Ağır iş yapamaz raporu sonrası arabuluculuk ne kadar sürer?
Sağlık kurulu 1 yıl süreyle ağır iş yapamayacağıma dair rapor verdi. Bu raporu iş yerine ileterek hafif iş talep ettim; ancak hafif iş olmadığını söylediler. Bunun üzerine haklarımı talep ettim. İş yeri, önce arabuluculuk süreci olacağını belirtti. Hukuk birimlerine başvurduklarını ve şu anda beni idari izinli gösterdiklerini söylüyorlar. 10 gündür geri dönüş yapılmadı. Arabuluculuğa başvurulduktan sonra sürecin başlaması birkaç hafta sürebilir mi? Arabulucunun veya hukuk biriminin taraflarla iletişime geçip davet göndermesi haftalarca sürebilir mi?
Konumunuz Bursa olarak görünüyor; bu şehirdeki profillere Bursa avukat listemizden ulaşabilirsiniz.
Cevaplar
Merhaba. İş uyuşmazlıklarında (işçilik alacakları, tazminat, işe iade gibi) zorunlu arabuluculukta kanunun öngördüğü süreler “haftalarca sürsün” diye değil, hızlı ilerlesin diye düzenlenmiştir.
Arabulucu görevlendirildikten sonra, arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde başvuruyu sonuçlandırmak zorundadır; zorunlu hallerde en fazla 1 hafta uzatılabilir. Bu şu anlama gelir: Dosya arabulucuya verilip “görevlendirme” yapıldıysa, sürecin toplamda 3-4 haftayı aşmaması gerekir (kural olarak).
Taraflara davet/iletişim konusu da arabulucunun görevidir. Arabulucu, her türlü iletişim vasıtasıyla tarafları bilgilendirip ilk toplantıya davet eder. Uygulamada arabulucular genellikle telefon/SMS/e-posta ile hızlıca ulaşır. Buna rağmen tarafların iletişim bilgilerinin hatalı olması, vekil bilgisi karmaşası, yoğunluk, yetki itirazı gibi sebeplerle birkaç gün gecikme görülebilir; ancak hiçbir iletişim olmadan haftalarca bekleme normal kabul edilmez.
Sizde 10 gündür dönüş olmaması iki ihtimali düşündürür: (i) başvuru yapıldı ama henüz arabulucu görevlendirilmedi/size ulaşamadı, (ii) “başvurduk” denmesine rağmen fiilen başvuru yapılmadı ya da eksik yapıldı. Bu belirsizliği netleştirmek için en pratik yol, işverenden veya kendi hukukçunuzdan şu bilgileri yazılı istemektir:
Bu bilgiler gelmiyorsa, yetkili adliyedeki arabuluculuk bürosunu arayıp (kimlik ve temel bilgilerle) dosya var mı yok mu diye sorgulatmanız da çoğu yerde mümkün olabiliyor.
“İdari izin” ifadesi ise tek başına hakkınızı ortadan kaldırmaz; ücret, SGK bildirimi ve izin türünün hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilir. Bu kısım için bordro/puantaj ve SGK hizmet dökümüyle birlikte ayrıca bakmak gerekir.
İşveren sadece bana hukuka başvuruldu bekliyoruz sana bilgilendirmez yapacağız dedi o kadar
İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculukta “bekletme” kural değil, istisnadır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/10 uyarınca arabulucu, dosya kendisine görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde işi sonuçlandırmak zorundadır; zorunlu hâllerde en fazla 1 hafta uzatma olabilir. Bu nedenle, arabulucu ataması yapılıp dosya arabulucuya düştüyse, davetin “haftalarca hiç gelmemesi” genellikle olağan bir durum değildir.
Sizdeki 10 günlük sessizlik çoğu kez şu anlama gelir: İşveren “hukuka verdik” dese de henüz arabuluculuk bürosuna fiilen başvuru yapılmamış olabilir ya da başvuru yapılmış olsa bile arabulucu görevlendirmesi henüz gerçekleşmemiş olabilir. Çünkü 3-4 haftalık yasal süre, “işverenin hukuk birimine verdiği tarih”ten değil, arabulucunun görevlendirildiği tarihten başlar.
Bu noktada yapmanız gereken en pratik şey, işverenden yazılı olarak “başvurunun gerçekten yapılıp yapılmadığını” ispatlayan bilgileri istemektir. Tek cümlelik bir e‑posta/WhatsApp mesajı bile yeterli olur. İstenecek bilgiler şunlar (bunlar verilirse siz de takibi somutlaştırırsınız):
İşveren bu bilgileri veremiyorsa, “başvurduk” beyanı pratikte karşılıksız kalmış olabilir. Ayrıca şunu da bilin: İşveren başvuruyu geciktiriyorsa, sizin talepleriniz (işçilik alacakları, feshe zorlama iddiası, ayrımcılık/engellilik-temelli ayrımcılık iddiaları vb. somut olaya göre) için siz de yetkili arabuluculuk bürosuna başvurup süreci başlatabilirsiniz; işverenin başlatmasını beklemek zorunda değilsiniz (talebin niteliğine göre strateji değişebilir).
“İdari izin” konusunda da, bunun ücret/SGK bildirimi boyutu kritik olduğu için ayrıca kontrol edilmelidir; sırf “idari izinlisin” denilerek süreç sınırsız uzatılamaz.