Ağır İş Yapamaz Raporuyla İşçilik Haklarım Nelerdir?
Merhaba, sağlık raporum nedeniyle iş yerimden hafif iş talep ettim ve “ağır iş yapamaz” raporu aldım. İş yeri, hafif iş bulunmadığını ve süreci hukuki yola taşıyarak arabuluculuk yöntemiyle haklarımı alabileceğimi söyledi. Uygun pozisyon olmadığı gerekçesiyle 1 haftadır çalıştırılmıyorum. İdari izinli göründüğümü ve ücretimin kesilmediğini, haber beklediklerini söylüyorlar. Bir hafta geçmesine rağmen arabuluculuktan hâlâ haber gelmedi. Bu süreç nasıl işler ve bu durumda haklarım nelerdir?
Konumunuz Bursa olarak görünüyor; bu şehirdeki profillere Bursa avukat listemizden ulaşabilirsiniz.
Cevaplar
Merhaba. “Ağır iş yapamaz” raporu, sizi rapordaki kısıtlar dışında çalıştırmanın hem iş sağlığı ve güvenliği hem de işverenin gözetme borcu açısından riskli olduğunu gösterir; işveren bu raporu dikkate almak zorundadır. 6331 sayılı Kanun kapsamında işverenin çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunduğundan, rapora aykırı işte ısrar edemez.
Bu tabloda iki ihtimal var:
İşveren sizi çalıştırmıyor ama ücretinizi tam ödüyor: Bu, pratikte “idari izin” gibi uygulanabilir. Siz çalışmaya hazır olduğunuz halde işveren iş görmenizi kabul etmiyorsa, genel ilke olarak ücret ödeme borcu devam eder (işverenin temerrüdü). Bu nedenle “1 haftadır çalıştırılmıyorum” durumu tek başına hak kaybı yaratmaz; kritik olan ücret, SGK bildirimi ve yan hakların (yemek, yol, prim gibi) nasıl uygulandığıdır.
Ücret/yan haklar kesilmeye başlarsa veya süreç fiilen askıda kalırsa: Ücretsiz izin, kural olarak işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişiklik tartışması doğurabilir (4857 m.22 mantığı). Ücretiniz ödenmezse, ücretin korunmasına ilişkin hükümler devreye girer; şartları varsa işçinin iş görmekten kaçınma/haklı fesih gibi hakları gündeme gelebilir.
Arabuluculuk nasıl işler? İşçi-işveren alacakları ve tazminat talepleri ile işe iade için dava açmadan önce arabuluculuk “dava şartıdır”. Arabulucu görevlendirildikten sonra süreci kural olarak 3 hafta içinde, zorunlu hallerde 1 hafta uzatarak sonuçlandırır. Ancak sizin olayınızda henüz fesih yoksa, “arabuluculuk” genellikle işverenin otomatik başlattığı bir şey değildir; başvuruyu çoğu zaman taraflardan biri yapar.
Bu aşamada uygulanabilir adımlar:
Raporu ve “hafif işte çalışmaya hazırım” beyanınızı yazılı verin (e-posta/KEP/elden imza karşılığı) ve uygun iş görevlendirmesi isteyin.
Ücret bordrosu, SGK bildirimi, yan haklar ve izin kaydını düzenli kontrol edin; kesinti olursa aynı gün yazılı itiraz edin.
İşveren “pozisyon yok” diyerek feshe giderse, fesih bildiriminin tebliğ tarihine göre özellikle işe iade süreleri çok kritik olur; işe iade için arabulucuya başvuru süresi 1 aydır.
İşyerinde raporu veren “işyeri hekimi/İSGB” değerlendirmesi var mı, yoksa yalnız hastane raporu mu?
Size yazılı olarak “hafif iş yok” denildi mi (e-posta/mesaj/tebliğ)?