Sosyal Güvenlik Hukuku

Sosyal Güvenlik Hukuku, hem çalışanların hem de işverenlerin haklarını ve yükümlülüklerini regüle eden, oldukça önemli ve geniş bir hukuk dalıdır. Bu alanda sağlanan haklar; kişilerin hastalık, yaşlılık, iş kazası gibi durumlarında maddi güvence sağlamayı amaçlar. Sosyal güvenlik sistemi, çalışma hayatının vazgeçilmez bir parçası olarak kabul edilir ve bu alandaki yasaların doğru anlaşılması büyük öneme sahiptir. Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamında işlenen konular, işçi ve işveren ilişkilerini düzenleyen sosyal güvenlik mevzuatı, prim ödemeleri, emeklilik hakları gibi pek çok önemli konuyu içerir. Bu yazıda Sosyal Güvenlik Hukuku’nun temel unsurlarını, yararları ve Türkiye'de nasıl uygulandığını detaylı bir şekilde ele alacağız.

Sosyal Güvenlik Hukukunun Temel İlkeleri

Sosyal Güvenlik Hukuku, temelde çalışanların yaşam standartlarının korunması ve sosyal refahın artırılması amacını güder. Bu hukuk dalının temel ilkeleri arasında, genelliklik, zorunluluk, eşitlik, süreklilik ve devamlılık yer alır. Her bireyin hayatının çeşitli evrelerinde karşılaşabileceği maddi zorluklara karşı koruma altına alınması, bu hukuk dalının öncelikleri arasındadır.

Sosyal Güvenlik Hakları ve Kapsamı

Sosyal Güvenlik Hukuku, birçok farklı hakkı ve güvenceyi içerir. Bunlar arasında, iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu ortaya çıkan sağlık problemleri için sağlık hizmetleri ve gelir desteği, yaşlılık ve malullük maaşı, genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası gibi haklar bulunur. Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu hakların yönetilmesi ve uygulanmasında ana rolü üstlenir.

İşverenlerin Sosyal Güvenlikle İlgili Yükümlülükleri

İşverenler, Sosyal Güvenlik Hukuku çerçevesinde çeşitli yükümlülüklerle karşı karşıyadır. Bu yükümlülükler arasında en önemlisi, çalışanları için düzenli olarak sosyal güvenlik primi ödemektir. İşverenlerin bu primleri zamanında ve eksiksiz bir şekilde ödemesi gerekmekte olup, aksi takdirde çeşitli cezai yaptırımlarla karşılaşabilirler. Ayrıca, işverenlerin iş kazalarını ve meslek hastalıklarını ilgili makamlara bildirme zorunluluğu da bulunmaktadır.

Emeklilik ve Sosyal Güvenlik

Emeklilik, Sosyal Güvenlik Hukuku'nun en çok ilgi gören konularından biridir. Türkiye’de emeklilik sistemi, kişilerin çalışma yaşamı boyunca ödedikleri primlere ve çalışma sürelerine bağlı olarak düzenlenir. Emeklilik haklarını etkileyen faktörler arasında, kişinin emeklilik yaşı, prim gün sayısı ve çalışma süresi gibi unsurlar yer alır. Bu hakların her bir birey için doğru şekilde hesaplanması, Sosyal Güvenlik Hukukunun temel amaçlarından biridir.

Genel Sağlık Sigortası

Türkiye’de her vatandaşın sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi için Genel Sağlık Sigortası kapsamında sigortalı sayılması gereklidir. Bu sigorta çerçevesinde, kişilere yapılan tıbbi müdahaleler, ilaç masrafları ve diğer sağlık hizmetleri devlet tarafından karşılanır. Sosyal Güvenlik Hukuku bu alanda, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırarak, genel sağlık düzeylerini yükseltmeyi amaçlar.

