18 Yaş Altında İşlenen Suç, Avukatlık Yapmama Engel mi?

Merhaba,

Sorunuz oldukça hassas ve birçok kişinin kafasını karıştıran bir konu olduğu için size güncel mevzuat ve emsal kararlarla detaylıca açıklama yapmak isterim.

18 Yaş Altında İşlenen Suçlar ve Avukatlık Mesleği

• Türk hukuku gereği, 18 yaş altındaki bireyler tarafından işlenen suçlarda yargılama ve infazda çocuklara özgü hükümler uygulanır. Çocukların işlediği suçlarda amaç, cezalandırmadan çok topluma kazandırmayı hedeflemektir.

• Kamu görevleri ve avukatlık gibi meslekler için kısıtlayıcı hükümler ise 657 sayılı DMK ve Avukatlık Kanunu’nda düzenlenmiştir. Özellikle yüz kızartıcı suçlar ve 1 yıldan fazla kasten işlenen suçlardan mahkûm olanlar için memuriyete ve benzer kamu görevlerine girişte engel teşkil eder.

• Ancak, Danıştay’ın 2022 tarihli kararı da dahil olmak üzere, 18 yaşından önce işlenen suçların, yetişkinlikte kamu görevine girme hakkını kısıtlamaması gerektiği belirtilmiştir. Danıştay 8. Dairesi kararı (2022/854) ile örneğin kamu görevi/mesleki statü kazanımında çocuklukta işlenen bir suçun engel teşkil etmemesi gerektiğini açıkça onaylamıştır. Bu karar, Anayasanın "özel hayatın gizliliği" ilkelerine ve Çocuk Koruma Kanunu’na dayanmaktadır.

HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) ve Tecil Durumu

• HAGB veya cezanın ertelenmesi kararları, mahkûmiyet hükmü anlamına gelmez. Yani, hakkınızda verilen “cezanın tecili” kararı da kesinleşmiş mahkûmiyet sayılmayacağı için Avukatlık Kanunu kapsamında kesin engel teşkil etmez.

• 18 yaşınızdan önce işlediğiniz ve HAGB veya ertelemeyle sonuçlanmış bir ceza, adli sicilinizde “şartlar sağlanırsa” gözükmez ve 18 yaş sonrası mesleki başvurularınızda karşınıza çıkmamalıdır.

Adli Sicil ve Sicil Arşiv Kayıtları

• Çocukların (18 yaş altı) işlediği suçlara ilişkin ceza ve tedbirler, genel olarak adli sicil kayıtlarına işlenmez. Ancak bazı özel durumlarda arşiv kaydı olarak bulunabilir. Bunların silinmesiyle ilgili haklarınız saklıdır.

• Avukatlık başvurusu sırasında “adli sicil kaydı” istenir. Akademik ve mesleki ortamlarda da yalnızca mahkumiyet (=kesinleşmiş ceza) kayıtları dikkate alınır. 18 yaş öncesi işlenen suçlar ise sicil kaydında yer almamaktadır.

Barolarda ve Stajda Durum

• Türkiye Barolar Birliği ve Baroların uygulaması da hem mevzuat hem de içtihat doğrultusunda ilerlemektedir. 18 yaş altı işlenen suçlar, özellikle ağır suçlar haricinde, genellikle avukatlık mesleğine engel olmaz.

• Eğer baro başvurunuz reddedilirse veya “meslekten men” gibi bir karar alınmaya kalkışılırsa, bu işlem yargı yoluyla iptal edilebilecektir. Şimdiye kadar mahkemeler, 18 yaşından küçükken işlenen suçlar nedeniyle erişkin hayatta mesleki engel konulamayacağına hükmetmiştir.

Kısaca Sonuç

• 16 yaşında işlemiş olduğunuz hırsızlık suçu, ceza tecilli olsa dahi, avukatlık stajı yapmanıza ve avukat olmanıza genel olarak engel değildir.
• Kaydınız adli sicilde yer almayacak, arşivde olsa dahi hukuki ve anayasal korumanız vardır. Baro veya mahkeme aksi karar verirse itiraz yolunuz açıktır.
• Herhangi bir belge/başvuru esnasında yine de “kanunda öngörülen suçlar” dışında bir durumunuz yoksa, esaslı bir engelle karşılaşmazsınız.

Yine de durumunuza özel bir şüphe olursa bir avukat veya baro ile yüz yüze görüşmenizi öneririm.

Size meslek hayatınızda başarılar dilerim!

Kaynak (Danıştay kararı özeti) Adli Sicil ve Kaydın Silinmesi Hakkında

Her zaman yanınızdayız!