Fatura kesmeyen satıcı nedeniyle alıcı ceza alır mı?
Anonim
1 cevap
Istanbul
Satın aldığım bir ürün için satıcı fatura kesmemiş; bunu sonradan fark ettim. Satıcıyla hemen iletişime geçerek WhatsApp üzerinden defalarca fatura talep ettim, ancak sürekli oyalandım. Bu durumda, alışverişe ilişkin faturanın satıcı tarafından kesilmemesi nedeniyle alıcı olarak hukuki veya idari bir ceza ile karşılaşır mıyım? Herhangi bir suç ya da sonradan doğabilecek yasal yükümlülük söz konusu olur mu? Ayrıca satıcıyı şikâyet etmek zorunda mıyım? Adımın bir şikâyet dosyasında yer almasını istemiyorum.
Cevaplar
Merhaba. Genel kural olarak, satıcının fatura düzenlememesi nedeniyle sırf “alıcı” olduğunuz için otomatik şekilde ceza ya da suç sorumluluğu doğmaz; sorumluluk esasen belgeyi düzenlemekle yükümlü satıcıdadır.
Vergi mevzuatı açısından iki ayrı ihtimal var:
Satın almayı nihai tüketici olarak yaptıysanız (vergi mükellefi değilseniz ve bu alışverişi gider/KDV konusu yapmıyorsanız), sizin açınızdan “fatura almama” nedeniyle sahada tespit edilip idari para cezası gündeme gelebilen bir düzenleme bulunsa da bu tür cezalar pratikte tespit ile olur. Ayrıca siz zaten WhatsApp yazışmalarıyla faturayı talep etmişsiniz; bu, “bilerek belge almama” iddiasını zayıflatır. (VUK m.353’te belge verilmemesi/alınmaması yaptırımları düzenlenir.)
Satın almayı işletmeniz/mesleğiniz için yaptıysanız (faturayı gider/KDV için kullanacaksanız), VUK’ta bazı alıcı grupları için “fatura istemek ve almak” yükümlülüğü vardır; fatura da kural olarak teslim/hizmetten itibaren 7 gün içinde düzenlenmelidir. Bu durumda, satıcı faturayı düzenlemezse idare teorik olarak “almama” yönünden alıcıya da işlem yapabilir; ancak VUK m.353’te ayrıca, belgenin düzenlenmediğini idarenin bilgisine girmeden önce ve düzenleme süresini izleyen 5 iş günü içinde bildirirseniz alıcı yönünden ceza uygulanmaması; satıcı yönünden cezanın ağırlaşması mekanizması da yer alır.
Ceza hukuku (suç) boyutunda ise, sadece fatura kesilmemiş olması alıcı açısından kural olarak suç oluşturmaz. Suç riski, genellikle sahte belge kullanımı gibi kasıtlı fiillerle gündeme gelir; sizin anlattığınız tabloda böyle bir durum yok.
“Şikâyet etmek zorunda mıyım?” Hayır, zorunlu değilsiniz. İsterseniz vergi ihbarı kanallarını kullanabilirsiniz; GİB’in “Vergi İhbarı” sayfası üzerinden bildirim yapılabildiği gibi 189 hattı gibi kanallar da yönlendirilir. Adınızın dosyada görünmesini istemiyorsanız, doğrudan şikâyete gitmeden önce satıcıya yazılı (e-posta/sipariş mesajı) bir son talep ve süre verip, elinizdeki ödeme dekontu/sipariş kaydı gibi belgeleri saklamanız da çoğu durumda yeterli olur.
Satın alma “iş için” miydi (gider/KDV konusu yapacak mısınız), yoksa tamamen kişisel kullanım mı?