Dershane sözleşmesinde cayma hakkı ve %10 bedel yasal mı?

Merhaba, anlattığınız olayda dershanenin “%10 cayma bedeli” talebinin otomatik ve tartışmasız olduğu söylenemez; çünkü sizin vakada (10.01.2026 imza, 12.02.2026 vazgeçme) henüz hiç eğitim alınmamış ve hiç ödeme yapılmamış görünüyor. Bu durumda uyuşmazlık, “iade”den çok “hiç doğmamış/ifa edilmemiş hizmet için cezai şart tahsil edilebilir mi, edilecekse hangi şartlarla?” noktasına dayanır.

Önce şunu netleştireyim: Özel öğretim kurslarıyla yapılan kayıt sözleşmeleri çoğunlukla tüketici işlemi sayılır. Bu yüzden sözleşmedeki cayma bedeli/cezai şart maddesi, tüketici mevzuatındaki haksız şart denetimine tabi olur. Bu çerçeveyi resmi olarak Tüketicinin Korunması mevzuatı içinden takip edebilirsiniz: Ticaret Bakanlığının 6502 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemeler sayfası.

Sizin olayınıza uygulamada en çok şu noktalar etki eder:

• Eğitim hiç başlamadıysa ve kurumun bir “kayıt/planlama gideri” olduğunu ileri sürmesi tek başına yeterli olmayabilir; %10 gibi oranlı bir bedelin ayrıca tahsili için sözleşmede açık hüküm bulunması, ayrıca bu hükmün somut olaya göre orantılı olması gerekir.
• Oğlunuz “tam burslu” ise, fiilen ödenecek bedel “0” olduğu için, bu kayıt açısından %10’un hangi tutar üzerinden isteneceği ayrı bir tartışmadır (çoğu durumda hukuken zayıf kalır).
• Kızınız için %10 talep ediliyorsa, bu tutarın hangi kalem olduğu (cayma bedeli mi, kayıt ücreti mi, materyal mi) ve hangi dayanakla istendiği yazılı olarak istenmelidir. “İdari masraf” adı altında belirsiz/soyut bırakılan bedeller, haksız şart iddiasını güçlendirebilir.

Pratik olarak ne yapabilirsiniz?

1. Dershaneye aynı gün “kayıt iptali” iradenizi içeren, tarihli ve imzalı bir dilekçe/e-posta gönderin; “hiç eğitim alınmadı, hiç ödeme yapılmadı, senet düzenlenmesini/teslimini istemiyoruz, varsa imzalanan senetlerin iadesini talep ediyoruz” diye net yazın.
2. “%10” talebine karşı, dayandıkları sözleşme maddesini ve hesap cetvelini isteyin (hangi tutarın hangi gerekçeyle istendiği).
3. Senet imzaladıysanız ve kuruma verildiyse, mutlaka asıl senetlerin iadesini yazılı talep edin; iade etmiyorlarsa icra riskine karşı ayrıca strateji belirlemek gerekir.
4. Talep ettikleri bedel üzerinden uyuşmazlık için Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru çoğu durumda en pratik yoldur. 2026 yılı için parasal sınır 186.000 TL (1/1/2026’dan itibaren) olarak duyurulmuştur; bu bilgi resmi olarak burada yer alıyor: Tüketici Hakem Heyeti 2026 parasal sınır duyurusu. Sizin olayınızda talep edilen %10 tutarı genellikle bu sınırın altında kalır.
5. Ayrıca kurumun bağlı olduğu İl/İlçe Millî Eğitim birimlerine ve gerekirse CİMER başvurusu ile “kayıt silme talebine rağmen cayma bedeli dayatılması ve senet baskısı” şeklinde idari başvuru da yapılabilir (özellikle senet/evrak baskısı varsa).

Son olarak, doğru yol haritasını netleştirmek için 3 kısa soru sorayım: Senetler imzalandı mı ve dershaneye teslim edildi mi, yoksa sadece “Mart’ta başlayacaktı” denilip imza atılmadı mı? İptal bildiriminizi 12.02.2026’da yazılı yaptınız mı (e-posta/WhatsApp/dilekçe)? Sözleşmede “cayma bedeli” başlığı altında oran ve hangi tutar üzerinden uygulanacağı açıkça yazıyor mu?

Merhaba, anlattığınız olayda (10.01.2026 sözleşme, 12.02.2026 “vazgeçtik/kayıt silinsin” bildirimi, hiç ödeme yok ve hiç hizmet alınmadı) dershanenin “%10 cayma bedeli” istemesi her durumda otomatik olarak haklı sayılmaz; işin sonucu sözleşmenin nerede/ nasıl kurulduğu ve kurumun hangi statüde faaliyet gösterdiği (özel öğretim kursu mu, okul mu) gibi ayrıntılara bağlıdır.

Önce şu ayrımı netleştireyim: “14 gün içinde koşulsuz cayma hakkı” kuralı, esasen mesafeli sözleşme (internet/telefon) veya iş yeri dışında kurulan sözleşme (evde, fuarda vb.) gibi durumlarda gündeme gelir. Sözleşmeyi dershanenin kendi yerinde yüz yüze imzaladıysanız, kanunda genel bir “14 gün içinde sebepsiz cayma ve hiç bedel ödeme” kuralı her eğitim sözleşmesine otomatik uygulanmaz. Buna rağmen, hiç eğitim verilmemişken peşinen %10 cezai şart yazılması, tüketici aleyhine dengesiz bir şart ise “haksız şart” olarak tartışmaya açık olur. Bu değerlendirme 6502 sayılı Kanun’un haksız şart yaklaşımıyla yapılır; Ticaret Bakanlığı’nın mevzuat sayfasından ilgili düzenlemelere erişebilirsiniz: tüketicinin korunması mevzuatı.

Sizin dosyanızda pratikte en kritik risk senetler: Henüz tahsilat yokken bile kurum senetleri ciro edip icraya koymaya çalışabilir. Bu yüzden aynı gün içinde (mümkünse noter aracılığıyla) yazılı ihtar çekip:

• kayıt iptali talebinizi,
• hiç hizmet alınmadığını,
• senetlerin iadesini ve varsa düzenlenen senetlerin iptalini,
• aksi halde tüketici hakem heyetine başvuracağınızı bildirmenizi öneririm. Senet icraya konursa, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra takibine itiraz edilmesi çok önemlidir.

Uyuşmazlık tutarı (istenen %10) 2026 için genellikle tüketici hakem heyeti sınırları içinde kalır. 2026 parasal sınır duyurusunu Ticaret Bakanlığı da yayımladı; değeri 186.000 TL altındaki başvurular hakem heyetine yapılabiliyor: 2026 yılı tüketici hakem heyeti parasal sınırları. Siz de e-Devlet üzerinden TÜBİS ile başvurup “cayma bedeli adı altında bedel istenmesinin haksız şart olduğu, hizmet verilmediği ve senetlerin iadesi gerektiği” yönünde karar talep edebilirsiniz.

Son olarak 2 şeyi sorayım; cevaba göre yol daha netleşir:

1. Sözleşmeyi dershanenin içinde mi imzaladınız, yoksa evde/telefonla/online mı kuruldu?
2. Senetler fiilen dershanede mi kaldı ve senetlerin kopyası elinizde var mı (vade sayısı/tutarı görülecek şekilde)?