Eğitim Sözleşmesi Feshi ve İcra Takibi Nasıl Önlenir?
Sayın Avukat, Acun Medya Akademi gastronomi şeflik eğitimi için online sözleşme yaptım. 10.000 TL ön ödeme yaptım. Kalan 270.000 TL’yi Vakıfbank kredisiyle ödemem gerekiyordu ancak kredi başvurum onaylanmadı. Eğitim henüz başlamadı; Ağustos başında başlayacak. Sözleşmede “cayma hakkı yoktur” şeklinde bir hüküm bulunuyor. Ödemelere başlamadan sözleşmeyi feshetmek istiyorum. Bu durumda kurum benden 270.000 TL talep edip icra takibi başlatabilir mi? Böyle bir hakkı var mı? Bu borcun iptali veya sözleşmenin feshi için hangi hukuki yolları izlemeliyim?
Cevaplar
Merhaba, anlattığınız işlem büyük olasılıkla tüketici işlemi ve “online/uzaktan kurulan (mesafeli) hizmet sözleşmesi” niteliğindedir. Bu durumda sözleşmeye “cayma hakkı yoktur” yazılması, tek başına sizi bağlamaz; mesafeli sözleşmelerde tüketicinin cayma hakkı kural olarak 14 gündür ve “cezai şart ödemeden” kullanılabilir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre hizmet sözleşmelerinde bu 14 günlük süre sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
Eğitim henüz başlamadığı için (özellikle siz “hizmetin hemen ifasına başlanmasını” istemediyseniz) cayma hakkınızı kullanmanızın önünde kural olarak engel yoktur. Yönetmelikte cayma hakkının istisnaları sayılmıştır; hizmetlerde en sık uygulanan istisna, cayma süresi bitmeden tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetlerdir. Sizde eğitim Ağustos’ta başlayacağı için bu istisnanın oluşması çoğu durumda beklenmez.
Ayrıca satıcı/sağlayıcı cayma hakkında usulüne uygun bilgilendirme yaptığını ispatlamak zorundadır; gereği gibi bilgilendirme yoksa 14 günlük süreyle bağlı olmazsınız ve bu hak en geç 1 yıl içinde sona erer.
Kurum sizden 270.000 TL için icra takibi başlatabilir mi? Pratikte herkes icra takibi başlatabilir; önemli olan, takibin hukuken haklı olup olmadığı ve sizin süresinde itiraz edip etmediğinizdir. Siz cayma hakkını doğru şekilde kullandıysanız, kurumun henüz ifa edilmemiş bir eğitim için kalan bedeli talep etmesi ve “cayma yok” maddesine dayanması çoğu durumda güçlü bir dayanak olmaz; cayma bildiriminizden sonra tahsil edilmiş bedellerin iadesi gerekir.
İzlenecek yol şöyle olmalı: Kuruma yazılı ve ispatlanabilir şekilde (KEP, noter ihtarı, iadeli taahhütlü mektup veya kalıcı veri saklayıcısı) “Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9-11 uyarınca cayma hakkımı kullanıyorum, eğitim başlamadan sözleşmeden cayıyorum” içerikli bildirim yapın. Cayma bildirimi yazılı/kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir. Bildirimden sonra iade yükümlülüğü bakımından sağlayıcının 14 gün içinde iade yapması gerektiği düzenlenmiştir.
Kredi onaylanmaması kısmı tek başına her sözleşmeyi otomatik bitirmez; ancak eğitim bedelinin “münhasıran belirli hizmetin finansmanı” için ve satıcı/sağlayıcıyla kredi veren arasında ekonomik birlik varsa “bağlı kredi” tartışması doğabilir. Bağlı kredide, tüketicinin cayması halinde kredi sözleşmesi de belirli şartlarla sona erer. Sizin olayınızda kredi zaten çıkmadığı için asıl kritik nokta, cayma hakkını zamanında ve ispatlanabilir şekilde kullanmanızdır.
İcra takibi gelirse (ödeme emri tebliği), 7 gün içinde itiraz ederek takibi durdurursunuz; ardından kurum itirazın iptali davası açarsa cayma hakkınızı ve bilgilendirme eksikliklerini mahkemede ileri sürersiniz. Tutar yüksek olduğundan uyuşmazlık genellikle Tüketici Mahkemesi görev alanına girer (parasal sınırlar yıllara göre değiştiği için burada kesin rakam vermiyorum).
Merhaba, verdiğiniz detaylı açıklama için teşekkür ederim. Bugün Akademi yetkilisiyle görüştüm; sözleşmeyi iptal edebileceklerini söylediler. Bu durumda kalan 270.000 TL için herhangi bir talepte bulunmayacaklarını anlıyorum. Ancak açıkça belirttikleri nokta, ödediğim 10.000 TL’yi iade etmeyecekleri yönünde oldu. Yani sözleşme iptal edilse bile bu tutarı geri vermeyeceklerini söylüyorlar. Bu durumda cayma hakkımı kullanarak 10.000 TL’nin iadesini talep edebilir miyim? Kurumun bu parayı iade etmeme yönündeki tavrı hukuken geçerli midir?
Evet, şartları varsa cayma hakkını kullanarak 10.000 TL’nin iadesini talep edebilirsiniz; kurumun “iptal ederiz ama 10.000 TL yanar” yaklaşımı, mesafeli sözleşmeler bakımından çoğu durumda hukuken geçerli olmaz.
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre tüketici, 14 gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir (MSY m.9). Hizmet sözleşmelerinde bu süre kural olarak sözleşmenin kurulduğu gün başlar (MSY m.9/2). Cayma hakkı kullanıldığında satıcı/sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür (MSY m.12). Bu “tüm ödemeler” içine, adının “kayıt ücreti / ön ödeme / kapora” konulması da genellikle sonucu değiştirmez; çünkü caymada tüketiciden cezai şart/masraf alınamaz (MSY m.9, m.14).
Kurumun parayı iade etmeme iddiası ancak şu tür durumlarda güç kazanır: Cayma süresi dolmadan önce sizin açık onayınızla hizmet ifasına başlanmışsa cayma hakkı kullanılamaz (MSY m.15/1-h). Sizin olayınızda eğitim henüz başlamadığı için bu istisnanın oluşması pek beklenmez.
Ayrıca sağlayıcı, cayma hakkı konusunda sizi usulüne uygun bilgilendirdiğini ispatlamak zorundadır; gerektiği gibi bilgilendirme yoksa 14 günlük süreyle bağlı olmazsınız ve bu hak en geç 1 yıl sonra sona erer (MSY m.10). Bu da iade talebinizi güçlendirir.
Uygulanabilir yol:
İki nokta kritik: Sözleşmeyi online hangi tarihte onayladınız (14 gün hesabı için) ve “eğitime hemen başlanmasını istiyorum” şeklinde bir onay/checkbox verdiniz mi?