Miras davası ne kadar sürer ve avukat ücreti nedir?

Merhaba. “Miras davası” tek bir dava türü değil; hangi talep açılacağına göre hem süre hem de avukatlık ücreti ciddi değişir.

Miras payı açısından: Mirasbırakanın (ör. dedenizin) çocukları mirasçıysa, çocuklar eşit paylıdır (TMK m.495). Dedeniz vefat ettiğinde büyükanneniz (sağ kalan eş) hayattaysa, eş mirasın 1/4’ünü, çocuklar kalan 3/4’ü eşit paylaşır (TMK m.499/1). Halalarınızın “tek başına” mirasa sahip olması, normal yasal paylaşım düzeninde mümkün değildir; ancak tapuda tek kişi adına işlem yapılması, veraset belgesinin hatalı düzenlenmesi, miras payının devri gibi işlemlerle fiilen bu görüntü yaratılmaya çalışılabilir.

Ne kadar sürer?

• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): Uyuşmazlık yoksa genellikle kısa sürede (çoğu pratikte günler–haftalar) alınır.
• Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) / satış süreci: Taşınmaz, bilirkişi, ihale, istinaf/temyiz ve ihalenin feshi gibi aşamalar girerse çoğu dosyada 2–5 yıl bandı görülebilir (somut dosyaya göre daha kısa/uzun olabilir).
• Tenkis, tapu iptal–tescil, muris muvazaası, ehliyetsizlik/irade sakatlığı iddiaları: Delil yoğunluğu nedeniyle sıklıkla 2–4 yıl+ ve kanun yollarıyla uzayabilir.

Avukat ücreti ortalama ne kadar?

Türkiye’de iki kalem var:

1. Avukatla aranızdaki sözleşme (akdi ücret): Serbestçe belirlenir; uygulamada işin değerine ve emeğe göre değişir (net “ortalama” vermek sağlıklı olmaz).
2. Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekalet ücreti (AAÜT): Asgari tarifeden az olamaz. 2025–2026 AAÜT 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Aynı tarifede seçilmiş bazı maktu tutarlar örneğin Sulh Hukuk: 30.000 TL, Asliye Hukuk: 45.000 TL olarak yer alır (dava türüne göre ayrıca nispi kalemler de olabilir).

Son olarak, “baskı” ile babanıza miras payını devrettirme (feragat/temlik) veya sağlığında mal kaçırma gibi işlemler yaptırılmaya çalışılıyorsa, açılacak dava türü tamamen değişir; hızlıca işlem öncesi/sonrası belge toplanıp (tapu kayıtları, banka hareketleri, sağlık raporu vb.) strateji kurulmalıdır.

• Mirasbırakan (mirası bırakan kişi) şu an hayatta mı, vefat ettiyse tarih nedir?
• Büyükanneniz (sağ kalan eş) hayatta mı?

Babaanne ve dede vefat etti. İki hala babamı yanlarına çağırıp babaannemin ölmeden önce köydeki evi ve bahçeyi kendisine verdiğini söylemis. Başka bı bahceyide satıp borçlarını ödemek istediklerini söylemişler. Babamda hiçbir belgeye imza atmicagini söylemis.

Anlattığınız tabloda kritik nokta şu: “Babaannem ölmeden önce köydeki evi ve bahçeyi verdi” iddiası sözlü ise, tek başına hukuken bir anlam ifade etmez. Taşınmaz devri (satış/bağış) kural olarak tapu müdürlüğünde resmî işlem ve tescil ile olur; “verdim” demekle mülkiyet geçmez.

Dede ve babaanne vefat ettiğine göre, birden fazla mirasçı varsa tereke üzerinde paylaşmaya kadar “miras ortaklığı” (elbirliği) doğar ve terekeye ait haklar üzerinde kural olarak birlikte tasarruf gerekir. Yani taşınmaz hâlâ dede/babaanne adına ya da miras ortaklığı şeklinde görünüyorsa, halalarınızın tek başına “satıyorum/benim” demesiyle geçerli satış yapmaları normalde mümkün olmaz.

