Ölüm durumunda tapulu mülkün eşe devredilmesi mümkün müdür?

Merhaba,

Sormuş olduğunuz “Ölümüm halinde üzerimdeki malların sadece eşime kalması, diğer mirasçılara geçmemesi için noter tasdiği yapılabilir mi?” sorusu birçok kişinin merak ettiği önemli bir miras hukuku konusudur. Sorunuzu Türkiye'de geçerli güncel (2025) hukuk kurallarına göre açıklayacağım.

Tapulu Malın Ölüm Halinde Eşe Tamamen Verilmesi Mümkün mü?

Ölümünüzden sonra üzerinizdeki menkul (taşıt, para, ziynet) ve gayrimenkullerin (ev, arsa vb.) eşinize ait olması için noter huzurunda bir beyanname veya herhangi bir tasdik işlemi yapmanız, miras hukuku bakımından tek başına bağlayıcı olmaz. Türk Medeni Kanunu’na göre miras hukuku şu şekilde işler:

• Kural olarak tüm mirasçılar, yasal miras hakkına sahiptir. Eşiniz, altsoy (çocuklarınız) ile birlikte mirasçıysa gayrimenkuller üzerindeki payı 1/4; çocuk yoksa anne-baba/dede-nine ile mirasçıysa 1/2; diğer tüm mirasçılar yoksa tek başına tüm mirası alır.
• Emekli maaşı, araç, banka mevduatı, tapulu taşınmaz gibi mallarınız otomatikman yalnızca eşinize geçmez. Yasal payı oranında paylaşılır.
• Noterde “Sadece eşime kalsın” şeklinde bir beyanname, tek başına geçersizdir ve diğer yasal mirasçıların hakkını ortadan kaldırmaz.

Sadece Eşe Miras Bırakmak Mümkün mü?

Bunun için 2 temel yol vardır:

1. Vasiyetname Düzenlemek (Noter veya el yazılı vasiyetname):

   • Kanuni sınırlara tabidir; “saklı paylı mirasçılar (çocuk, eş, anne-baba)” olduğu sürece onların zorunlu saklı payını vasiyetname ile bile ortadan kaldıramazsınız.
   • Vasiyetnameyle eşinize, diğer mirasçılarınızın saklı payı dışında kalan kısmı bırakabilirsiniz.

2. Mirasçılıktan Çıkarma veya Mirasın Reddi:

   • Ağır sebepler (kasten öldürmeye teşebbüs, kötü muamele gibi) yoksa yasal mirasçıyı tamamen mirastan çıkarmak mümkün değildir.
   • Diğer mirasçılar kendi istekleriyle mirası reddederlerse tüm miras eşe geçebilir.

Noterde “Sadece Eşime Kalsın” Diye Beyanname Geçerli mi?

• Tek başına noter beyanı veya sözleşme, diğer yasal mirasçıların hakkını kaldırmaz.
• Taşınmazların veya başka mülkiyetlerin ölümden sonra kimin adına geçeceğini yalnızca noter işlemiyle değiştiremezsiniz.
• Sadece sağlığınızda devri yapmanız, eşinizi tapuda malik yapmanız farklı bir işlemdir (hibe, satış vs.), ölüm yoluyla intikal ise miras hukukuna tabidir.

Önemli Tavsiyeler

• Eğer amacınız, tüm malların tek kişiye geçmesi ise vefatınızdan önce tapulu malları eşinizin adına geçirmeniz gerekir (bağış, satış vb. yoluyla).
• Sadece vasiyetname ile bile tüm miras eşe bırakılamaz; çocuklar gibi saklı paylı mirasçılarınızın zorunlu hakları vardır.
• Miras paylaşımı veya intikal işlemlerinde, yasal hakların korunması zorunludur.

Sonuç olarak: Sadece noter önünde beyan vererek, tapulu mal ve paralarınızın ölümünüzden sonra yalnızca eşinize kalmasını sağlayamazsınız. Kanuni paylaşım ve saklı pay kuralları geçerlidir. Sadece eşinizin tam sahibi olmasını istiyorsanız, hayattayken mal varlığınızı devretmeniz ya da detaylı bir vasiyetname hazırlamanız ve saklı paylara saygı göstermeniz gerekmektedir.

Daha fazla bilgi veya kişisel durumunuza özgü strateji için bir avukata danışmanızı önemle tavsiye ederim.

Saygılarımla.