Yurt dışına para transferinde alacak nasıl ispatlanır?

Merhaba. Bu tip uyuşmazlıkta temel mesele, paranın karşı tarafın hesabına geçtiğini ve bu paranın arkadaşınızın malvarlığından çıktığını (şirketin yalnızca “aracı” olduğunu) ispatlayabilmektir.

Mahkemede ispat yükü kural olarak iddia edene aittir (HMK m.190). Elinizdeki dekontlar, isimler farklı olsa bile, “belge” niteliğindedir (HMK m.199). Ayrıca para gönderimi, çoğu dosyada HMK m.200 anlamında “hukuki işlem” olarak değerlendirildiğinden, tutar yıllık parasal sınırı aşıyorsa kural olarak senetle (yazılı delille) ispat beklenir; bu sınır kanun metninde 2.500 TL yazsa da yıllar itibarıyla artırılmaktadır, 2026 için güncel parasal sınır ayrıca kontrol edilmelidir. Bu yüzden “tanıkla ispat” çoğu durumda tek başına yeterli olmaz; ancak dekontlar delil başlangıcı olarak kabul edilirse tanık da dinlenebilir (HMK m.202).

Pratikte ispatı güçlendiren en kritik hamle, aracı şirketten ve bankadan detaylı kayıtları toplamaktır. Şirketin, transferi hangi talimatla yaptığı, kimden parayı aldığı, hangi amaçla gönderdiği, KYC/işlem formu, makbuz/fatura, yazışmalar ve varsa kamera kayıtları istenebilir; dava açılırsa mahkemeden bu belgelerin müzekkere ile celbi talep edilir. Banka tarafında da mümkünse SWIFT/işlem mesaj detayları, gönderim talimatı, işlem referansı, varsa “lehdar/amaç” alanları gibi ayrıntılar celbedilmelidir.

Hukuki yol olarak genellikle iki seçenek öne çıkar:

• Karşı tarafa karşı sebepsiz zenginleşme (TBK m.77) veya “ödünç/borç” ilişkisine dayalı alacak davası. Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı, öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıldır.
• Parayı gönderen aracı şirkete karşı, somut sözleşme/vekâlet ilişkisine göre “hizmetin ayıplı ifası / talimata aykırılık / haksız fiil” temelli alacak-tazminat talepleri.

İcra yoluna gelince: Borçlu Türkiye’deyse ilamsız icra başlatılıp itiraz gelirse “itirazın iptali” veya doğrudan alacak davası ile devam edilir. Borçlu yurt dışındaysa, Türkiye’de dava açılıp açılamayacağı ve tebligat/tenfiz ihtiyacı somut ülkeye ve yetki kurallarına göre ayrıca planlanır.

Son bir not: Aracı şirketin başkalarının kimliğiyle işlem yapması “uyum/KYC” yönünden ayrıca sorunlu olabileceğinden, olayda hile/aldatma emareleri varsa ceza boyutu (dolandırıcılık vb.) da değerlendirilir; fakat sırf “isim farklı geldi” savunması, para o hesaba geçmişse tek başına borcu ortadan kaldırmaz.

• Karşı tarafın hesabı Türkiye’de bir banka hesabı mı, yoksa tamamen yurt dışı banka/fintek hesabı mı?
• Aracı şirketle arkadaşınız arasında ödeme teslimine dair makbuz, WhatsApp/e-posta yazışması veya sözleşme benzeri bir kayıt var mı?