Geri Alınan Araç İçin Kalan Senet İcrası Yapılır mı?

Merhaba. Anlattığınız olayda, galerinin aracı geri alıp üçüncü kişiye satmasına rağmen sizden kalan senetleri istemesi çoğu durumda “bedelsiz kalan senet” (temel ilişki ortadan kalktığı için) itirazını doğurur; bu yüzden “nasıl olsa senet var” diye otomatik olarak haklı olmazlar.

Senetlerin noter onaylı olması şart değil; bono/senet, Türk Ticaret Kanunu’ndaki zorunlu unsurları taşıyorsa kambiyo senedi sayılabilir ve bu halde “kambiyo takibi” ile icraya konulabilir. (Bono unsurları TTK m.776’da sayılır.) Ancak icra takibi başlatabilmeleri için pratikte senedin aslını icraya sunmaları gerekir; sizde olmayan “ilk iki senet” asılları onlardaysa takibe konu edebilirler.

Buna rağmen, araç geri alındıysa iki kritik savunma hattınız var:

1. Sözleşmeden dönme/geri alma: Taksitli satış mantığında satıcının temerrüt halinde seçimlik hakları vardır; sözleşmeden dönme yoluna gidilmiş ve mal geri alınmışsa, kural olarak taraflar aldıklarını iade etme çizgisine gelir. Satıcı hem aracı geri alıp (üstüne başkasına satıp) hem de tüm bedeli senetlerden istemeye çalışırsa, bu çoğu olayda haksız sonuç doğurur.
2. Bedelsizlik def’i (temel ilişki yokluğu): Senet “soyut” olsa da, özellikle senet ilk alacaklı (galeri) elindeyken siz temel ilişkiyi ileri sürerek borçlu olmadığınızı savunabilirsiniz. Galerinin aracı geri alıp tekrar satması, senet bedelinin en azından tamamı için “haklı alacak” iddiasını tartışmalı hale getirir (somut sözleşme şartlarına göre bedelden mahsup yapılması gerekebilir). Benzer şekilde geçersiz/sonradan çözülen ilişkilerde “iade/denkleştirme” yaklaşımı Yargıtay kararlarında da görülür.

İcra gelirse ne yapacaksınız? Senetle “kambiyo takibi” başlatırlarsa, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra hukuk mahkemesinde borca itiraz/şikayet yoluna gidilmezse takip hızla kesinleşebilir. (Genel haciz yoluyla ilamsız takip olursa süre ve merci farklıdır.)

Bu aşamada pratik öneri: Galeriye noter kanalıyla ihtar gönderip araç bedeli hesabının, aracı geri alma tarihinin, aracı kaç TL’ye sattıklarının yazılı açıklanmasını ve elindeki senetlerin iadesini isteyin; icra başlatılırsa da gecikmeden menfi tespit davası + (uygunsa) ihtiyati tedbir ile takibin durdurulmasını hedeflemek gerekir.

• Aracı geri alırken size imzalattıkları bir “fesih/ibra/teslim tutanağı” veya mesajlaşma var mı?
• İlk iki senedin üzerinde lehtar (alacaklı) olarak doğrudan galeri mi yazıyor, yoksa ciro edilmiş bir üçüncü kişi ihtimali var mı?