Kredi kartı borcu nedeniyle ceza davası açılır mı?

Merhaba. Kredi kartı borcunun ödenememesi tek başına ceza davası açılmasına yol açmaz; kural olarak konu “alacak-borç” ilişkisidir ve yaptırım icra takibi ile sınırlıdır. Nitekim Anayasa’da “yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilememesi” nedeniyle özgürlükten yoksun bırakma yasağı kabul edilmiştir.

Sizin anlattığınız tabloda (kuyumcuya kartla ödeme yapılmış, sonrasında bankalara borç ödenememiş) ceza riskinin doğduğu yer genellikle “borcu ödeyememek” değil, icra aşamasında ek bir hukuka aykırı davranış olup olmadığıdır.

Ceza riski doğurabilecek başlıca ihtimaller şunlardır:

• Alacaklıyı zarara sokmak amacıyla mal kaçırma / mevcudu eksiltme: İcra ve İflas Kanunu m.331’de düzenlenir. Haciz yoluyla takipten sonra veya önceki 2 yıl içinde, alacaklıyı zarara uğratmak kastıyla malı devretme, gizleme, muvazaalı işlem yapma gibi fiiller varsa gündeme gelir. Cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve ayrıca adli para cezası (bin güne kadar) şeklindedir. Ancak siz “mal kaçırma yok” diyorsunuz; bu durumda m.331 tipik olarak oluşmaz.
• İcra dairesinde ödeme taahhüdü verip ihlal etme (taahhüdü ihlal): İİK m.340 uyarınca, icra dosyasında alacaklıyla anlaşıp “şu tarihte/şu taksitlerle ödeyeceğim” diye icra dairesinde taahhüt verip sonra makbul sebep olmaksızın ödemezseniz, alacaklının şikâyetiyle 3 aya kadar tazyik hapsi riski doğabilir. Bu, doğrudan “kredi kartı borcu”ndan değil, icradaki taahhüdün ihlalinden kaynaklanır.

Bunların dışında, somut olayda dolandırıcılık gibi bir suçun oluşabilmesi için genellikle baştan beri ödememe kastını gösteren hileli davranışlar gerekir. Sırf gelirinizin düşmesi, işlerin bozulması, ödeme güçlüğü gibi nedenlerle borcun ödenememesi çoğu durumda ceza soruşturmasına dönüşmez.

Uygulamada dikkat edeceğiniz iki pratik nokta: (i) İcra dosyasında gerçek dışı beyan/evrak vermeyin, (ii) ödeyemeyeceğiniz taksit taahhüdüne imza atmayın; yapılandırma görüşmesi yapacaksanız, sürdürülebilir taksit isteyin.

• Takip hangi bankanın alacağı için (veya varlık yönetim şirketi mi) yürütülüyor?
• İcra dosyasında şimdiye kadar ödeme taahhüdü imzaladınız mı?