Öte yandan, halalarınız “başka bir bahçeyi satıp borç kapatma” diyorsa iki ihtimal var: (1) O bahçe zaten kendi adlarına kayıtlıdır; o zaman satabilirler. (2) Miras malıdır; o zaman babanız imza atmasa da, halalarınız ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açıp satış yoluyla paraya çevrilmesini mahkemeden isteyebilirler (satış bedeli paylara göre bölüşülür).

Eğer gerçekten babaanneniz/dedeniz sağlığında taşınmazı bir halanıza tapu devriyle geçirdiyse, bu kez “miras paylaşımı” değil; işlemin niteliğine göre tapu iptal–tescil (muris muvazaası) veya tenkis gibi davalar gündeme gelebilir. Muris muvazaasında dayanak 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme çizgisidir. Tenkis açısından da hak düşürücü süreler önemlidir (TMK m.571: öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 10 yıl).

Somut olarak pratik yol:

• Veraset ilamını alın ve tapu kayıtlarında köy evi/bahçe ve diğer bahçenin kimin adına kayıtlı olduğunu netleştirin.

• Tapuda halalar adına bir devir görünüyorsa, işlem tarihi ve türüne göre (satış/bağış) dava stratejisi belirlenir; gerekiyorsa dava ile ihtiyati tedbir istenir.

• Köy evi ve bahçenin tapusu şu an dede/babaanne adına mı, yoksa halalardan birinin adına mı?

• Vefat tarihleri yaklaşık hangi yıl/ay? (Tenkis süresi hesabında önemli.)

Babam emekli Barodan miras için avukat talebinde bulunabilir mi?

Evet, babanız emekli olsa da barodan “adli yardım” kapsamında miras uyuşmazlığı için avukat talep edebilir. Emeklilik tek başına engel değildir; belirleyici olan, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerini kendisi ve ailesinin geçimi bakımından “zorunlu ihtiyaçlarını ciddi biçimde zora sokmadan” karşılayamaması ve başvurunun haklı görülmesidir.

Baro adli yardımında iki konu birbirine karışabiliyor: (1) Baronun avukat görevlendirmesi, (2) mahkemenin adli yardım kararıyla harç ve giderlerden geçici muafiyet. Uygulamada çoğu dosyada hem baroya başvurulur hem de dava açılırken/derdestken mahkemeden adli yardım istenir.

Miras davaları (örneğin ortaklığın giderilmesi, tapu iptal-tescil, tenkis gibi) kural olarak adli yardım kapsamı dışında değildir; ancak baro her başvuruda dosyanın niteliğine ve delil durumuna göre “haklılık” değerlendirmesi yapar. Başvuru kabul edilirse baro bir avukat görevlendirir.

Şunu da bilmek önemli: Adli yardımda, işin sonunda maddi bir yarar elde edilirse baroya %5 ödeme taahhüdü gibi yükümlülükler istenebilir; ayrıca talebin haksız olduğu sonradan anlaşılırsa yapılan giderlerin geri istenmesi gibi sonuçlar gündeme gelebilir. Bu hususlar TBB Adli Yardım Yönetmeliği uygulamasında yer alır.

Başvuru pratiği genelde şöyle ilerler:

• İkamet edilen ilin barosunun Adli Yardım Bürosuna başvuru
• Emekli maaşı dâhil gelir belgeleri ve ekonomik durum evraklarının sunulması (barolar emekli maaşı belgesi de ister)
• Dosyanın incelemesi ve uygun görülürse avukat görevlendirilmesi
• Dava açılırken/derdestken ayrıca mahkemeden adli yardım talebi

Babanız hangi ilde ikamet ediyor? (Başvuruyu o ilin barosu üzerinden netleştireyim.)

Isparta