Instagram hesabımın kapatılması hukuki sorun yaratır mı?

Merhaba. Instagram hesabınızın “reşit olmayanlara ilişkin uygunsuz içerik” gerekçesiyle kapatılması tek başına Türkiye’de otomatik olarak ceza soruşturması başlatıldığı anlamına gelmez; ancak “kaydettiğiniz” içeriklerin niteliğine göre teorik bir risk alanı vardır.

Türkiye bakımından kritik ayrım şudur: Kaydedilen içerikler cinsel içerikli/müstehcen nitelikte ve çocuk (18 yaş altı) içeren materyalse, TCK m. 226 kapsamında “çocukların kullanıldığı müstehcen ürünler” yönünden bulundurma/depolama gibi fiiller suç olarak değerlendirilebilir. Adalet Bakanlığı eğitim materyallerinde de çocuk pornografisi niteliğindeki materyalin “bulundurulması/depolanması/başkalarının kullanımına sunulması”nın TCK 226/3 bağlamında ele alındığı görülür. Bu suçlar şikayete bağlı değildir; savcılık re’sen işlem yapabilir.

Buna karşılık, kaydettikleriniz “çocuk görüntüsü” olsa bile müstehcen olmayan, örneğin günlük hayat, spor, dans, mizah gibi içeriklerse (cinsel çağrışım/çıplaklık/istismar yoksa), sırf “Kaydedilenler”de bulunması nedeniyle TCK 226 düzeyinde bir suçlamaya konu olması çoğu durumda beklenmez. Sorun, Instagram’ın moderasyonunun bazen “çocuk güvenliği” başlığında geniş/otomatik bayraklama yapabilmesidir.

NCMEC bildirimi açısından: ABD’de elektronik hizmet sağlayıcılarının, sistemlerinde fark ettikleri “apparent CSAM” durumlarını NCMEC CyberTipline’a bildirmesine ilişkin bir çerçeve vardır; NCMEC de bu raporları kollukla paylaşabilir. Meta’nın da çocukların cinsel sömürüsü/istismarı içeren içerik veya faaliyeti NCMEC’e bildirdiğini belirten politika atıfları bulunmaktadır. Ancak pratikte, hesabın kapatılması mutlaka “NCMEC raporu gitti ve Türkiye’de soruşturma başlayacak” demek değildir; rapor gitse bile bu kesin suç anlamına gelmez, ayrıca dosyanın Türkiye’ye intikali içerik ve teknik bulgulara bağlıdır.

Bu aşamada uygulanabilir adımlar:

• Benzer içerikleri kaydetmeyi bırakın ve Kaydedilenler’den kaldırın; tekrar erişim/“bulundurma” iddiasını büyütmeyin.
• Instagram/Meta’dan gelen bildirim ve ekran görüntülerini saklayın.
• Kolluk/savcılık çağrısı gelirse avukatsız ifade vermeyin; el koyma/arama gibi işlemlerde tutanak ve imaj alma süreçleri önemlidir.
• “Delil yok etme” şüphesi doğurabilecek teknik temizleme/format vb. işlemlerden kaçının; bu alan TCK 281 tartışmalarını gereksiz yere gündeme getirebilir.

Sizden iki netleştirme bilgi isteyeceğim:

• Kaydettiğiniz içerikler çıplaklık, cinsel eylem, cinsel çağrışım içeriyor muydu; yoksa sadece 18 yaş altı kişilerin normal videoları mıydı?
• Instagram karar ekranında veya e-postada “NCMEC” ifadesi açıkça geçti mi (geçtiyse tam cümle nasıl)?