Sosyal Güvenlik Hukuku, Türkiye’de ve dünya genelinde çalışma yaşamının vazgeçilmez bir parçası olarak önemini korumaktadır. Her bireyin hayatını direkt olarak etkileyen bu hukuk dalının iyi anlaşılması ve uygulanması, toplumun genel refah seviyesinin yükseltilmesinde kritik bir role sahiptir. Temel hak ve özgürlüklerin korunması, sosyal adaletin sağlanması ve ekonomik güvencelerin sunulması, Sosyal Güvenlik Hukuku sayesinde mümkün olmaktadır. Bu yüzden, her bireyin ve işverenin bu hukuk dalına dair bilgi sahibi olması, kendi hak ve yükümlülüklerini doğru şekilde anlaması ve uygulaması büyük önem taşır.

Sosyal Güvenlik Hukuku Hakkındaki İçerikler

Soru

İş kazası

merhabalar 25yildir calistgim firmadan emekli oldum ve çalışmaya devam ediyorum emekli olduktan sonra sigorta girişim yapilmadi ve ben iş kazası geçirdim buu süreçte is verenle olan munasbemiz dolayısıyla kendisinin her türlü maddi manevi yanındayım demesi buzerine hs adli vaka kaydi yapildi fakat is kazası olmadığını söyledim 5ay hastanede yattım sol ayak parmaklarımin 4tanesi kesildi 7oparasyon gecirdim hastden çıktım ve aynı İŞYERİNDE ÇALIŞMA YA DEVAM EDİYORUM fakat söylendiği gibi maddi ve manevi kaybomi karsilamadilar bunun için mahkeme yolum varmidir bu bundan sonra ne gibi atimlar atayim teşekkür ederim

1
Soru

Emekli. Maas. Blokesi

emekliyim. dolandirildim. simdi. emeklilere. Bloke. konulcaknis. maas. kesinti. Var. Başka. Bi. gelirim. yoktur

1
Soru

İşe Alım Vaadiyle Eğitim Ücreti Alınması ve SGK Girişi Yapılan Ancak Maaş Ödenmeyen Durum

Merhabalar, Ağustos 2024’te bir özel eğitim kurumunun “iş garantili eğitim” programına katıldım ve 25.000 TL ödedim. Kurum bana işe alım sözü verdi; ilk 3 ay iş başı yaptığımda 36.000 TL, sonrasında ise 72.000 TL maaş alacağım söylendi. WhatsApp üzerinden imzasız bir sözleşme gönderildi, ancak bu şartlar yazışmalarda açıkça kabul edildi. Aralık 2024’te sosyal medya hesaplarında “iş başı heyecanı” paylaşımı yaptılar. 10 Şubat 2025’te tam zamanlı olarak SGK girişim yapıldı, çünkü stajımı burada yapacak ve aynı anda işe başlamış olacaktım (okulun yaptığı staj kaydından tamamen bağımsız). Ancak SGK primleri yatırılmadı, maaş ödenmedi, fiilen işe başlama gerçekleşmedi. Bu süreçte iki derse girdim (deneme dersi adı altında), bir gün boyunca telefonla tanıtım aramaları yaptım ama hiçbir ücret alamadım. Sürekli “sınıf açılacak, yakında başlıyorsun” denilerek oyalanıp durdum. Yazılı iş sözleşmem yok fakat detaylı WhatsApp yazışmaları, sesli görüşmelerin özetleri ve dekontlar elimde mevcut. Bazı hukukla ilgilenen arkadaşlarım, Ocak-Şubat-Mart ayları için 36.000 TL’lik, Nisan-Mayıs için 72.000 TL’lik maaş haklarımı, eğitim ücretimin iadesini ve manevi tazminatı dava yoluyla talep edebileceğimi söylüyor ama gerçekten mümkün mü bilmiyorum. Son olarak, iki kişi "işe başladın mı?" diye sormuştu, ben “hayır” dedim; bunun üzerine kurum bana “Adın bir karalama kampanyasında geçti, bizimle devam edip etmeyeceğini değerlendireceğiz” dedi. Bu süreçte hem maddi hem manevi zarara uğradım, işsiz kaldım ve sağlık sorunları yaşadım (stres, egzama gibi). En az iki tanığım var ve benzer şekilde dolandırıldığını söyleyen başka kişiler de mevcut. Bu şartlar altında dolandırıcılık, ücret alacağı ya da tazminat davası açabilir miyim? Dava açarsam türü ne olur, talep edilecek tutar yüksek olabilir mi ve kaybetme riskim var mıdır? Ayrıca, benzer durumda olanlarla birlikte toplu dava açmam mı daha etkili olur, yoksa tek başıma mı ilerlemeliyim? Toplu dava açılırsa alacaklar nasıl bölüşülür? Çünkü gördüğüm kadarıyla kurumdan en yüksek alacağı olan kişi benim. Teşekkür ederim.

