Evlilikte alınan ev eşin çocuklarına miras kalır mı?

Merhaba. Sorunuz iki ayrı hukuk alanına temas ediyor: mal rejimi (boşanma halinde paylaşım) ve miras (ölüm halinde kime geçer). İkisini ayrı ayrı düşünmek doğru olur.

Evlilikten önce, kendi adınıza satın aldığınız ev kural olarak kişisel mal niteliğindedir. Yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma”da kişisel mallar üzerinde diğer eşin doğrudan ortaklık hakkı olmaz; ancak evlilik içinde o eve eşin/ortak bütçenin katkısı olursa (kredi taksiti, tadilat, iyileştirme gibi), boşanmada eş “katkı/katılma alacağı” türünden parasal talepte bulunabilir (evin tapusuna ortak olma otomatik sonucu değildir). Bu çerçevede eşinizin çocuklarının boşanmada sizin eviniz üzerinde doğrudan bir hakkı olmaz; boşanma davasında taraf da değillerdir.

Ölüm halinde ise şunlar önemlidir: Eşiniz sizden önce ölürse, sizin adınıza kayıtlı ev yine sizde kalır; eşinizin çocukları sizin malınıza mirasçı olmaz. Çünkü onlar, ancak kendi babalarının (eşinizin) mirasına mirasçı olurlar. (Nikâhsız birliktelikten olan iki çocuk açısından da, mirasçılık ancak soybağı hukuken kurulmuşsa doğar.)

Buna karşılık siz vefat ederseniz, hayatta olan eşiniz (resmî nikâh eş) sizin yasal mirasçınızdır ve zümreye göre pay alır; sizden miras kalan payı daha sonra kendi çocuklarına intikal edebilir. Yani eşiniz, sizden miras yoluyla bir pay edinirse, eşiniz öldüğünde bu pay üzerinde onun çocuklarının mirasçılığı gündeme gelebilir (dolaylı etki). Sağ kalan eşin altsoy ile birlikte mirasçı olması halinde payının 1/4 olması kuralı uygulanır. Boşanma gerçekleşirse artık eşler birbirinin yasal mirasçısı olmaz.

Pratikte riskinizi azaltmak için en çok kullanılan yollar:

• Evi evlilikten önce alırken ve evlilik süresince tüm ödemeleri kendi kişisel gelir/varlığınızdan yapıp iz bırakmak (havale/EFT, dekont).
• Evlilikten önce noterde mal rejimi sözleşmesi ile “mal ayrılığı” seçmek (boşanmada katkı tartışmalarını azaltır).
• Ölüm sonrası paylaşıma yönelik olarak vasiyetname (saklı pay sınırları içinde) planlamak.

Ek bir nokta: Bu evi evlilikten sonra “aile konutu” olarak kullanırsanız, satma/rehin gibi işlemlerde eşin açık rızası aranabilir (aile konutu koruması).

• Evi aldıktan sonra evlilik içinde kredi/taksit ödemesi veya büyük tadilat öngörüyor musunuz?
• Sizin çocuklarınız var mı (veya olmasını planlıyor musunuz)?