Sağlık Kurulu Raporuyla Haklı Fesih Yapılabilir mi?
Merhaba, 4,5 ay önce sağ el bileğimden tendon ameliyatı oldum. Sağlık kurulu tarafından, 1 yıl boyunca sağ el bileğimi zorlayacak ve el bileğime yük bindirecek hareketleri yapamayacağıma, çalışma durumumun iş yeri hekimi tarafından düzenlenmesinin uygun olduğuna dair rapor verildi. Bu raporu insan kaynaklarına sundum. Bu durumda ne yapmalıyım? Haklı fesih hakkım mevcut mu? İşverene ayrıca dilekçe yazmalı mıyım? Yasal olarak nasıl bir yol izlemem gerekir?
Cevaplar
Merhaba. Elinizdeki sağlık kurulu raporu, işverene “çalışamazsın” demekten çok, sizi “el bileğini zorlayacak işlerde çalıştırmama ve işi sağlık durumuna uygun biçimde düzenleme” yükümlülüğünü hatırlatır. İşveren bu rapora rağmen sizi aynı şekilde zorlayıcı işe devam ettirirse, bu durum somut olaya göre haklı fesih sebebine dönüşebilir.
İşçi açısından sağlık nedeniyle haklı fesih, 4857 sayılı İş Kanunu m.24/I-a kapsamında; “işin yapılmasının işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hâle gelmesi” durumunda gündeme gelir. Sizin raporunuz, “bileğe yük bindiren hareketler”in sakıncalı olduğunu ortaya koyduğu için, işverenin görevlendirmeyi buna göre uyarlaması beklenir.
Buna paralel olarak 6331 sayılı Kanun’da da işverenin çalışana görev verirken sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu gözetmesi gerektiği kabul edilir; ayrıca sağlık gözetimi ve işe uygunluk raporları işyeri hekimi/OSGB süreçlerinin parçasıdır.
Bu aşamada önerdiğim yol şudur:
Önemli uyarı: Rapora rağmen işveren size uygun, bileği zorlamayan bir iş (örneğin geçici görev değişikliği, iş organizasyonu/ergonomi düzenlemesi) sağlıyorsa, tek başına rapor “otomatik” haklı fesih anlamına gelmez; kritik olan, fiilen yaptırılan işin rapora rağmen sağlığınız için tehlike yaratması ve işverenin uyarlama yapmamasıdır.
Aynı işe devam ediyorum şuan. Yarın insan kaynakları müdürü ile görüşeceğim. Mevcut görevim bileğimi zorluyor. Yasal haklarımı kaybetmeden çıkmak istiyorum.
Raporunuza rağmen bileği zorlayan aynı işte çalıştırılmanız, işin niteliği gereği sağlığınız için tehlike doğuruyorsa 4857 sayılı İş Kanunu m.24/I-a kapsamında haklı nedenle derhal fesih zeminini güçlendirir. Bu hakkı “yarın görüşmede” doğru kurmanız önemli; en kritik nokta, önce işverene yazılı uyarlama talebi yapıp buna rağmen uyarlama yapılmaması veya rapora aykırı çalışmaya zorlanmanızdır.
Yarın İK müdürüyle görüşmede hedefiniz “çıkış” konuşmak değil, rapora uygun çalışma düzeni talep edip işvereni yazılı olarak sorumluluğa davet etmek olmalı. İşveren buna rağmen sizi aynı işe devam ettirirse, haklı fesihte “istifa” gibi görünme riski azalır ve alacaklarınızı talep etmeniz kolaylaşır.
Görüşme sonrası aynı gün şu yolu izleyin (mümkünse KEP/iadeli taahhütlü veya elden imza karşılığı):
Ayrıca, rapora aykırı çalışma “ciddi ve yakın tehlike” doğuruyorsa 6331 sayılı Kanun m.13 kapsamında çalışmaktan kaçınma mekanizması da gündeme gelebilir; bunu rastgele değil, işyeri hekimi/İSG birimi üzerinden kayıt altına alarak kullanın.
Haklı fesih aşamasına gelirseniz: Fesih bildiriminizde açıkça “4857 m.24/I-a uyarınca sağlık nedeniyle haklı nedenle derhal fesih” yazın; “istifa ediyorum” demeyin. Çalışma süreniz 1 yılı aşmışsa kıdem tazminatı talep edebilirsiniz (1 yıl altındaysa genellikle kıdem doğmaz); kullanılmayan izin, ücret, fazla mesai gibi alacaklar da talep edilir. Uyuşmazlıkta dava öncesi arabuluculuk dava şartıdır.