle karşılıklı anlaşarak, hissenizi kayınpederinize satmayı veya kayınpederin hissesini sizden satın almasını teklif ederek çözüm arayabilirsiniz.

Sonuç ve Dikkat Edilecekler

• Kayınpederi zorla evden çıkartma hakkınız yoktur. Ancak ortaklığın giderilmesi davası bu konuda gerçekçi bir çözümdür.
• Geriye dönük kira alacağı için delil toplamanız, yasal sürelere dikkat etmeniz gerekmektedir.
• Her aşamada profesyonel bir avukatla ilerlemeniz, hem tapudaki işlemler hem de dava süreçlerinde haklarınızın korunması açısından önem arz eder.

Daha detaylı bilgi için Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddelerini inceleyebilir veya bulunduğunuz ilin adliyesindeki hukuki yardım masalarına da başvurabilirsiniz.

Saygılarımla, bol şanslar dilerim.

Kaynak1 - İzale-i Şuyu ve Ecrimisil Açıklamaları Kaynak2 - Ecrimisil ve Paydaşlar Arasındaki İlişki (Adalet Bakanlığı Bilgilendirme)

Ek olarak paydaşların tamamı adına veya kendi adınıza Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvuru yaparak süreç başlatabilirsiniz.