1
Soru

Engelli maaşı

2018 yılında engelli maaşı bağlandı.Sadece bağlandığında ilk eve kontrole geldiler.Birdaha hiç gelmediler.Ta ki bir ay önce hane içi yüksek gelir olduğunu belirterek dün bildirim kapıdı gönderildi eve.175.000tl bir borç yükümlülüğü belirtmişler.Şimdi soruyorum 6 senedir herhangi bir denetim ya da bildrim yapılmadan bu borcu benden talep edebilirler mi? Teşekkürler.

1
Soru

Ölüm aylığı

Merhaba anne ve babamı Hatay da depremde kaybettim.. ikisi de 4c emeklisiydi, ben bekar kızlariyim, yüksek olan maaşın tamamı, düşük olan maaşın yarısını alma sansim var diye duymustum fakat sadece bir tanesinin yarısı bağlandı. böyle bir hakkım var mı? varsa ne yapmaliyim?

1
Soru

İş kazası ama araçtan düşme kaza dıye gecılmıs kayıtlara

ıkı oğlum köyde zengın adamlar yanında calısmaktaydı ve küçük oğlum odun kesme emrı verıp parmakları makına kaptırdı sıkayetcı olma çocuğun parmaklar yaptırsınlar dıye olmadım ve 2ay evde dınlendı onun yerıne dıyer oğlumla ben devam ettım ve karsı taraf gelsın dedı mecburiyetmden oğlum o parmakla devam ettı ve ben oğluma borcumuz az kaldı bitti mi çıkalım demıstım patronda 1gun sonra oğlum dövüyor ve oğlumda az kaldı işten cıkıyoz demıs ve aradan 1hafta gecmeyle ıkı oğlum ilk defa eskı köy tarlasına götürüp ıkı ramok arkası hıc dinlenmeden dıyer oğlum saman balyesı atıyor küçük oğlum ramok duzeltıp ve patrona yeter çok yüksek oldu demiş doldur bısey olmaz dıyıp 7 metre yükseklikte ıkı ramok dolusu ve dıyer oglumla motorda dıyerı o yükseklikte asfalt yolunda hızlı geldıgı balyeler telefon direğine takılıp ondekı ramoktakı şamanları arka ramoktakı uzerıne ve ordan da oğlum alıp asagı atıyor ve olayı başka köylüm görüp ambulansı arıyor ve patron herla hareket halınde ve yanında oturan kardesı arkadan fark edıyor samanlar düştüğünü ve hastane iş kazası degıl araçtan düşme denılmıs ve beyın kanaması gecırdı kemıgı yok sağ kasın üstünde ve parmaklarda oyle,, oğlum hayatı maf ettı, yardımcı olacak avukatlar abılerım bacılarım ılgılenmesı istiyorum bu bı kaza degıl bu bı kasıtlı cınayet çünkü soylemıs cıkıcagını ısten

1
Yazı

Kalp Krizi İş Kazası Sayılır mı?

Kalp krizi iş kazası olarak sayılır mı? İş Hukuku kapsamında kalp krizinin iş kazası olarak değerlendirilme süreçlerini bu yazımızda ele alıyoruz.

Soru

Kıdem tazminatı esas yazı

merhaba 24.09.2018 sigorta girisliyim prim gun sayım 4175gun 4600gune tamamlamak icin askerlik borçlanması yaptim kidem tazminatı esas yazı almaya hak kazandim sirket şunu diyebilirmi askerlik borçlanması saydirdin biz sana tazminat vermeyiz deme hakki varmıdır

1
Soru

Eyt magturu

20.08.1981 dogumluyum.01.07.1996.sigorta girişim var.05.11.1996.cıkışım.65 gün uzun vade sigortam var.babamın inşaatından olan sigortamı sgk 18 yaş altı anne baba yanında calişmayı 2013/11 genelgeye göre kabul etmiyor.1996 yılında maaş bodroları mevcut olup 1996 evraklar hepsi elimde bilgi verirseniz sevinirim saygılarımla kolay gelsin.

