İnşaat İşinde Alacak Tahsili İçin Nasıl Yol İzlemeliyim?

Merhaba. İnşaat işini yapıp teslim ettiğiniz halde bedeli ödenmiyorsa, doğru yol genelde “delil toplama + ihtar/uzlaşma + icra takibi + itiraz olursa dava (çoğu zaman arabuluculuk şartıyla)” şeklinde ilerler. Alacağınızın türü (taşeron hakedişi, malzeme/fatura, ustalık hizmeti, işçilik alacağı, kat karşılığı vs.) prosedürü etkiler.

İlişki çoğu kez Türk Borçlar Kanunu’ndaki eser sözleşmesi kapsamındadır (yüklenici eseri yapar, iş sahibi bedel öder).

1) Pratik ve hızlı yol haritası

Aşağıdaki adımlar çoğu dosyada işe yarar:

• Delilleri toparlayın: Sözleşme/ekleri, keşif-özet/metraj, hakedişler, fatura/irsaliye, teslim-tutanak, yazışmalar (WhatsApp dahil), şantiye kayıtları, tanıklar. Teslim ve bedelin “muaccel” olduğunu (ödenmesi gerektiğini) ispat kritik.
• Noter ihtarnamesi gönderin: Bedeli, dayanağını, ödeme için kısa süreyi ve aksi halde icra/dava yoluna gideceğinizi yazın. Temerrüt ve faiz bakımından da faydalıdır.
• Doğrudan icra takibi başlatın (ilamsız icra): Para alacaklarında en hızlı tahsilat baskısıdır. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz ederse takip durur.
• Çek/bono/poliçe varsa kambiyo takibi düşünün: Bu yolda itiraz süresi 5 gündür ve süreç daha “sert” işler.
• İtiraz gelirse: Takibi sürdürmek için “itirazın iptali” veya “itirazın kaldırılması” gibi yollara gidilir. Eser sözleşmesi alacaklarında alacak çoğu zaman bilirkişi gerektirdiği için “likit” sayılmayabilir; bu da icra inkâr tazminatı gibi kalemlerde risk yaratır (dosyaya göre değerlendirilir).

2) Arabuluculuk gerekir mi?

• Uyuşmazlık ticari nitelikte ve talep “bir miktar paranın ödenmesi” ise, icradan bağımsız olarak dava açmadan önce arabuluculuk çoğu durumda dava şartıdır (itirazın iptali davasında da gündeme gelebilir).
• Konu işçi-işveren işçilik alacağı ise (ücret, fazla mesai vb.), dava öncesi arabuluculuk yine kural olarak zorunludur.

Bu yüzden pratikte, karşı tarafın itiraz edeceği belli olan dosyalarda çoğu zaman önce arabuluculuk, anlaşma olmazsa icra/dava stratejisi daha az zaman kaybettirir.

• Karşı taraf (iş sahibi) şirket mi, siz de şirket/şahıs işletmesi olarak mı çalıştınız (fatura kestiniz mi)?
• Elinizde çek/bono veya imzalı hakediş/borç ikrarı gibi “yazılı ve imzalı” güçlü bir belge var mı?