İcrada ödemeler bildirilmedi; borca itiraz edebilir miyim?

Merhaba,

Öncelikle yaşadığınız durumun, icra takibi ve haricen yapılan ödemelerin dosyaya bildirilmemesi hususunda oldukça sık karşılaşılan bir sorun olduğunu belirtmek isterim. Sorduğunuz "Borca itiraz edebilir miyim?" sorusunu güncel hukuk ve Yargıtay kararları ışığında detaylıca değerlendiriyorum.

Haricen Yapılan Ödemelerin Bildirilmesi Zorunluluğu

• Borçlu ile alacaklı veya alacaklının vekili arasındaki anlaşma sonucu yapılan ödemelere “haricen tahsilat” denir. Bu ödemeler doğrudan alacaklıya ya da vekiline banka yoluyla ya da elden yapılabilir. Bu durumda, ödeme yapıldığında, ödemenin icra dosyasına derhal bildirilmesi gerekir.
• Alacaklı (veya vekili), dosyada tahsil edilen (haricen alınan) miktarı icra dosyasına bildirmezse, borçlunun daha fazla faiz, vekalet ücreti ve masraf ödemesi gündeme gelir.
• Yasal olarak, vekilin (avukatın) haricen yapılan tahsilatı vakit geçirmeksizin icra dairesine bildirme yükümlülüğü vardır. Bu bildirim yapılmazsa ve borçlu yeniden aynı borcu ödemek zorunda kalırsa, vekil hakkında hukuki ve disiplin işlemleri gündeme gelebilir (Avukatlık Kanunu md. 34 ve 140/3).

Borca İtiraz ve Haklarınız

• Borçlu olarak ödeme yaptığınızı kanıtlayıcı dekont, makbuz, yazılı anlaşma gibi belgeleriniz varsa, ödeme miktarını ve tarihini icra dosyasında ibraz ederek "menfi tespit davası" açabilirsiniz. Yani, “Ben bu borcu ödedim, bu kadar daha fazla borçlu değilim” diyebilirsiniz.
• Alacaklının, yapılan ödemeleri icra dosyasına bildirmemesi sebebiyle dosyada sürekli olarak faiz işletilmiş ve borcunuz olduğundan daha fazla gösterilmiş ise, gerçek ödemeler dikkate alınarak dosyada hak ettiğiniz mahsup yapılır.
• Borçlunun, yanlış miktarda borçlu gösterilmesi halinde "menfi tespit davası" açma hakkı Yargıtay kararları tarafından da desteklenmektedir. Mahkeme, dosyaya yapılan haricen ödemeleri araştırır ve borçlu lehine mahsup edilmesini sağlar.
• Ayrıca, avukat tarafından ödemeler bildirilmediği için fazladan ödemeniz gerekirse veya ödemelerin eksik gösterilmesi sonucu mağduriyet doğarsa, avukat hakkında şikayet ve tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

Neler Yapmalısınız?

1. Elinizdeki tüm ödeme makbuzlarını, dekontları ve varsa alacaklı ile yapılan yazışmaları toplayın.
2. İcra dairesine hitaben bir dilekçe yazarak, “şu tarihlerde, şu miktarda ödeme yaptım, ödemelerin dosyaya işlenmesini ve fazladan işleyen faizin iptalini” talep edin.
3. Eğer ödemeler hâlâ dosyada gözükmüyorsa, icra mahkemesinde menfi tespit ve/veya borcun belirlenmesine yönelik dava açabilirsiniz.
4. Dosyaya fazla faiz veya masraf eklenmişse, bunların iptalini talep edebilirsiniz.
5. Avukat veya alacaklı, yükümlülüğünü yerine getirmeyip hak kaybına yol açtıysa, disiplin şikayeti ve maddi zararınız için tazminat davası yoluna da gidebilirsiniz.

Sonuç

• Yapmış olduğunuz ödemelerden dolayı asıl borçtan düşülmesi gereken kısım için mutlaka icra mahkemesinde hakkınızı arayın.
• Kanıt sunmanız halinde, fazladan ödenen ya da haksız yere işletilen faiz/masraf yönünden lehinize karar verilmesi mümkündür.
• Süreci hızlandırmak ve tüm hak kayıplarından korunmak için bir avukattan da birebir destek almanızı öneririm.

Size geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, umarım hak kaybı yaşamadan sürecinizi sağlıklı bir şekilde çözersiniz. Başarılar dilerim. Başka hukuki sorularınız olursa her zaman yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.