1
Soru

Tazminat süreci

Merhaba 5 yıldır çalışmış olduğum firmadan meslek hastalığı raporu alarak tazminatımı alıp işten çıkmak istiyorum ihtar süremi tamamlamadan noter den ihtar çekerek işten aynı günde ayrılabilir miyim eğer böyle birşey olabiliyorsa nasıl bir metin hazırlamam gerekiyor teşekkürler.

1
Soru

Agir iş göremez raporu ile tazminatli işten ayrilma

Merhabalar ben market sektöründe reyon ve depo elamani olarak calismaktayim.3 haziran 2024 tarihinde kornea nakil oldum.Sonrasinda doktorum kesinlikle agir kaldirmamam ve cok egilip kalkmamam gerektigini ve bulundudugum işi soyleyince işi birakmamami yada meslek degistirmem gerektiğini söyledi.en az 1 sene cok dikkatli olmam gerektigini ve saglik kuruluna girip rapor cikartabilecegimi söyledi.Bende heyete girdim raporu verdiler.şuan ne yapmam gerekiyor rapor elimde 2 gun sonra istiharat raporum bitiyor iş başı yapacağım ve gözümün gorme seviyesi aylar sonra eski halini alacağını söyledi hala bulaniklik var ve diger gozumunde astigmat derecesi yüksek oldugu icin masa basi bilgisayar ve kasa bolgesindeki ekranli iştede çalışamam.Tazminatımı alarak işten ayrılma hakkım varmıdır teşekkür ederim.

1
Soru

Sgk eksik prim

02/05 2024 tarihin insaat islerini yaptığim mutahit sigorta girisimi yaptı 35 gün ful iňsaatinda calışmama ragmen bu süre içınde 5 gün prim göstermiş ve halende isten çıkışımı vermemiş bu durumda yasal haklarimdan nasil faydalanabilirim mutahite bildirmek icinde kendisine ulaşım saglayamiyorum bu kişiyi nasil dava edebilirim

1
Soru

Nafaka alırken sigortalı olmak

Merhaba,babamdan nafaka alacağım aynı zamanda sigortalı işe girsem nafakam kesilir mi sigorta girişinden dolayı . Teşekkürler

1
Soru

4c emekli babadan anlaşmalı boşanma diyerek maaşın kesilmesi

2019 da maaşım kesildi dava açtım fakat avukatım idari mahkemeye açılmasını söylediğim halde iş mahkemesine açtı avukatımı değişrdim istinaf gidildi idari mahkemenin bakmasına diye karar çıktı maalesef avukatım geç açtı ve yasal süreç ve itiraz hakkım gitti annemde 4c emeklisiydi edenler üzerinden başvuru yaptım incelemeler ve ifadem alındı 2024 şubat ayında maaşım annemden bağlandı şimdi babamdan kesilen maaş tutarları ve sgk min 11 ay boyunca kestiği maaş tutarlarını alabilirmiyim geriye dönük

1
Soru

İş kazası

Ben 3 ay önce iş kazası geçirdim kaynak maskesine demir parça kırılıp fırladı kaynak maskesinin camını patlattı ve camlar sağ gozme girdi normalde fabrikanın bize mika denilen bir plastik parça vermesi gerekiyodu bu tarz kazalar içi ama vermemislerdi sağ gözümde bulanıklık var ve devam ediyo 10 aydır çalışıyorum bu fabrikada bu kaza yaşandikdan sonra mika denilen parçayı herkese dağıttılar bu sebeble tazminat davası açabilir miyim sizce

1
Soru

İşten çıkarma sebebi bir hastalığa dayanıyorsa

İşverenin bir çalışanı işten çıkartma sevebi bir hastalığa bağlı ise ve çalışan bunu dr durum bildirir raporu ile ispat edebiliyorsa nasıl bir süreç izlenmeli. İşten çıkartma tebliğ edildikten sonra mı önce mi?

1
Soru Sor Danışmanlık Talep Et