İş yerinde mobbing: Mağaza müdürü cezalandırma yapabilir mi?

Merhaba,

Yaşadığınız durum hem iş hukuku hem de işçinin kişilik hakları açısından oldukça hassas ve önemlidir. Size detaylı ve güncel bilgiler ışığında açıklama yapacağım.

Çalışma Süresinin Cezalandırıcı Şekilde Değiştirilmesi ve Para Talebi

• İşverenin, işçiden izinsiz şekilde çalışma saatlerini “ceza” olarak uzatması (“10:00-18:30’dan 10:00-22:00’ye çekmek” gibi) 4857 sayılı İş Kanunu’na ve güncel yargı kararlarına aykırıdır. Böyle bir uygulama ciddi anlamda “mobbing” (psikolojik taciz) teşkil edebilir.
• İşveren işçiye, sırf bir hata yaptığı için izin hakkını iptal etmekle veya çalışma süresini uzatmakla tehdit edemez. Bu tehditler işverenin kötü niyetli ve keyfi hareket ettiğini gösterir.
• Dışarıda ürün unutulması gibi bir durumda işveren, doğan zararı (örneğin çalınan ya da kaybolan ürünün bedelini) işçiden talep edebilir. Ancak, işçinin bu olayda “ağır kusuru veya kastı” yoksa, işçiden 28.000 TL gibi yüksek bir bedelin talebi hukuken geçerli değildir. Hata sonucunda meydana gelen zararda işveren, bu zararı ancak işçinin açıkça ihmalini ve zarar miktarını tam ve somut şekilde ispat edebilirse talep edebilir, aksi halde işçiden bu tutarı talep edemez. Yargıtay uygulamalarında da zararın işçi tarafından tazmin edilmesi oldukça sıkı şartlara bağlanmıştır.

Mobbing (Psikolojik Taciz) Hakkı ve Davası

• Mobbing, işverenin ya da yöneticinin sistematik ve sürekli biçimde işçiyi yıldırmaya, bıktırmaya, psikolojik baskı uygulamaya yönelik her türlü eylemini kapsar. Çalışma saatlerini keyfi biçimde uzatmak, izin hakkını adil olmadığı şekilde iptal etmek, işçiyi tehdit etmek gibi davranışlar mobbing sayılır.
• Türkiye’de 2025 yılında yürürlükte olan mevzuat ve Cumhurbaşkanlığı Genelgesi de işyerinde mobbingin önlenmesini zorunlu kılar, işverenleri bu konuda uyarır.
• İşverenin bu tür uygulamalarına karşı:
  • Mobbing nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilirsiniz. Bu durumda kıdem tazminatı hakkınız doğar.
  • Ayrıca uğradığınız psikolojik zarar için manevi tazminat davası açabilirsiniz.
  • Gerekli delil ve belgelerle (yazılı mesajlar, tanıklar, e-posta, görüntü/ses kayıtları, işyeri yazışmaları gibi) iş mahkemesinde hak arayabilirsiniz.

Fiili Durumda Ne Yapılmalı?

• Yaşadığınız olaylarla ilgili tüm yazışmaları, mesajları ve tanıkları toplayın, belgeleri saklayın.
• İşyeri insan kaynaklarına ve/veya hukuka uygun biçimde noter ihtarıyla durumu bildirin.
• Sorunun çözülmemesi veya baskının devamı halinde, iş mahkemelerinde hem haklı fesih hem de tazminat ve mobbing nedeniyle manevi tazminat talepli dava açabilirsiniz.

Sonuç ve Haklılık Durumu

• Sizin aktardığınız gibi bir durumda işverenin yaptığı hukuka uygun değildir, haklarınız ciddi şekilde ihlal edilmiştir.
• Dava açmanız halinde, özellikle delilleriniz de varsa, çok büyük ihtimalle haklı çıkarsınız. Kıdem tazminatı, varsa yıllık izin ücretleri ve diğer işçilik alacaklarınızı talep edebilir ve manevi tazminat da isteyebilirsiniz.

Sorularınızın devamı veya bireysel sürecinizde uzman desteği isterseniz bir avukata başvurmanızı tavsiye ederim.

Saygılarımla,
Avukatistan üzerinden dilediğiniz zaman yeni bir soru sorabilirsiniz.