Çelik ev inşaatı sözleşmesi gecikmede haklarım nedir?

Merhaba,

Sorunuz çok önemli ve uygulamada sıkça karşılaşılan bir konuyla ilgili. 16 Mayıs 2025 tarihinde bir çelik ev inşaatı için firma ile sözleşme yapmışsınız ve sözleşmede 45 gün içinde teslim taahhüdü yer alıyor. Ancak inşaata henüz başlanmamış. Bu noktada sözleşmelerin süresi, mahkemeye başvuru hakkınızı etkileyen zamanaşımı süreleri ve nasıl yol izlemeniz gerektiği konusunda merak ettiklerinize detaylı şekilde yanıt veriyorum:

Sözleşme Geçerlilik ve Zamanaşımı Süresi

• Sözleşmenin herhangi bir süresi yoksa: Sözleşmenin süresi, genellikle taraflarca belirlenir ve sözleşmede yazılıdır. Sizde olduğu gibi, 45 gün içinde teslim şartı açıkça yazılıysa, bu süre bağlayıcıdır. Ancak inşaata başlanmaması da başlı başına bir ifa (yerine getirilmemiş borç) sorunudur.
• Zamanaşımı süresi: İnşaat sözleşmelerinden kaynaklanan hak ve alacaklar için Türk Borçlar Kanunu’na ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre (tüketici sayılıyorsanız) genellikle 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süre, sözleşmeyle belirlenen teslim tarihinin dolduğu günden, yani burada 16 Mayıs 2025 + 45 gün (yaklaşık Temmuz 2025) tarihinden itibaren başlar. Yani siz zararınızı ve hakkınızı o tarihten itibaren öğrenmiş oluyorsunuz ve dava açmak için 2030 yılına kadar yasal süreniz bulunuyor.
• Ağır kusur veya ayıplı ifa durumunda: Ağır kusur halinde veya eserin ayıplı olması durumunda zamanaşımı süresi bazı özel durumlarda 20 yıla kadar çıkabilir. Ancak sizin örneğinizde, henüz inşaata başlanmamış olması “ifanın hiç gerçekleşmemesi” anlamına gelir ve klasik olarak 5 yıllık zamanaşımı uygulanır.

Sözleşmenin Feshi ve Haklarınız

• Dava açmanız için teslim süresinin dolmasını beklemenize gerek yok: Eğer firma hiç inşaata başlamamışsa ve üzerine atılı borcu yerine getirmiyorsa, önce firmaya noter kanalıyla ihtarname çekerek ya da yazılı olarak “ya işe başlayın ya da sözleşmeyi feshederim” diye bir bildirimde bulunmanız uygun olur. Bu bildirimi göndermenizden sonra hâlâ bir gelişme olmazsa mahkemeye başvurabilirsiniz.
• Hak talepleriniz: Dilerseniz, “sözleşmenin feshi”, “ödediyseniz paranın iadesi”, “gecikme tazminatı”, “maddi ve manevi zararlarınız” için dava açabilirsiniz. Ayrıca maddi zararlarınızı (örneğin başka yere taşınmak, kiraya çıkmak gibi) ve varsa peşinat, ödeme vs. iadesi de talep edebilirsiniz.

Hangi Mahkemede, Nasıl Dava Açılır?

• Eğer iş sahibi sıfatıyla tüketiciyseniz (çelik ev ihtiyacı şahsi barınma amaçlıysa), tüketici mahkemelerinde dava açabilirsiniz. Ticari veya büyük inşaat işlerinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
• Arabuluculuk: Güncel olarak çoğu sözleşme ve alacak uyuşmazlığında dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu şartı vardır; doğrudan mahkemeye gitmeden önce bu adımı da tamamlamalısınız.

Sonuç

• Sözleşmeniz, başlangıç tarihi ve teslim koşulları itibarıyla hukuken geçerli, zamanaşımı süresi ise sözleşmedeki teslim tarihinden itibaren genellikle 5 yıl olarak uygulanır.
• Bu sürede dava açmazsanız hakkınız zamanaşımına uğrayabilir.
• Süreci hızlandırmak için mutlaka noter kanalıyla veya iadeli taahhütlü mektupla gecikmenin ihtara bağlanıp bağlanmadığından emin olun.
• Haklarınızı yitirmemek ve daha etkin ilerlemek adına hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Sorunuzun özelinde daha fazla detaya ve sürecinize uygun adım adım rehbere ihtiyacınız olursa tekrar yazabilirsiniz.

Saygılarımla,
Avukatistan