Servis Hizmetinin Kaldırılması Sonucu İş Hakkında Fesih ve Tazminat Hakları

Merhaba,

Sorunuzda belirttiğiniz olay, işverenin çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapmasıyla ilgilidir ve Türk İş Hukuku açısından oldukça önemlidir. Şimdi detaylı bir şekilde konuyu değerlendirelim:

Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Nedir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre, işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapacaksa, bunu yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır. İşçi, bu değişikliği 6 iş günü içinde yazılı olarak kabul etmezse, değişiklik işçiyi bağlamaz. Burada servis hizmetinin kaldırılması, işçinin iş yerine ulaşımını doğrudan etkilediği için esaslı bir değişiklik olarak kabul edilir.

İşverenin Servis Hizmetini Kaldırması

• İşveren, sağlamakta olduğu servis hizmetini kaldırıp bunun yerine yol parası vermeye başlayabilir. Ancak bu değişiklik, işçi için önemli bir değişikliktir.
• İşçi bu değişikliği kabul etmek zorunda değildir. Kabul etmemesi halinde, işçinin durumu haklı fesih nedenidir.

İşçinin Haklı Fesih ve Tazminat Hakkı

• Servis hizmetinin kaldırılması sonucu, yol parası verilse dahi, yolculuğun süresinde, çalışan üzerindeki yükte önemli bir değişiklik ve işçinin mağduriyeti söz konusuysa, işçi bu değişikliği kabul etmeyip iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
• İşçinin kendisi işi bırakması, haklı nedenle fesih olarak yorumlanabilir.
• Eğer işçi, servis hizmetinin kaldırılması nedeniyle haklı nedenler göstererek “iş akdini haklı nedenle feshediyorum” şeklinde yazılı bir bildirimde bulunursa, kıdem tazminatına hak kazanır.
• Ancak ihbar tazminatı haklı nedenle fesihte talep edilemez, çünkü ihbar tazminatı karşı tarafı koruyan bir tazminattır ve haklı fesihte fesheden taraf kendi kararını uygulamıştır.

Devamsızlık Tutanağı ve İşverenin Feshi

İşçi, servisin kaldırılması karşısında fiilen çalışmayı bırakırsa ve bu durum yazılı olarak başvurulmamış, işçi tarafından haklı feshin gerekçesi işverene bildirilmemişse; işveren devamsızlık tutanağı tutup iş sözleşmesini “haklı nedenle” feshedebilir. Bu durumda işçi kıdem tazminatı alamaz, çünkü devamsızlık nedeni ile işveren feshi 4857/25/II gereğidir.

Fakat Yargıtay uygulaması da göstermektedir ki, işçi servisin kaldırılması nedeniyle yaşadığı mağduriyeti belgeler ve haklı nedenle fesih iradesini yazılı olarak bildirirse, kıdem tazminatı hakkı doğar.

Tazminatlar Konusunda Sonuç

• Eğer işçi yazılı olarak işverene başvurarak, yol servisinin kaldırılması nedeniyle haklı nedenle fesih yoluna giderse;

  • Kıdem tazminatı hakkı vardır.
  • İhbar tazminatı hakkı yoktur.

• İşçi bildirim yapmadan gelmemeye başlar ve işveren “devamsızlık” gerekçesiyle fesih yaparsa;

  • Kıdem ve ihbar tazminatı hakkı olmayabilir.

Yapılması Gerekenler

1. İşçi, işverene yazılı (tercihen noter/telgraf/e-posta ile) şekilde mağduriyetin ve fesih iradesinin gerekçesini sunmalıdır.
2. Servisin kaldırılmasının yolculuk süresine ve işçinin aile hayatına etkisinin detaylı anlatılması yararlı olur.
3. Açık bir şekilde “işbu nedenle iş akdimi haklı nedenle feshediyorum” denmelidir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, benzer durumlarda kararlarında servis hizmetinin kaldırılmasını esaslı değişiklik olarak değerlendirmiş ve yukarıdaki yönde hüküm kurmuştur.

Sonuç olarak:
Yazılı olarak bildirip haklı nedenle işten ayrılırsanız sadece kıdem tazminatı alabilirsiniz, ihbar tazminatı alamazsınız. Ancak yazılı bildirim yapılmadan işverenin devamsızlık nedeniyle yaptığı fesihte tazminat hakkınız olmayabilir.

Detaylı bilgi ve başvurularınızda bir iş hukuku avukatından destek almanızı tavsiye ederim.
Geçmiş olsun, yardımcı olabileceğim başka bir konu olursa tekrar yazabilirsiniz.