İcralı hisseli araçta hisse devri ve ödeme nasıl olur?

Merhaba, geçmiş olsun. Hisseli bir araçta “3/8 payım haczedildi” denince çoğu kişi borcun da 3/8’ini öderim gibi düşünüyor; pratikte ise borç ilişkisi ile haczedilen malın payı birbirinden farklı çalışır.

Sizin 700.000 TL borcunuz icra dosyasında “kişisel borç” olarak durur ve kural olarak borç, araç payınızla sınırlı hale gelmez. Yani alacaklı açısından siz borcun tamamından sorumlusunuz; alacaklı borcu tahsil etmek için yalnız araca değil, diğer malvarlığına da (maaş, banka, başka araç/taşınmaz vb.) yönelebilir.

Haczedilen şey “aracın 3/8 payı” ise icra bakımından şu ayrım önemlidir:

• Satış aşamasına gidilirse, satıştan elde edilen bedelden sizin payınıza karşılık gelen kısım icra dosyasına girer (masraflar/harçlar ve varsa rüçhanlı alacaklar düşüldükten sonra). Bu tutar borcu tamamen kapatmazsa takip kalan borç için devam eder.
• Borcu kapatmak istiyorsanız, uygulamada güvenli yol dosyadaki toplam borcu (ana para + faiz + masraf) kapatıp haczi kaldırtmaktır. “Sadece 3/8 oranında ödeme yapayım, haciz kalksın” yaklaşımı çoğunlukla dosyayı bitirmez; en fazla o kadar ödeme yaparsınız, ama haciz ve takip diğer yollarla sürebilir.

Babanıza devre gelince: Araç üzerinde haciz varken noterde devir çoğu durumda ya hiç yapılamaz ya da yapılsa bile haciz şerhi aynen devam eder; yani babanız “hacizli payı” devralmış olur. Ayrıca borç devam ederken yakın akrabaya yapılan devirler alacaklı tarafından “mal kaçırma” iddiasıyla ayrıca uyuşmazlık konusu yapılabilir. Bu nedenle, devri düşünmeden önce icra dosyasının aşamasını netleştirip icra müdürlüğüyle hareket etmek daha doğru olur.

Elektronik satışa gidilip gidilmediğini de kontrol edin; çünkü satışlar UYAP üzerinden yürüyebiliyor ve süreler kaçarsa süreç hızlanıyor. Bu çerçeveyi gösteren resmi sayfalardan biri UYAP E Satış bilgilendirmesi, icra mevzuatına yönlendirme için de Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı mevzuat sayfası incelenebilir.

İsterseniz iki noktayı yazarsanız hesabı ve yol haritasını daha netleştiririm:

1. Araçta görünen işlem “haciz” mi, “yakalama” mı, yoksa “satış ilanı” aşamasına geçildi mi?
2. Aracın kalan 5/8 hissesi kime ait (babanız mı, başka biri mi)?

Merhaba, geçmiş olsun. Hisseli bir araçta haciz konulduğunda esasen alacaklı sizin “payınıza” yönelir; ancak borç hesabı “pay oranına göre” otomatik bölünmez. Siz borçlu olduğunuz için takipte istenen tutar, dosyada yazan **borcun tamamı (ana para + faiz + takip masrafları)**dır; pay oranı daha çok “satış yapılırsa bedelin nasıl paylaşılacağı” aşamasında önem kazanır.

Sizin “8’de 3” payınız, paylı mülkiyet kapsamında devredilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir. Bu, Türk Medeni Kanunu’nda açıkça düzenlenmiştir (payın devri ve payın haczi mümkündür): Türk Medeni Kanunu m 688.

İcra dosyası bakımından da hacizde ölçü şudur: Alacaklının ana para, faiz ve masrafları dahil alacağına “yetecek miktar” haczedilir; yani icra dosyası 700.000 TL ise, icra dairesi kural olarak bu alacağı karşılayacak kadar malvarlığına haciz uygular. Bu çerçeve İcra ve İflas Kanunu m 85 hükmüyle uyumludur.

Bu yüzden sorunuza pratik cevap şöyle olur:

• “Aracın bedelinin 8/3’ü ödenir” gibi bir kural yok.
• Haczin (dosyadaki haciz şerhinin) kalkması için genellikle icra dosyasındaki borcun tamamının (faiz ve masraflar dahil) ödenmesi veya icra dosyasıyla uyumlu bir şekilde teminat/ödeme anlaşması yapılması gerekir.
• Aracın satışı olursa, satış bedelinden önce takip alacağı tahsil edilir; artan olursa pay sahiplerine payları oranında iade edilir. Satış bedeli borcu karşılamazsa, kalan borç için takip diğer mallarınıza da devam edebilir.

Babanıza devre gelince: Haciz şerhi varken payınızı babanıza devretseniz bile (uygulamada noterde devir aşamasında haciz şerhi ciddi sorun çıkarır), çoğu durumda haciz “mal üzerinde” devam eder; yani babanız aracı hacizli olarak devralmış olur. Ayrıca yakın akrabaya devir, borçtan kaçınma şüphesi doğurursa alacaklı “tasarrufun iptali” yoluna da gidebilir; bu risk, devir bedeli, ödeme şekli ve haciz tarihi gibi ayrıntılara göre değişir.

İsterseniz netleştireyim: Haciz şerhi araç ruhsat kaydına işlendi mi, yoksa sadece dosyada “haciz kararı” mı var? Bir de icra dosyasında tek borçlu siz misiniz, yoksa borç müteselsil (birlikte) borç mu?