Pandemide başkası sınava girdiğinde diploma iptali olur mu?

Merhaba,

Sorunuza yönelik olarak güncel hukuk kaynaklarını ve uygulamaları inceledim. Pandemi döneminde yapılan online sınavlarda, bir kişinin kendi yerine başkasını sokarak veya sınava kendisi girmeyerek haksız şekilde diploma alması durumunda diplomanın iptali mümkündür.

Diploma İptaline Neden Olabilecek Durumlar

Aşağıdaki koşullar diploma veya mezuniyetin iptaline yol açabilir:

• Başkasının yerine sınava girmek/girmek (Online veya Yüz Yüze): Üniversite yönetmeliğine ve YÖK Disiplin Yönetmeliği’ne göre, başkasının yerine sınava girmek veya bir başkasına kendi yerine sınava girdirmek ağır bir disiplin suçudur.
• Kopya, intihal ve diğer akademik usulsüzlükler: Usulsüz yollarla sınavlardan geçmek ya da mezuniyet şartlarını hileyle tamamlamak da diploma iptalini gerektirir.

Pandemi Dönemi ve Online Sınavlar İçin Özel Durum

Pandemi nedeniyle sınavların online yapılması, kural ve etik ihlali durumunda farklı bir uygulama doğurmaz. Online sınavda da yüz yüze sınavdaki gibi, “kişinin kendi yerine başkasını sınava sokması” açık bir akademik sahtekarlık olarak değerlendirilir ve tespit edilirse şu sonuçlar doğar:

• Mezuniyet ve diploma iptal edilir.
• Aldığı tüm notlar ve dersler geçersiz sayılır.
• Hakkında disiplin işlemi başlatılır (meslekten men, kamu haklarından mahrumiyet, çalıştığı işin sona ermesi gibi sonuçlar doğabilir).
• İşlenen eylem ayrıca adli (cezai) bir suça da vücut verebilir.

Yargı ve İtiraz Hakkı

• Diploma iptali kararları genellikle üniversite yönetim kurulu veya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından verilir.
• Kişiye kararı tebliğ ettikten sonra 30 gün içinde idari itiraz veya idare mahkemesinde iptal davası açma hakkı vardır. Yargı süreci devam ederken diploma fiilen geçersiz sayılır.

Sonuç

• Sonuç olarak, pandemide veya başka bir dönemde, bir öğrencinin kendi yerine başkasını online sınava sokarak diploma alması tespit edilirse diploması iptal edilir, daha önce aldığı tüm akademik haklar geriye dönük silinir ve hakkında disiplin işlemi başlatılır.
• Bu tür bir eylem, sadece öğrenciyle sınırlı kalmaz, sınava giren kişi hakkında da ceza soruşturması açılabilir.

Cevabım, 2025 yılı itibarıyla hem YÖK hem de üniversitelerin güncel uygulamalarına ve mevzuatına dayanmaktadır. Konuyla ilgili daha detaylı hukuki destek almak isterseniz bir avukata danışmanızı öneririm.

Saygılarımla.