Fikri sınai haklarla ürün kopyalanmasını nasıl durdururum?

Merhaba,

Üretimini ve tasarımını yaptığınız ürünlerin izinsiz biçimde çevrimiçi pazaryerlerinde satışa sunulması, Türkiye’de hem Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları hem de haksız rekabet hükümleri açısından ciddi bir ihlal teşkil etmektedir. Size yol gösterebilmek amacıyla, 2026 yılı itibarıyla güncel yasal düzenlemeler ve pratik uygulamalar ışığında detaylı bir bilgi sunmaya çalışacağım.

E-Ticaret Platformlarında Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Koruması

Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarınız (örneğin, endüstriyel tasarım veya marka tesciliniz varsa) online pazaryerlerinde gerçekleşen izinsiz ürün satışları için başlıca aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

1. Marka/Tasarımınız Tescil Edilmişse:

   • 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında ürünlerinizin tasarım veya marka tescilini aldıysanız, ihlal durumunda eylemin durdurulması ve tazminat talepli dava açabilirsiniz.

2. Fikri Haklara Dayalı Koruma:

   • Eğer ürünleriniz özgün sanatsal/tasarım eseriyse ve tescili olmasa da “eser” niteliği taşıyorsa, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında da koruma talep edebilirsiniz.

Öncelikle Atmanız Gereken Adımlar

• Delil Toplayın: İhlal edilen ürünlerin çevrimiçi mağaza ekran görüntüleri, ürün listelemeleri, varsa sipariş ve fatura çıktıları ile noter huzurunda tespit raporu oluşturmak ispat açısından önemlidir.
• E-Ticaret Platformlarına Bildirimde Bulunun: Trendyol, Hepsiburada gibi platformların “Fikri Mülkiyet Bildirim” formlarını doldurarak ilgili ürünlerin kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Şikayetinizde marka/tasarım tescil belgelerinizi, ihlale ilişkin delilleri ve gerekçeleri eklemeniz gerekir. Platformlar başvurunuza genellikle 48 saat içinde yanıt vermek zorundadır.

Hukuki Süreçler ve Tazminat Talepleri

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne Başvuru:

   • Tecavüzün (ihlal) men’i (durdurulması), ürünlerin satışının engellenmesi, mağaza içeriklerinin silinmesi için dava açabilirsiniz.
   • Maddi ve manevi tazminat talebinde bulunarak, izinsiz satıştan doğan bugüne kadarki (veya dava haricinde) elde edilen kazancın tazmin edilmesini isteyebilirsiniz.
   • Dava öncesinde veya sürecinde “ihtiyati tedbir” kararı çıkararak ihlalin acilen önlenmesini talep edebilirsiniz.

2. Haksız Rekabet Davası:

   • Tesciliniz olmasa bile Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet (ürün taklidi, iltibas yaratma) nedeniyle doğrudan dava açabilirsiniz.
   • Maddi ve manevi zararlarınızın karşılanması da bu kapsamda talep edilebilir.

Aracı Hizmet Sağlayıcılara Karşı Sorumluluk

• Türk mevzuatına göre, ihlal bildiriminiz sonrasında ürünü kaldırmayan aracı platformlara (ör. Trendyol, Hepsiburada) belirli koşullarda hukuki veya cezai sorumluluk da yüklenebilir.

Özetle İzlemeniz Gereken Yol

1. Elinizde varsa tasarım/marca tescil belgelerini hazır bulundurun.
2. İhlal edilen ürünlere dair ekran kaydı, fatura ve noter tespiti gibi delilleri edinin.
3. İlgili e-ticaret platformunun fikri mülkiyet şikayet prosedürünü işletin.
4. Ürünlerinizin kaldırılmaması veya zararınızın tazmini için Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne başvurun.
5. Zararınızın giderilmesi ve bugüne kadarki kazançların tazmini için ayrıca maddi/manevi tazminat davası açabilirsiniz.

Sorunuzun kapsamı geniş ve hukuki süreçler karmaşık olduğu için, özellikle delil toplama ve dava süreçlerinde bir fikri mülkiyet hukuku avukatından profesyonel destek almanız yararlı olacaktır. Böylece hem hızlı sonuç alabilir, hem de hak kaybı yaşama riskinizi en aza indirebilirsiniz.

Ek sorularınız olursa yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.

Saygılarımla.