Ev sahibinin banka borcu yüzünden üzerime icra geldi, ne yapabilirim?

Merhaba,

Yaşadığınız durum ne yazık ki ülkemizde bazı kiracıların karşılaşabildiği, ev sahibinin borcundan dolayı kiracıların mağdur olduğu bir icra hukuku problemidir. Yaşadıklarınızı adım adım hukuki açıdan değerlendirdim ve güncel mevzuat, yargı kararları ve uygulamadaki pratikler ışığında detaylı cevaplarımı aşağıda bulabilirsiniz.

Kısaca Yaşanan Süreç ve 91/1-91/2-91/3 Nedir?

• Ev sahibi banka borcunu ödememiş ve banka, borcunu tahsil etmek için ev sahibinin taşınmazına ve/veya kira gelirine haciz koymuş.
• 91/1, 91/2, 91/3 dediğiniz ihtarnameler, İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) kira alacağı haczinde "ödemeyi men ve tahliye" hükümlerini içeren aşamalardır.
  • 91/1: Kira borcunu doğrudan icra dairesine ödemeniz istenir.
  • 91/2: Kiracı, yine ev sahibine ödeme yaparsa kendisi borçlu gibi sorumlu olacak şeklinde ikinci ihtar.
  • 91/3: Kiracı hala ödeme yapmaya devam ederse, doğrudan maaşından veya malvarlığından tahsil yoluna gidilir.

Sizin durumunuzda, verilen sürede menfi tespit davası açmamış ya da itiraz etmemişsiniz. Bu nedenle maaşınıza haciz konmuş.

1. Bu borcu öderseniz, ödediğiniz parayı geri alabilir misiniz?

Eğer bu borcu öderseniz ve aslında ev sahibinin borcunu ödemiş oluyorsanız, ev sahibine karşı rücu hakkınız (geri alma hakkınız) doğar. Yani, ödediğiniz bu tutarı ev sahibinden talep edebilirsiniz. Ancak;

• Ev sahibi ödemek istemezse, onu ayrıca dava ederek tahsil etmeniz gerekir. Bu da ayrı bir icra veya mahkeme süreci gerektirir.
• Ev sahibi resmi olarak taşınmazın gerçek sahibi ve borçlu ise; ona karşı "Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası" veya "rücu davası" açabilirsiniz.
• Ancak uygulamada borcunu ödemediği için ev sahibinden tahsil zor olabilir.

2. Bu borcu ödemeden maaşınızdaki haczi kaldırabilir misiniz?

Prensip olarak, 91. madde gereği ihtaratlara rağmen menfi tespit davası açılmadığında veya borcun sizden tahsiline itiraz edilmediğinde maşınızdan haciz devam eder.

Haczin kaldırılması için şu yollar mevcut:

1. Menfi tespit davası açmak: Borcun size ait olmadığı (asıl borçlu olmadığınız) ve ödeme yükümlülüğünün size düşmediği gerekçesiyle icra hukuk mahkemesinde menfi tespit (borçtan kurtulma) davası açabilirsiniz. Ayrıca, mahkemeden haczin geçici olarak kaldırılması (ihtiyati tedbir) talebinde de bulunmalısınız. Ancak daha önce bu sürece itiraz edilmediği için mahkeme ihtiyati tedbiri reddedebilir, fakat davanın sonucuna göre haczi tamamen kaldırabilir.
2. Borç ödendiyse dekont ve belgelerle icra dosyasına sunmak: Eğer zaten ödeme yaptıysanız, ödeme makbuzlarını icra dosyasına sunup haczin kaldırılmasını talep edebilirsiniz.
3. Ev sahibinin borcunu tahsil yoluyla kapatmak: Borç tamamen kapatılırsa haciz sona erer.

Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için:
Kaynak (Adalet Bakanlığı - Haciz ve Kira Borcuna İlişkin Rehber, s.14-17)

3. Bu Olaydan En Hızlı Nasıl Kurtulabilirsiniz?

Size en hızlı çözüm olabilecek adımlar şunlar:

1. En kısa sürede bir avukatla görüşüp menfi tespit davası açılması: Aksi halde haciz devam eder. Mahkeme yoluyla borcun size ait olmadığı kanıtlanırsa haciz kalkar ve varsa ödemeleriniz geri alınabilir.
2. Haciz miktarını ve toplam borcu öğrenin: Borç kapanmak üzereyse, kalan borcu ödeyip icranın sona ermesini sağlayabilirsiniz - fakat bu kısa vadeli geçici bir çözüm olur.
3. İcra dosyasına, evi boşalttığınız ve kira ilişkisi sona erdiğine dair belge sunun: Evi boşalttığınızı ve artık kiracı olmadığınızı belgeleyebilirseniz, ilerleyen dönemde üzerinizden haciz kaldırılabilir.
4. Ev sahibi ile anlaşmaya çalışın: Nadiren işe yarar ama, ileride onun da mallarına karşı yasal yollara başvurabilirsiniz.

Unutmayın

• Dava açma süresini kaçırdıysanız bile menfi tespit davası açma hakkınız devam eder, önemli olan mümkün olan en kısa sürede başvurmak ve iyi delil sunmak.
• Borcu kendiniz öderseniz geri almak için ayrı dava açmanız gerekecektir, tahsil zorlu olabilir.

Sonuç ve Tavsiyem

• Hiç ödeme yapmadan haczin kaldırılması için MENFİ TESPİT davası açıp, haczin kaldırılmasını talep edin.
• Ev sahibi ödemeyi reddetse bile kendisine rücu (tahsil) hakkınız mümkündür fakat zaman alacaktır.
• Evin boşaltıldığını kanıtlayan belgeyi de icra dosyasına ve mahkemeye sunun.
• Hukuki sürecinizde hızlı ve sağlıklı ilerlemek için mutlaka bir avukattan birebir destek almanız çok önemlidir.

Geçmiş olsun, umarım en kısa sürede mağduriyetiniz sona erer.
Destekleyici bilgi ve formlar için Adalet Bakanlığı Haciz ve Tahliye Süreci Bilgilendirme Rehberi'nin ilgili kısmına göz atabilirsiniz, sayfa 14-17.

Cevabınız için teşekkür ederim hukuki yollarimin açık olduğunu öğrenmem içime su serpti şimdi bir avukatla konuşup vekalet verecegim.