Ortağımın gizli para alması halinde ne yapmalıyım?

Merhaba. Ortağın “gizlice para alması” (hasılatı eksik göstermesi, kasa/banka hesabından kendi lehine çekim yapması, müşteriden tahsil ettiği bedeli işletmeye sokmaması gibi) hem ortaklıktan ayrılma hem de alacak/tazminat ve bazı hâllerde cezai süreci birlikte gündeme getirir. Atılacak doğru adım, işinizin hukuken hangi yapıda olduğuna (limited şirket mi, adi ortaklık mı) göre değişir.

Önce, hak kaybı yaşamamak için delili toparlayın ve akışı güvenceye alın: banka hareketleri, POS dökümleri, e-fatura/e-arşiv kayıtları, sevk irsaliyeleri, cari hesaplar, kasa sayımı, WhatsApp/yazışmalar, tanık olabilecek çalışan/kurye beyanları gibi belgeleri yedekleyin. Noter aracılığıyla ortağa hesap verme ve defter-belge ibrazı ihtarı çekmek ve gerekiyorsa mahkemeden ihtiyati tedbir (hesaplara/defterlere erişim, yetkilerin sınırlanması) istemek çoğu durumda kritik olur.

Limited şirket iseniz: Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı varsa ona göre ilerlenir; yoksa da haklı sebep varsa ortağın mahkemeden “çıkmasına karar verilmesi”ni isteme hakkı vardır (TTK m.638/2). Dava sürerken mahkeme, ortaklık hak ve borçlarınızı dondurma/teminat gibi önlemler alabilir (TTK m.638/2). Çıkışın mali sonucu olarak ayrılma akçesi (payın gerçek değeri) talep edilir (TTK m.641); ödeme şartları da kanunda düzenlenmiştir (TTK m.642).

Adi ortaklık (şirket kurulmamış, iki kişi birlikte işletiyorsanız) söz konusuysa: Adi ortaklık, emek ve malların ortak amaç için birleştirildiği sözleşmedir (TBK m.620). Ortağın gizli para alması genellikle haklı sebep sayılabilir ve bu durumda mahkeme kararıyla fesih mümkündür (TBK m.639/7). Fesih sonrası tasfiye; borçların ödenmesi, avans/gider/katılım paylarının iadesi ve kalan kazancın paylaşılması şeklinde yürür (TBK m.642-644). Ayrıca ortaklığın bitmesi, üçüncü kişilere karşı sorumluluğu kendiliğinden kaldırmaz; borçlar yönünden ayrıca yönetilmelidir (TBK m.645).

Cezai boyutta, somut olaya göre güveni kötüye kullanma suçu gündeme gelebilir (TCK m.155). Ancak ortaklık ilişkilerinde suç vasfı tartışmalı olabildiğinden, savcılık şikâyetini delil setiyle ve doğru nitelendirmeyle yapmak gerekir.

• İşletmeniz limited şirket / şahıs işletmesi mi, yoksa hiç şirket kurmadan birlikte mi yürütüyorsunuz (adi ortaklık)?
• Ortaklık/şirket sözleşmenizde “çıkma, pay devri, hesap tutma, yetkiler” ile ilgili yazılı bir madde var mı?