Asgari ücret altında ödeme ve eksik sigorta ne olur?
Öncelikle öğrenciyim. Çalıştığım iş yerinde günde 13 saat ve üzeri çalışmama rağmen asgari ücretin altında ödeme aldım. Sigortam part-time olarak yalnızca 3 gün yatırıldı. Sadece 1 ay çalıştım; buna rağmen içeride kalan ücretimi de alamadım. 7 gündür yardımcı olabilecek birini arıyorum. Bu durumda hangi hukuki yollara başvurabilirim?
Cevaplar
Merhaba. Anlattıklarınız (asgari ücret altı/eksik ödeme, fazla çalışma, ücretin hiç ödenmemesi ve eksik sigorta bildirimi) iş hukukunda hem alacak davası hem de idari şikâyet konusu olur.
Önce şunu netleştireyim: Part-time sigorta (ayda 3 gün) gösterilip fiilen her gün/13+ saat çalıştırıldıysanız, bu hem ücret ve fazla mesai alacağı doğurur hem de SGK açısından eksik gün/prime esas kazanç bildirimi riski taşır. Ayrıca günlük çalışma süresinin 11 saati aşması kural olarak hukuka aykırı kabul edilir; bu durum fazla çalışma hesabında da işinize yarar.
1) Paranız (kalan ücret + asgari ücret farkı + fazla mesai) için yol
İşçilik alacaklarında genel yol şu şekildedir: Önce dava şartı arabuluculuk, anlaşma olmazsa İş Mahkemesi. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca işçi alacağı/tazminatı taleplerinde arabulucuya başvuru dava şartıdır.
Arabuluculukta talep kalemlerini “ücret alacağı, asgari ücret farkı, fazla çalışma ücreti” şeklinde yazdırın. Anlaşma olmazsa son tutanakla İş Mahkemesinde dava açılır. Ücret ve fazla mesai gibi alacaklarda uygulamada 5 yıllık zamanaşımı esastır.
2) Eksik sigorta (3 gün bildirim) için yol
SGK’ya şikâyet/denetim talebi yapabilirsiniz (Alo 170 üzerinden de alınır). Buna paralel olarak, çalışma günleriniz Kuruma hiç/eksik bildirildiyse hizmet tespiti davası gündeme gelebilir. Bu davalarda kural olarak, tespiti istenen hizmet yılının sonundan itibaren 5 yıl içinde dava açılması gerektiği kabul edilir.
3) İşverene idari yaptırım (şikâyet) boyutu
Ücretin eksik ödenmesi ve asgari ücretin eksik ödenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uygulamasında işçi başına ve ay başına idari para cezası öngörülür (2026 için güncellenmiş tablo yayımlanmıştır). Bu şikâyet, sizin alacağınızı otomatik tahsil ettirmez ama işvereni çoğu durumda masaya getirir.
4) Pratik delil önerisi (çok kritik)
Elinizde/erişebileceğiniz her şeyi saklayın: WhatsApp mesajları, vardiya çizelgesi, giriş-çıkış kayıtları, kamera görüntüsü talebi, konum kayıtları, tanık isimleri, IBAN’a yatanlar/elden ödemeye dair yazışmalar. 1 ay çalışmış olmanız hak aramanıza engel değil.
En kritik iki bilgi: