Eski Sevgilinin Gönderdiği Paralar Geri İstenebilir mi?
Merhaba, yaklaşık 2 yıllık bir ilişkim vardı. Eski sevgilim bana yardım amacıyla farklı zamanlarda 3.000-5.000 TL gibi tutarlarda para gönderiyordu. Bu süreçte ben de zaman zaman ona hediyeler aldım. İlişkinin başlarında sahte fotoğraf kullanmıştım; bunu öğrendiğinde beni affetti ve ilişki devam etti. Gönderdiği paralar, benim verdiğim arkadaşımın IBAN'ına yatıyordu; ben de parayı arkadaşımdan alıyordum. Yaklaşık 1 ay önce tartıştık ve ayrıldık. Daha önce gönderdiği paraları geri istemediğini söylemişti; ancak şimdi tüm paraları geri almak istediğini ve beni dava edeceğini söylüyor. Ayrıca arkadaşımın aile bireylerini aramış; bir avukatla görüştüğünü ve avukatın kendisini haklı bulduğunu belirtmiş. Aile bireylerinin telefon numaralarına ve okul bilgilerine nasıl ulaştığını bilmiyoruz. Bu durumda gönderdiği paraları hukuken geri alabilir mi? Arkadaşımın ailesinin kişisel bilgilerine ulaşıp onları araması veya bu bilgileri paylaşması hukuka aykırı mıdır? Ne yapmamız gerekir?
Cevaplar
Merhaba. Anlattığınız tabloya göre eski sevgilinizin “gönderdiğim tüm paraları geri alacağım” demesi tek başına paraları otomatik olarak geri alabileceği anlamına gelmez; geri isteme ancak hukuki sebebe ve ispatına bağlıdır.
Paranın iadesi talebi genelde iki başlıkta ileri sürülür: (i) ödünç (borç) verdim, geri ödenmedi iddiası veya (ii) sebepsiz zenginleşme iddiası. Sebepsiz zenginleşmede TBK’ya göre haklı bir sebep olmadan zenginleşme iade edilir; bu istem, “geri isteme hakkını öğrendiği” tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.82).
Ancak duygusal ilişkilerde yapılan havalelerde mahkemelerin yaklaşımı çoğu dosyada şudur: “Bu para borçtu” diyen taraf bunu ispatlamak zorundadır. Açıklama kısmında “borç/ödünç” gibi net ibareler, yazılı konuşmalar veya açık kabul yoksa, yalnız dekontla “borç” ispatı çoğu kez kolay değildir. Yargıtay 3. HD’nin 2023/16 E., 2023/2608 K. sayılı kararında da, açıklama yokken “ödünç” iddiasının ayrıca ispatlanması gerektiği ve mesaj içeriklerinin tek başına yeterli görülmediği değerlendirmesi yer alıyor.
IBAN meselesi önemli: Para arkadaşınızın hesabına yattığı için karşı taraf ilk etapta hesap sahibi arkadaşınızı muhatap alıp icra/dava açmayı deneyebilir. Arkadaşınız gerçekten sadece aracı ise bunu; sizinle arasındaki para teslimine dair kayıtlar, sizin hesabınıza/elden verildiğine dair yazışmalar, mümkünse sizin ona yaptığınız geri transferler gibi delillerle ortaya koymak gerekir. (Bu, “hiç risk yok” demek değildir; sadece savunmanın omurgasıdır.)
Kişisel veriler yönünden; aile bireylerinin telefonlarına ve okul bilgilerine rıza olmaksızın ulaşıp araması, bilgileri üçüncü kişilere yayması veya ele geçirmesi somut olaya göre TCK m.136 (kişisel verileri hukuka aykırı verme/ele geçirme) kapsamında suç iddiasına konu olabilir. TCK m.136’nın cezası kanun metninde 2 yıldan 4 yıla kadar hapis olarak düzenlenmiştir. Ayrıca ısrarlı arama/mesajla rahatsız etme varsa TCK m.123 (huzur ve sükûnu bozma) da gündeme gelebilir.
Pratikte yapmanız gerekenler:
Şu iki bilgi netleşirse daha nokta atışı söylerim: