Karşılıksız çek icra takibi hangi şehirde açılır?

Merhaba. Karşılıksız çekten kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatırken (İİK m.167 ve devamı), yetkili icra dairesi kural olarak İİK m.50’nin HMK’nın yetki hükümlerine yaptığı gönderme üzerinden belirlenir; yani “ben İstanbul’dayım” diye İstanbul’da takip açmak çoğu durumda tek başına yetki sağlamaz.

Genelde çek bakımından pratikte kabul gören yetki seçenekleri şunlardır (somut çek üzerinde yazan yerlere göre netleşir):

• Borçlu şirketin merkezinin bulunduğu yer icra dairesi (genel yetki): Şirket Kayseri merkezliyse temel yetki Kayseri’dedir (HMK m.6 mantığı).
• Çekte yazılı ödeme yeri: Çekte ödeme yeri, çoğu durumda muhatap bankanın/şubenin bulunduğu yerle bağlantılıdır; çek üzerindeki muhatap banka şubesi ve “ödeme yeri” kaydı bu açıdan kritiktir.
• Çekin keşide yeri: Çekin düzenlendiği (keşide) yer de uygulamada yetki tartışmalarında dayanak yapılan yerlerdendir.

Bu nedenle, borçlu Kayseri’de ve çeklerin muhatap banka şubesi/ödeme yeri de Kayseri’de ise, İstanbul’da takip açarsanız borçlu 5 gün içinde yetki itirazı ileri sürüp dosyayı uzatmaya çalışabilir. Kambiyo takibinde itiraz penceresinin kısa olduğunu özellikle not edin.

“Hız” açısından Kayseri’de başlatmanın avantajı genellikle şuradan gelir: borçlunun adresi, malvarlığı, banka/şube ve fiili haciz işlemleri Kayseri’deyse (depo, araç, üçüncü kişiler vb.), haciz uygulaması ve yerel işlemler daha pratik ilerleyebilir. Buna karşılık yalnızca UYAP işlemleri bakımından her şeyi İstanbul’dan yürütmek zaten mümkün olsa da, yanlış yerde açılan takipte yetki itirazı riski hız avantajını tersine çevirebilir.

Takibi İstanbul’da başlatmak istiyorsanız, İstanbul’u yetkili kılacak bir bağ var mı diye çekin üstündeki ödeme yeri/muhatap şube ve borçlu şirketin İstanbul şubesi/adresi mutlaka kontrol edilmeli.

• Çek üzerinde muhatap bankanın şubesi ve/veya “ödeme yeri” hangi il/ilçe görünüyor?
• Borçlu şirketin MERSİS/Ticaret Sicilinde İstanbul’da tescilli bir şubesi veya yerleşim yeri adresi var mı?