3091 Sayılı Kanun İle Alınan Men Kararı, Geçit Hakkı Davası Sonucunda Geçerliliğini Kaybeder mi?

Merhaba,

Sorunuz oldukça teknik ve güzel bir noktaya temas ediyor. 3091 sayılı Kanun (Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun) kapsamında verilen men kararlarının, sonradan açılan geçit hakkı davası ve bu davadaki mahkeme kararıyla olan ilişkisini, doktrindeki ve yargı kararlarındaki güncel bilgiler ışığında özetliyorum.

3091 Sayılı Kanun ve Men Kararı Nedir?

• 3091 sayılı Kanun, taşınmaz zilyetliğine yapılan hukuka aykırı müdahaleleri idari yoldan hızlı bir şekilde önlemeyi amaçlar. Kaymakamlık veya valilik, zilyetliğe yapılan müdahaleyi belirleyip 15 gün içinde “men kararı” verebilir.
• Bu bir idari koruma mekanizmasıdır, ancak kesin bir hak tesis etmez; genelde mahkeme kararına kadar geçici bir hukuki himaye niteliğindedir.

Mahkemece Verilen Geçit Hakkı Kararı ve 3091 Sayılı Kanun

• Yargıtay ve teorik kaynaklara göre, taşınmazla ilgili olarak adli yargıda bir davanın (örn. geçit hakkı davası) açılmış veya ihtiyati bir tedbir kararı verilmiş olması durumunda, esasen 3091 sayılı Kanun hükümleri uygulanamaz.
• Yani artık uyuşmazlık idari makamların değil, yargı mercilerinin incelemesi gereken bir “hukuki ihtilaf” haline geldiği için, idarenin 3091’e göre verdiği men kararı işlevsiz hâle gelir.
• Konuyla ilgili kaynaklarda şu ifade yer almaktadır: “Taraflar arasındaki taşınmaz anlaşmazlığı hakkında mahkemede bir dava açıldığı takdirde idari makamların 3091 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapma yetkisi sona erer. Mahkemenin kesin kararı ile de idari makamın men kararının uygulama kabiliyeti ortadan kalkar.” (Bkz: https://atauni.edu.tr/yuklemeler/1772f8638ec6947d40bd53b73b84a28d.pdf)

Özetle Sizin Durumunuz

• Sizin olayınızda önceden komşunuz 3091 sayılı Kanun kapsamında men kararı aldırmış, ancak bu arada veya sonrasında mahkemede geçit hakkı davası açılmış ve mahkeme hak sahibi olarak lehine geçit hakkı tesis etmiş.
• Mahkemece verilen geçit hakkı kararı, taşınmaz üzerindeki kullanımı ve hakkı kesin olarak belirler. Artık idare tarafından verilen men kararı “geçerliliğini kaybeder” ve uygulanamaz hale gelir.
• Komşunuz mahkeme kararına uygun olarak yolunuzu kullanabilir, idari makamların engellemesi hukuken mümkün değildir.

Sonuç

• 3091 sayılı Kanun kapsamında verilen men kararı, niteliği gereği mahkemede çözümlenmiş bir hakka karşı geçerliliğini yitirir.
• Artık tek belirleyici ve bağlayıcı olan, mahkemenin kurduğu geçit hakkıdır.

Her türlü resmi başvuru ve itirazınızı mahkeme kararına göre şekillendirmeniz gerekir. Konuyla ilgili daha fazla teknik veya özel belge gerekirse hukuki destek almanız faydalı olacaktır.

Saygılarımla,
Kaynak (PDF, s.5 ve sonrası)