Şiddet ve borçlar çekişmeli boşanmada kusur mudur?
Merhaba. Evlilik öncesinde verilen sözlerin tutulmaması, evlendikten sonra kadının çok sayıda borçla karşı karşıya bırakılması, kadından habersiz kredi çekilmesi ve borç ortaya çıktığında eşin ödeme yapmaktan kaçınması çekişmeli boşanmada kusur sayılır mı? Ayrıca evde çocuğun yanında şiddete yönelik konuşmalar yapılması, bağırılması, eşyalara zarar verilmesi, kadına yönelik şiddet içerikli ifadeler kullanılması, itme, kol sıkma ve vücutta morluk oluşmasına neden olacak fiziksel müdahaleler boşanma sebebi olarak kabul edilir mi? Hâkim bu nedenlerle boşanmaya karar verir mi? Teşekkür ederim.
Cevaplar
Merhaba. Anlattıklarınızın önemli bir kısmı, çekişmeli boşanmada kusur olarak değerlendirilebilen ve ayrıca boşanma sebebi oluşturan davranışlardır.
Borçlandırma, gizli kredi ve ekonomik baskı kusur sayılır mı?
Eşin, diğer eşten habersiz şekilde kredi çekmesi, aileyi icra/haciz riskiyle karşı karşıya bırakması, borç ortaya çıkınca ödemekten kaçınması gibi davranışlar uygulamada “ekonomik şiddet” ve evlilik birliğini sarsan kusurlu davranışlar kapsamında ele alınır. Yargıtay’ın, eşinden habersiz kredi çekip borçlandıran eşin tam kusurlu sayıldığı ve bunun kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyabildiği yönünde kararları da haberleştirilen emsal örnekler arasındadır. Boşanmanın hukuki dayanağı çoğu dosyada TMK m.166 “evlilik birliğinin temelinden sarsılması”dır; bu madde kapsamında, ortak hayatın çekilmez hale geldiği ispatlanırsa hâkim boşanmaya karar verebilir.
Evlilik öncesi “verilen sözlerin tutulmaması” tek başına her zaman boşanma sebebi sayılmayabilir; ancak bu vaatlerin, evlilik içinde sistematik aldatma/yanıltma ve ekonomik yıkıma bağlanması halinde kusur değerlendirmesinde etkili olabilir (somut delille).
Şiddete yönelik konuşmalar ve fiziksel müdahale boşanma sebebi mi?
Bağırma, tehdit/şiddet içerikli ifadeler, eşyaya zarar verme, itme, kol sıkma ve morluk oluşturacak fiziksel müdahaleler hem kusur hem de TMK m.166 kapsamında boşanma sebebi olarak kabul edilebilir. Fiziksel şiddetin kusur ağırlığını artırdığına ilişkin güncel Yargıtay değerlendirmeleri de mevcuttur.
Hâkim “bu nedenlerle” boşanmaya karar verir mi? Delillerle desteklendiğinde evet, çoğu durumda karar verir; ayrıca kusur oranına göre maddi-manevi tazminat (TMK m.174), nafaka ve velayet/kişisel ilişki düzenlemeleri de gündeme gelir.
Boşanma davasından ayrı olarak, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri (uzaklaştırma vb.) talep edebilirsiniz; bu tedbirlerde kanunda “delil veya belge aranmaz” kuralı açıkça yer alır.
Delil açısından pratikte en etkili olanlar: darp raporu, morluk fotoğrafları, WhatsApp/SMS kayıtları, komşu/akraba tanıkları ve 6284 tedbir/karakol-soruşturma evraklarıdır.