Avukat vekalet dosyada görünmüyor, ücret iadesi olur mu?

Merhaba, anlattıklarınız doğruysa burada iki ayrı mesele var: (i) savcılığın “kovuşturmaya yer olmadığı” kararına süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle hak kaybı, (ii) avukatlık hizmetinin gereği gibi ifa edilmemesi ve buna bağlı ücret iadesi ile disiplin sorumluluğu.

Önce itiraz süresini netleştireyim: “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara” suçtan zarar gören kişi, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir. Bu, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 173 hükmüdür. Dolayısıyla kritik tarih, savcılığın kararı verdiği gün değil; size tebliğ edildiği gündür. Avukatınız bu süreyi takip etmediyse ve sizi zamanında bilgilendirmediyse, bu durum mesleki özen yükümlülüğü açısından ciddi bir problem doğurabilir.

Avukatın “dosyada vekil görünmemesi” ise tek başına her şeyi çözmüyor: bazen avukat, vekâletnameyi UYAP’a sunmadan (ya da hiç sunmadan) sadece danışmanlık yapmış olabilir. Ancak siz “itiraz edilecek” diye anlaşmış ve 4-5 ay boyunca bu işlem yapılmış gibi beklemişsiniz. Avukatın görevi, üstlendiği işi özenle yürütmek ve müvekkilini bilgilendirmektir. Bu çerçeve Avukatlık Kanunu madde 34 ve işi takip yükümlülüğünü vurgulayan madde 171 ile de uyumludur. Ücret yönünden de, aranızdaki anlaşmanın kapsamı ve ispatı önem taşır; avukatlık sözleşmesinin kapsamı ve ücretin “hukukî yardımın karşılığı” olduğu Avukatlık Kanunu madde 163-164 içinde düzenlenmiştir.

Bu nedenle “bana sormadan yeni suç duyurusu açtı, hizmet sayılır mı?” sorusunun cevabı şartlara bağlıdır: Yeni suç duyurusu gerçekten sizin menfaatinize, somut talimatınıza/vekâlet ilişkinize dayanarak ve makul bir hukuki stratejiyle yapıldıysa bir hizmetten söz edilebilir; ama asıl üstlenilen iş itiraz ise, itiraz süresi kaçırıldıktan sonra “ben gerek görmedim” denmesi ve aylarca yanıtsız kalınması, ücretin tamamının hak edildiği anlamına otomatik olarak gelmez. Ücret iadesi/indirim talepleri genelde yazılı sözleşme, mesajlar, gönderdiğiniz deliller, yapılan somut işlemler (dilekçe, başvuru, UYAP kaydı) üzerinden değerlendirilir; anlaşamazsanız iade/alacak için ayrıca hukuki yola gitmek gerekir.

Baroya şikâyet konusuna gelince: elinizdeki mesaj kayıtları, ödeme dekontu, “itiraz edeceğiz” yazışmaları ve dosyada gerçekten hiçbir işlem yapılmadığına dair UYAP/savcılık teyidi varsa, baroya disiplin şikâyeti çoğu olayda sonuç alabileceğiniz bir yoldur; ancak baro disiplin soruşturması “parayı iade ettirir” diye kesin konuşamam. Disiplin süreci ayrı, ücret iadesi/alacak ve tazminat talepleri ayrı ilerleyebilir.

“Suç duyurusunda bulunsam haklı çıkar mıyım?” kısmında ise dikkatli olmak gerekir: Sırf ücret iadesi uyuşmazlığı çoğu zaman ceza soruşturmasına dönüşmez. Ceza sorumluluğu için genellikle en baştan kastla aldatma gibi daha ağır bir tablo aranır. Yine de ortada sahte beyan, hiç yapılmayan işlemi yapılmış gibi gösterme, sistematik şekilde para toplayıp işlem yapmama gibi emareler varsa, delillerle birlikte ayrıca değerlendirilir.

Bugün itibarıyla pratikte şunu öneririm:

• Savcılıktan/UYAP’tan takipsizlik kararının size tebliğ tarihini ve dosya işlem hareketlerini yazılı şekilde netleştirin.
• Avukata yazılı olarak (mümkünse noter kanalıyla) “hangi tarihte hangi işlem yapıldı, itiraz dilekçesi nerededir, ücretin hangi kısmı hangi hizmete karşılıktır” diye sorup makul süre verin.
• Eş zamanlı olarak baroya, ekleriyle birlikte şikâyet dosyanızı hazırlayın (dekont, yazışmalar, dosya numarası, kronoloji).

Kapanışta iki net soru sorayım: Takipsizlik kararı size hangi tarihte tebliğ edildi? Avukatla aranızda yazılı ücret sözleşmesi var mı, yoksa sadece mesajlaşma mı? Ödediğiniz 30.000 TL’nin dekont/açıklama kısmında “itiraz, soruşturma takibi” gibi bir ifade geçiyor mu?