Bağış Yaptığım Evi Geri Alma Hakkım Var mı?

Merhaba,

Sorunuzun özetiyle başlayacak olursak: 4-5 yıl önce üzerinize kayıtlı olan evi kızınıza bağış yaptığınızı, fakat size oturma hakkı verilmediğini, başka bir eviniz olmadığını ve şu an bu konuya yönelik haklarınızı öğrenmek istediğinizi belirtmişsiniz. Bu durumda Türkiye’de 2025 yılı itibarıyla güncel hukuk kuralları çerçevesinde neler yapabileceğinizi adım adım açıklayacağım.

Bağış Yapılan Mala Sonradan Şerh Koymak Mümkün mü?

Bağış tapu işlemiyle tamamlandıktan sonra, taşınmazın yeni sahibi kızınız olmuştur. Bağış sırasında kendi adınıza oturma (sükna hakkı) veya intifa hakkı şerhi koydurmadıysanız, bu hakları geriye dönük olarak tapuda tek taraflı olarak koydurmanız mümkün değildir. Şerh koyulabilmesi için bağış anında, taraflar arasında bu hakkın tanındığının açıkça belirtilmiş ve tapuda şerh edilmesi gerekir.

Ancak aşağıdaki hukuki yolları değerlendirebilirsiniz:

1. Bağıştan Rücu (Geri Alma)

• Bağış yoluyla devredilen taşınmazın geri alınabilmesi ancak belirli koşullarla mümkündür.
• Türk Medeni Kanunu’na göre ağır bir nankörlük (örneğin bağış yapan kişiye karşı ciddi kötü muamele, bakımsız bırakma vb.), bağış yapılan kişinin bağışlayana karşı ağır bir suç işlemesi, ya da bağışlama şartına uyulmaması hallerinde mahkemeden topluluk içinde bağışın geri alınması istenebilir.
• Böyle bir iddianız varsa, bir avukata başvurarak “bağışın geri alınması” davası açabilirsiniz. Dava için somut delillere ihtiyaç vardır.

2. Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma)

• Eğer size, “ölünceye kadar oturma hakkı verilecek” şeklinde sözlü bir vaat varsa ve bu konu noterden ya da tapudan hiçbir şekilde resmileştirilmediyse, yapılan işlem mirasçılardan (örneğin başka çocuklarınız varsa) mal kaçırma amacı taşıyorsa, ölümünüzden sonra diğer mirasçılarınız muris muvazaası davası açabilir.
• Fakat siz hayattayken muvazaa iddiasıyla dava açamazsınız, bu dava genellikle mirasçılarınız tarafından sizin vefatınız halinde gündeme gelir.

3. Kızınızla Anlaşarak Şerh Koyulması

• Kızınız eğer isterse, taşınmazın tapusuna sizin lehinize “oturma hakkı” veya “intifa hakkı” tesis edebilir ve bunun tapuya şerh edilmesini sağlayabilir.
• Bunun için ikiniz beraber tapu müdürlüğüne gitmeli ve gerekli resmi işlemleri başlatmalısınız.

4. Kira veya Kullandırma Sözleşmesi

• Sözlü bir anlaşmadan ziyade, yazılı bir kira veya oturum sözleşmesi düzenleyip en azından hukuki açıdan elinizi güçlendirebilirsiniz. Yine de bu tapuya şerh etkisi yaratmaz; yalnızca olası bir tahliye baskısında kullanılabilecek bir belge olur.

5. Mevcut Hukuki Korumanın Sınırları

• Bağış gerçekleşip tapuda devri yapıldıysa ve lehine herhangi bir hak kurulmadıysa, kötü niyetli kullanımların önüne geçmek, sadece genel mahkeme yoluyla ve mümkünse yukarıda açıkladığım ağır kusur veya şart ihlaline dayandırılarak mümkündür.
• Maalesef “yalnızca söz verdiler, ben de güvendim” şeklindeki ispatlanamayan iddialar hukuki olarak doğrudan taşınmazda hak sahibi olmanızı sağlamaz.

Tavsiye

• Mümkünse uzman bir avukata başvurarak yaşadığınız durumu, varsa elinizdeki yazılı/sesli delillerle birlikte detaylı anlatın. Mahkeme yolu ancak somut ve ciddi bir gerekçeniz varsa anlamlı olur.
• Kızınızla anlaşma yolunu zorlayın. Tapuda, kendi rızasıyla oturma hakkı tesis ettirebilir.

Sıkça Sorulanlar

• Tek başına tapuda şerh koyma hakkınız yoktur, işlemin karşı tarafça kabulü gerekir.
• Bağışın iptali çok istisnai ve kanıtlanabilir durumlarda mümkündür.
• Size sözlü verilen vaatlerin, yazılı ve resmi tapu şerhi yapılmadıkça yasal koruması olmaz.

Bu açıklamalar dar gelirli ya da barınma ihtiyacı olan ebeveynler için sık rastlanan bir sorun olmakla birlikte, çözüm çoğu zaman emek ve şans gerektiriyor. Yine de hakkınızı öğrenmek ve hukuken zor durumdaysanız destek almak için bir avukattan danışmanlık hizmeti almanızı tavsiye ederim.

Saygılarımla,
Avukatistan