Bir Davada Beyan Edilen Hususun, Başka Bir Davada Delil Olabilmesi

Merhaba,

Sorunuza ilişkin olarak güncel mevzuat, Yargıtay içtihatları ve hukuk doktrini çerçevesinde detaylı bir araştırma yaptım. Konu, "bir davada tarafın yazılı olarak beyan ettiği hususların, başka bir davada delil olarak kullanılabilmesi ve bunun kesin delil sayılıp sayılmayacağı" hususudur.

Bir Davadaki Beyan Başka Davada Delil Olur mu?

Öncelikle; bir davada tarafın mahkemede yazılı (veya sözlü) olarak yaptığı beyanlar, genel olarak ikiye ayrılır:

• Mahkeme içi ikrar
• Mahkeme dışı ikrar

Mahkeme içi ikrar, tarafın iddiası karşısında bir vakıayı mahkemede açık şekilde kabul etmesidir. Yani, davanın tarafı, kendisi aleyhine sonuç doğuracak bir vakıayı, mahkeme huzurunda kabul etmiştir.

Kaynak Yargıtay kararlarına ve hukuk otoritelerine göre:

• Bir davada yapılmış olan mahkeme içi ikrar, başka bir davada da aynı kişiler arasında, aynı vakıa için kesin delil olarak kabul edilir.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (Esas No: 2017/11-133, Karar No: 2020/344) ilgili kararında açıkça belirtildiği üzere; mahkeme içi ikrar kesin delil niteliğindedir ve başka bir dosyada taraflar arasında aynı uyuşmazlık için kullanılabilir.
• Ancak "mahkeme dışı ikrar" yani tarafın başka bir ortamda veya başka bir davada mahkeme huzurunda bulunmayan bir ortamda verdiği bir beyan, takdiri delil olarak değerlendirilir ve kesin delil değildir. Hakim, bunu delil olarak dikkate alıp almamakta serbesttir.

Sonuç Olarak

Bir tarafın bir davada mahkemeye vermiş olduğu yazılı beyan (ikrar niteliğinde ise):

• Eğer o beyan, davanın konusu ile ilgili ve tarafların kimliğiyle birebir örtüşüyorsa,
• Ve mahkeme huzurunda, açık bir kabulle yapılmışsa (yani "mahkeme içi ikrar" ise),
• Bu beyan, başka bir davada da kesin delil olarak kabul edilebilir.

Ancak dosya, olay, taraf veya vakıa farklıysa, bu noktada ilgili beyan takdiri delil olur ve mahkemenin bunu ne ölçüde dikkate alacağı hakimin takdirindedir. Bu durumda kesin delil sayılmaz.

Kısaca

• Mahkeme içi ikrar → Başka davalarda aynı vakıa için kesin delil niteliğinde kullanılabilir.
• Mahkeme dışı ikrar veya beyan → Takdiri delil niteliğindedir, mahkemenin kanaatine bırakılmıştır.

Önemli Not: Delil olarak kullanılabilen her unsur, o davayla doğrudan ilgili olmalı ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmalıdır. Ayrıca, Hakim her durumda delillerin değerlendirilmesinde serbesttir, fakat kesin delil olan mahkeme içi ikrarı başka bir vakıada yok sayamaz.

Daha detaylı bilgi veya örnek Yargıtay kararları için tekrar sorabilirsiniz.

Saygılarımla,
Avukatistan üzerinden ilettiğiniz soru güncel mevzuat kapsamında bu şekilde cevaplanmıştır.