Boşanma davası süreci ve şartları nelerdir?

Merhaba, elbette yardımcı olurum. Boşanma davası Aile Hukuku kapsamındadır ve asıl çerçeve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümlerine göre çizilir; dava, kural olarak Aile Mahkemesinde görülür.

Uygulamada iki temel yol var: anlaşmalı ve çekişmeli. Anlaşmalı boşanma, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şartıyla ve hâkimin tarafları bizzat dinleyip protokolü uygun bulmasıyla mümkün olur; bu düzenleme TMK m.166/3’te yer alır ve madde metni TMK m.166/3 içinde görülebilir. Çekişmeli boşanmada ise (en sık “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” iddiasıyla) deliller toplanır, tanıklar dinlenir, kusur ve sonuçlar değerlendirilir; bunun dayanağı da TMK m.166/1 hükmüdür.

Yetkili mahkeme bakımından kural nettir: Boşanma veya ayrılık davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son defa 6 aydır birlikte oturulan yerde açılabilir; bu kural TMK m.168 hükmüdür. Dava açılırken, dilekçe ve ekleriyle adliyeden fiziken başvuru yapılabileceği gibi, şartlarınız uygunsa UYAP üzerinden de işlem yapılabilir; Vatandaş Portalın giriş ve hizmet ekranı UYAP Vatandaş Portal sayfasında yer alır.

Dava açıldıktan sonra mahkeme, süreç bitene kadar geçici koruma kararları verebilir: barınma, geçim (tedbir nafakası), çocukla kişisel ilişki, velayet düzeni gibi konular için “geçici önlemler” TMK m.169 kapsamında değerlendirilir. Boşanma kesinleşirken de yoksulluk nafakası şartları varsa TMK m.175, maddi ve manevi tazminat talepleri ise şartlarına göre TMK m.174 uyarınca karara bağlanabilir.

İsterseniz, sizin durumunuza göre en doğru yolu netleştireyim: Boşanmayı anlaşmalı mı düşünüyorsunuz, yoksa çekişme var mı? Ortak çocuk var mı? Şiddet, tehdit veya ivedi korunma ihtiyacı doğuran bir durum söz konusu mu?

Merhaba, elbette yardımcı olurum. Boşanma davasında doğru yol haritası, sizin durumunuza göre (anlaşmalı mı çekişmeli mi, çocuk var mı, mal paylaşımı ve nafaka talepleri olacak mı gibi) değişir; ama temel çerçeveyi netleştirdiğimizde süreç genelde daha hızlı ve daha az yıpratıcı ilerler.

Boşanma Türkiye’de Aile Mahkemelerinde görülür ve dayanak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleridir. En sık karşılaşılan sebep “evlilik birliğinin temelinden sarsılması”dır; ayrıca anlaşmalı boşanma ve fiilî ayrılık gibi haller de aynı maddede düzenlenir (örneğin anlaşmalı boşanmanın şartları TMK m.166/3 içinde yer alır) ve metni doğrudan Türk Medeni Kanunu üzerinden kontrol edebilirsiniz.

Uygulamada iki ana yol var:

• Anlaşmalı boşanma: Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve tarafların boşanmanın tüm sonuçlarında (velayet/kişisel ilişki, nafaka, tazminat, mal rejimi konusunda “dava içinde” anlaşılan kısım) yazılı bir protokol ile uzlaşması gerekir. Mahkeme genellikle tarafları duruşmada bizzat dinler; protokol uygun bulunursa süreç daha kısa sürer.
• Çekişmeli boşanma: Kusur, deliller, tanıklar ve ekonomik durum araştırmaları gündeme gelir. Bu dosyalarda çoğu zaman tedbir nafakası, çocuk için geçici düzenlemeler ve gerektiğinde koruyucu tedbirler gibi ara kararlar sürecin başında önem kazanır.

Masraf kısmında, dava açarken harç ve gider avansı gibi kalemler olur; ayrıca avukatla çalışırsanız ücret, dosyanın kapsamına göre değişir. Adli imkânları kısıtlı olanlar için hem barodan hem mahkemeden adli yardım talep edilebilmesi mümkündür; başvuru mantığı ve kapsamı için Adli yardım bilgilendirmesi üzerinden genel çerçeveyi görebilirsiniz.

İsterseniz size en doğru yönlendirmeyi yapabilmem için şu 2 noktayı yazar mısınız: Evlilik süreniz 1 yılı geçti mi ve çocuğunuz var mı? Ayrıca anlaşma ihtimali var mı, yoksa baştan çekişmeli mi görünüyor?