Maaş haczi varken aile evine eşya haczi yapılır mı?
Devlet memuruyum. Maaşımda bir haciz var; ayrıca senetli alışveriş yaptığım bir yerden ikinci bir haciz gelmesi söz konusu. Eşimden boşandım ve ikamet adresimde ailemle birlikte yaşıyorum. Karşı tarafın avukatı arayarak eve haciz göndereceğini söyledi. Ancak evdeki eşyalar aile bireylerime ait. Şu an için tebligat elime ulaşmadı, süreç tam olarak başlamadı. Adres değişikliği yapıp kiraya çıkarsam haciz hangi adrese gelir? Maaşım varken ayrıca eve eşya haczi yapılabilir mi? Aile bireylerime ait eşyalar haczedilebilir mi?
Cevaplar
Merhaba. Maaş haczinizin olması, alacaklının ayrıca ev adresinde menkul (eşya) haczi istemesine kural olarak engel değildir. Alacaklı, borcun tahsili için birden fazla haciz yolunu birlikte yürütebilir; icra müdürü ise haczin ölçülülük ilkesine uygun yapılmasını gözetmek zorundadır. (İİK m. 85 ve haczin genel esasları)
Maaş yönünden şunu bilin: Ücret/maaş haczi İİK m. 83 kapsamında “kısmen haczi caiz”dir ve uygulamada genellikle 1/4 kesinti yapılır; birden fazla maaş haczi gelirse dosyalar “sıraya” alınır ve aynı anda ikinci dosya için ayrıca kesinti başlatılmaz, sıra geldikçe devam eder.
Ev eşyası haczi açısından en kritik nokta İİK m. 82’deki korumadır: “Para, kıymetli evrak, altın vb. kıymetli şeyler” hariç olmak üzere borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası kural olarak haczedilemez (aynı amaçla birden fazla varsa bir tanesi haczedilmez, fazlası tartışmalı olabilir). Bu nedenle, klasik “oturma grubu, yatak, buzdolabı, çamaşır makinesi” gibi zorunlu ev eşyasının haczi çoğu durumda hukuka aykırıdır; buna rağmen haciz yazılırsa icra mahkemesine şikayet gündeme gelir.
Eşyaların aile bireylerinize ait olması ise ayrı bir başlıktır: İcra memuru fiilen evde gördüğü eşyayı bazen “borçlunun zilyetliğinde” diye hacze yazabilir. Bu durumda aile bireyleri istihkak iddiasında bulunur; haczi öğrendikten sonra 7 gün içinde icra dosyasına bildirilmesi gerekir ve süreç İİK m. 96 vd. çerçevesinde yürür. Pratikte fatura/garanti belgesi, kart ekstresi, banka dekontu gibi belgeler çok işe yarar.
Adres değişikliği için: Tebligatlarda alacaklı genellikle bildiği son adresinize ve tebligat yapılamazsa Adres Kayıt Sistemi (MERNİS) yerleşim yeri adresinize tebligat çıkarır (Tebligat Kanunu m. 10/2 ve m. 21/2 uygulaması). Bu yüzden kiraya çıkıp yerleşim yeri adresinizi resmen yeni adrese aldırırsanız, tebligatların yeni adrese gitme ihtimali artar; ayrıca devam eden bir icra dosyası varsa icra müdürlüğüne dilekçeyle adres güncellemesi yapmak da doğru olur.
Son olarak iki netleştirme sorusu:
ÖRNEK: 7 İlamsız Takiplerde Ödeme Emri - Eski No: 49 İlamsız takip,genel haciz yoluyla takip yazmaktadır. Senetli alışveriş yaptım senedi ödemedim haciz ondan dolayı açıldı
Tebligat gelmedi e devlette gözüküyor bende uyar üzerinden baktım