TCK 191 denetimli serbestlik ihlali hemen bozulur mu?

Kolay gelsin. TCK 191 kapsamındaki süreçte (mahkeme kararı olmadan, Cumhuriyet savcısının “kamu davasının açılmasının ertelenmesi” kararı ile denetimli serbestlik uygulanması) tek bir test gününe gidememe, çoğu durumda “hemen bozulma” sonucunu doğurmaz. Çünkü yükümlülüklere uymama nedeniyle kamu davasının açılabilmesi için kanunda “uymamakta ısrar” ölçütü aranır; uygulamada bu, genellikle usulüne uygun tebligatlı uyarı/çağrıdan sonra tekrarlayan uyumsuzlukla oluşur.

Sizde hiç tebligat/uyarı yoksa ve 8 ay boyunca başka ihlal yoksa, çoğu dosyada denetimli serbestlik birimi önce mazereti değerlendirir ve yeniden gün verir; tek seferlik kaçırma “ısrar” sayılmadan doğrudan savcılığa “ihlâl” diye kapatma bildirimine gidilmemesi gerekir. Yine de her müdürlük uygulaması aynı olmayabildiğinden, riski azaltmak için gecikmeden hareket etmenizi öneririm.

Yapmanız gereken en doğru adım, denetimli serbestlik dosyanızın bulunduğu müdürlükle hemen görüşüp aynı gün bir dilekçe vermeniz ve mazeretinizi belgelendirmenizdir (sağlık, iş/seyahat, ailevi acil durum gibi). Mazeret kabul edilirse genellikle telafi testi/yeniden randevu ile süreç devam eder.

Bozulursa ne olur, mahkeme süreci başlar mı? “Israr” oluştuğu kanaatiyle dosya savcılığa giderse savcı ertelemeyi kaldırıp iddianame düzenleyerek Asliye Ceza Mahkemesinde dava açabilir. Bu aşamada “fiilen hapis” otomatik değildir; TCK 191’de kovuşturma aşamasında şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi sanık lehine sonuçlar gündeme gelebilir.

“Yeniden denetimli serbestlik çıkar mı?” Soruşturma aşamasındaki “kamu davasının açılmasının ertelenmesi” (savcılık kararı) ihlal nedeniyle kalktıysa aynı dosyada yeniden erteleme kararı almak pratikte zorlaşır; ancak mahkeme aşamasında lehe kurumlar (özellikle HAGB) ve tedavi/denetim tedbirleri somut duruma göre tartışılabilir. Ayrıca tekrar uyuşturucu kullanımıyla ilgili bazı durumlarda ikinci eylemin ayrıca yeni bir dava konusu yapılmaması gibi özel hükümler de vardır.

En kritik nokta: “test gününe gidememe”yi büyütmeden, tebligat gelmesini beklemeden mazeretinizi dosyaya işletmek.

• Teste gidemediğiniz gün için mazeretiniz yazılı mı ve belgeleyebiliyor musunuz?
• Size o test günü/randevusu tebligatla mı bildirildi, yoksa telefon/SMS gibi bir bildirim mi vardı?

Mazeretim için herhangi bir resmi belgem yok evimde 94 yaşında hastam var onun için dönmek zorunda kaldım. Seminer günü seminer sırasında , ders bittikten sonra herkese vaka sorumlusuna gitmesi için yazılı bir kağıt verildi. Ben kağıdı aldım , seminerden sonra evden telefon geldi ve seminerden çıkınca acil bir şekilde eve dönmek zorunda kaldım.

Anlattığınız tablo, tek bir test/başvuru kaçırma nedeniyle denetimin “otomatik” ve “hemen” bozulacağı tipik bir durum değil.

TCK 191’de, erteleme süresi içinde yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi hâlinde kamu davasının açılacağı düzenlenir. “Israr”ın nasıl somutlanacağı ise denetimli serbestlik uygulamasında önemlidir. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nde, denetimli serbestlik kararlarının infazında bir yıl içinde mazeretsiz ve kasıtlı üç ihlal “uymamada ısrar” sayılır kuralı yer alır. Bu çerçevede, daha önce 8 ay sorunsuz gidip ilk kez bir gün kaçırmanız, çoğu dosyada önce uyarı ve telafi randevusu ile yönetilir.

Belgeniz olmaması “mazeret hiç dikkate alınmaz” demek değildir. Resmi raporunuz yoksa da hemen aynı gün denetimli serbestlik müdürlüğüne/denetim memurunuza yazılı dilekçe verip olayı net anlatın: seminer sonrası vaka sorumlusuna gidiş kâğıdını aldığınızı, seminer çıkışı 94 yaşındaki hastanız için acil eve dönmek zorunda kaldığınızı, ilk ihlal olduğunu ve telafiye hazır olduğunuzu belirtin. Mümkünse destekleyici her şeyi ekleyin (telefon arama kaydı ekran görüntüsü, aynı evde yaşayanların beyanı, evde bakım/rapor/ilaç reçetesi gibi dolaylı belgeler).

Bozulursa ne olur? Müdürlük “ısrar” oluştuğu kanaatiyle savcılığa bildirim yaparsa savcı iddianame düzenleyip dava açabilir; yani mahkeme süreci başlayabilir. Ancak bu, “hemen hapse girersiniz” anlamına gelmez. İlk suç, sabıkasızlık ve uyumlu geçmiş; mahkeme aşamasında genellikle sanık lehine kurumların değerlendirilmesine zemin sağlar (somut dosyaya göre değişir).

Ayrıca müdürlüğün uyarı/işlemlerine karşı, mevzuata aykırılık görürseniz infaz hâkimliğine şikâyet yolu da gündeme gelebilir.

Bu aşamada en kritik hamle: tebligat beklemeden dosyaya yazılı mazeret girip telafi testi/randevusunu derhal almaktır.