El koyma kararı nasıl kaldırılır, idari ve hukuki yollar?

Merhaba,

Yaşadığınız el koyma işlemiyle ilgili olarak hukuki haklarınızı nasıl kullanabileceğiniz konusunda size yol göstermek isterim. Özellikle el koyma kararının uzun süre devam etmesi ve yeni bir gerekçeyle sürecin uzatılması karşısında yapılabilecekleri aşağıda detaylı şekilde açıklıyorum.

El Koyma Kararının Hukuki Niteliği ve Kaldırılması

Türkiye’de Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) göre el koyma kararı, soruşturma evresinde şüphe üzerine bazı eşyalara el konulmasını sağlayan bir koruma tedbiridir. Tedbirin amacına ulaşıldığı veya artık gerekliliği kalmadığı anda hak sahibi, bu tedbirin kaldırılması için başvuru hakkına sahiptir.

El Koyma Kararına İtiraz Usulü

• Yetkili Mahkeme: El koyma kararı genellikle sulh ceza hâkimi tarafından verilir ve bu karara karşı itiraz yolu açıktır. Soruşturma aşamasında da savcılığın kararına, yine sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir.
• İtiraz Süresi ve Şekli: El koyma işlemine karşı, kararın tebliğinden itibaren genellikle 7 gün (temelde 2 hafta) içinde hakimliğe yazılı bir dilekçeyle başvurulur.
• Dilekçede Neler Olmalı?
  • El koymanın hukuki ve fiili şartlarının artık kalmadığı,
  • Ürünün uyuşturucu olmadığına dair sarf edilen kamu kurumunun görüşü,
  • Yeni gerekçeyle (insan sağlığı yönünden inceleme) el koymanın ölçülülüğü kaybettiği,
  • Ürünlerin uzun süre elinizde tutulmasının orantısız ve mağduriyet doğurucu olduğu,
  • Alternatif olarak numunenin yeterli olacağı, tüm ürünlerin el konulmasının gereksiz olduğu vurgulanmalıdır.

El Koyma Kararında Uzayan Süreye Yönelik Gerekçeler

Gerek Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 131. maddesi, gerek Yargıtay kararları, gerekse güncel hukuk sitelerindeki uygulamalar; el konulan eşyanın soruşturma veya kovuşturmanın seyri bakımından gerek kalmadığında veya gerekli delilin elde edilmesinin ardından iade edileceğini belirtir. Dolayısıyla hem soruşturmayı uzatan gerekçelerin somut dayanağının sorgulanmasını hem de bekleme süresinin ölçüsüzlüğünü iddia edebilirsiniz.

Hakim/Savcıya Başvuruda Özellikle Dikkat Etmeniz Gerekenler

• El koyma tedbirinin geçici olduğu ve sonsuza kadar sürdürülemeyeceği,
• Uyuşturucu şüphesinin kalktığı, insan sağlığı gerekçesiyle yapılan yeni el koymanın süreyle sınırlandırılması gerektiği,
• Ürünlerin mahiyetinin ve mevcut raporların ivedi şekilde sunulmasının talep edilmesi,
• Ticari mağduriyetinizin ve özel mülkiyet hakkınızın ihlali riski olduğunun vurgulanması.

Uygulanacak Yol

1. Sulh Ceza Hakimliğine el koyma kararının kaldırılması için itiraz dilekçesi verin.
2. Dilekçenizde özellikle; El koyma işleminin baştaki “uyuşturucu şüphesi” sebebi ortadan kalktığı ve yeni sağlık yönlü araştırmanın mahkemece ölçülülük yönünden değerlendirilmesi gerektiği yönünde hukuki dayanakları belirtin.
3. Mahkemeden, numune dışında kalan tüm ürünlerin iadesini veya en azından el koymanın daraltılmasını talep edin.
4. Eğer tedbirin hâlâ gereksiz şekilde sürdürüldüğünü düşünüyorsanız, özellikle mağduriyetin zaman aşımı yaratacak boyuta geldiğini belirtin.
5. Karar olumsuz olursa, üst mahkemeye CMK’daki itiraz yolları açıktır.

Özetle: El koyma kararının kaldırılması için Sulh Ceza Hakimliğine yazılı dilekçe ile başvurmanız gerekmektedir. Dilekçede süreçteki yeni gerekçeleri, ölçülülük ilkesini, mağduriyetinizi ve ürünlerin iadesini sağlamaya yönelik taleplerinizi ayrıntılı şekilde belirtin.

Haklarınız ve süreçle ilgili ek destek almak isterseniz, detaylı bir dilekçe örneğiyle birlikte sizi daha kapsamlı yönlendirebilirim. Avukat desteği ile başvuru sürecinizin daha sağlıklı seyredeceğini de özellikle belirtmek isterim.

Geçmiş olsun, umarım en kısa sürede çözüme ulaşır.