Kaçak inşaat ve statik risk: Hangi hukuki yollar izlenir?

Merhaba,

Öncelikle böyle kritik bir konuda duyarlılığınız için teşekkür ederim. Yasadışı ve projesiz inşaatlar, özellikle taşıyıcı sistem üzerinde yapılan müdahaleler, hem mal hem can güvenliği için ciddi tehditler oluşturur. Ayrıca imar mevzuatına ve projeye aykırı yapılar Türk Ceza Kanunu, İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre ciddi yaptırımlar gerektirir. Şikayetinize verilen “Yerinde inceleme yapılacak” cevabı üzerinden üç ay geçmesine rağmen herhangi bir işlem yapılmaması ciddi bir idari eksikliktir.

Mevcut Durumunuzu Değerlendirelim

CİMER ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı üzerinden şikayetinizi yapmış, yazılı olarak yalnızca “yerinde inceleme yapılacak” cevabı almış, fakat 3 ay içinde hiçbir somut adım atılmadığını belirtmişsiniz. Bu tür başvurularda idarenin “makul sürede” etkin işlem yapma yükümlülüğü vardır. Üç ay, genellikle makul sürenin aşıldığı kabul edilir.

Hukuki Olarak Yapabilecekleriniz

1. İdari Yargıda “İdarenin Eylemsizliği” (Zımni Ret) Davası Açılması

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na (İYUK) göre, başvurunuza 60 gün içinde olumlu/olumsuz yanıt gelmezse, idare “zımnen reddetmiş” sayılır.
• Bu durumda idarenin kendisine tanınan süre içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle idari işlemin yapılması/davranılması talebiyle, örneğin İdare Mahkemesi’nde “İdari eyleme karşı dava” açabilirsiniz.
• Dilekçenizde; başvurunuza verilen cevabın yetersiz olduğu, aradan üç ay geçmesine rağmen gerekli teknik/statik incelemenin yapılmadığı ve idarenin sorumluluğunu yerine getirmediği hususlarını detaylı şekilde belirtebilirsiniz.

2. Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu

• Binada yapılan değişiklikler ve kolon kesilmesi gibi fiiller, başta “Genel Güvenliğin Tehlikeye Sokulması” (TCK m. 170) ve “İmar Kirliliğine Neden Olma” (TCK m. 184) suçunu oluşturabileceğinden, Cumhuriyet Savcılığı’na da suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
• Savcılık kararıyla olay yerinde bilirkişi incelemesi yapılabilir ve adli soruşturma başlatılabilir.

3. CİMER/İçişleri Bakanlığına (Valilik Üstü) Yeni Şikayet / Üst Makama Başvuru

• Mevcut başvurunuza verilen yetersiz cevabı, bir üst makama (örneğin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğü, Valilik Makamı, İçişleri Bakanlığı, CİMER) yeni bir şikayet olarak iletebilir, konunun aciliyetini ve idarenin ilgisizliğini belirterek hızlandırılmasını talep edebilirsiniz.

4. Belediyenin/İl Özel İdarenin İlgisizliği için Disiplin Soruşturması Talebi

• Görevli kamu personelinin mevzuata aykırı “ihmali” veya “eylemi” varsa, idari mercilere disiplin soruşturması başlatılmasını da ayrıca talep edebilirsiniz.

İzleyebileceğiniz Yol

1. İdari Yargı yoluna giderek, ilgili idarenin gerekli işlemleri yapması için dava açmak.
2. Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunmak.
3. Tekrar CİMER veya doğrudan üst makamlara başvurarak konunun aciliyeti ve idarenin hareketsizliği konusunda şikayetinizi yenilemek.
4. Tüm başvurularınızda, başvuru sürecine ilişkin belgelerinizi ve idarenin verdiği cevapları mutlaka ekleyin.

Önemli Noktalar

• Dava süresi, zımni retten (60 gün) sonra 60 gün ile sınırlıdır. Yani son cevaptan veya cevapsızlıktan sonra iki ay içinde idari yargıda dava açabilirsiniz.
• Yargı ve savcılık sürecinde, olayın teknik ve hukuki önemini anlatan, mümkünse mimar/ mühendis/ yapı denetim raporları veya fotoğraf, video gibi deliller sunarsanız süreciniz güçlenir.

Özetle

Ciddi bir can ve mal güvenliği riski söz konusu olduğu için, idari ve adli yolları bir arada işletmenizi ve gecikmeden hukuki süreci başlatmanızı tavsiye ederim. Özellikle “kolon kesilmesi” gibi müdahaleler çok ağır sonuçlar doğurabilmektedir. Sorunun çözülmesi için ısrarlı ve düzenli şekilde başvuru ve takipte kalmalısınız.

Sorunuzla ilgili başka detay veya yardım talebiniz varsa yanıtlamaktan mutluluk duyarım.

Saygılar,
Avukatistan