Başkasının fotoğrafını kullanmak suç mudur, cezası nedir?

Merhaba. Başkasının fotoğrafını “kullanmak” her zaman suç değildir; fotoğrafın nasıl elde edildiği, nerede/hangi amaçla paylaşıldığı ve kişinin rızası olup olmadığına göre hem ceza soruşturması hem de tazminat sorumluluğu doğabilir.

Ceza hukukunda en sık iki madde gündeme gelir:

1) TCK m.134 (Özel hayatın gizliliğini ihlal): Bir kişinin özel hayat alanına giren görüntüsünü (ör. ev içi, mahrem an, özel bir ilişki bağlamı, gizlice çekilmiş görüntü) rızasız şekilde kullanma/paylaşma bu kapsamda değerlendirilebilir.

• Özel hayatın gizliliğini ihlal: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis; ihlal görüntü/ses kaydıyla olmuşsa ceza 1 kat artırılır.
• Özel hayata ilişkin görüntü/sesin hukuka aykırı ifşası: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis; basın-yayın yoluyla yayında da aynı ceza uygulanır. Bu suç, TCK m.139 uyarınca (m.135-136-138 hariç) şikâyete bağlıdır. Mağdur şikâyetçi olmazsa/şikâyetten vazgeçerse süreç çoğu durumda düşer.

2. TCK m.136 (Kişisel verileri hukuka aykırı verme/yayma/ele geçirme): Fotoğraf, kişinin kimliğini belirlenebilir kıldığı için çoğu durumda “kişisel veri” sayılır. “Özel hayat” boyutu tartışmalı olsa bile, rızasız şekilde başkasına gönderme, internete yükleme, gruplarda yayma gibi eylemler m.136 kapsamında soruşturulabilir. Cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir ve TCK m.139’daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir (savcılık resen yürütür).

Hakkınızda adli süreç başlatılırsa pratikte ne olur?

Genellikle mağdurun şikâyeti veya savcılığa ihbarla soruşturma açılır; deliller (paylaşım linki, ekran görüntüsü, bilirkişi tespiti, IP vs.) toplanır. TCK m.134 yönünden çoğu dosyada uzlaştırma/şikâyet prosedürü devreye girebilir; m.136’da ise savcılık süreçten vazgeçmez. (Somut olaya göre HAGB/erteleme gibi sonuçlar mümkün olabilir; ancak “kesin olur” denemez.)

Ceza dışında doğabilecek sonuçlar (hukuk davası)

Fotoğrafın rızasız kullanımı, kişilik hakkı ihlali sayılır; kişi TMK m.24-25’e dayanarak kullanımın durdurulması/kaldırılması ve diğer koruma taleplerini isteyebilir. Ayrıca TBK m.58’e göre manevi tazminat talebi de gündeme gelebilir.

• Fotoğrafı nerede kullandığınız (sosyal medya mı, iş yeri sitesi mi, mesajla mı) ve fotoğrafın niteliği (mahrem/ev içi mi, kamusal alanda sıradan bir görüntü mü) nedir?
• Fotoğraf sizde nasıl oluştu (size mi gönderildi, siz mi çektiniz, bir yerden mi aldınız) ve paylaşım için açık/örtülü bir rıza var mıydı?